Người dân lo lắng vì SJC ngừng mua vàng miếng móp méo, chuyên gia nói gì?

Công ty SJC đã ngừng mua vàng miếng hai chữ móp méo và loại seri một chữ do chưa được cấp hạn mức gia công trong khi hàng tồn kho cao. Tuy nhiên, đại diện SJC cho biết, sẽ luôn chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm vàng miếng do công ty sản xuất.

Người dân lo lắng vì SJC ngừng mua vàng miếng móp méo

Những ngày gần đây, không ít người nắm giữ vàng miếng một chữ (seri có một ký tự chữ nằm trước) và vàng miếng SJC bị móp méo, cong vênh... lo lắng vì nghe tin Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) tạm thời ngưng mua vàng miếng loại này.

Tại hội sở Công ty SJC (quận 3, TPHCM), nhân viên tại cửa hàng thông báo công ty tạm ngưng mua vào loại vàng một chữ, vàng móp méo. Đại diện SJC cho biết không phải công ty không muốn thu lại vàng một chữ do khách hàng mang bán mà công ty chưa có thông tin Ngân hàng Nhà nước khi nào mới mở xưởng cho dập lại các loại vàng này.

Thông thường với các loại vàng này cũng như vàng bị móp méo khi công ty mua lại trên thị trường với khối lượng khoảng 1.000 lượng thì sẽ xin cơ quan quản lý tiền tệ gia công lại. Nhưng từ 2 tuần trở lại đây, công ty đã dừng thu mua vì lượng tồn kho đã lên khá cao nhưng chưa biết khi nào mới được phép gia công.

Trong khi đó, chủ một tiệm vàng tại Hà Nội, cho biết sau khi nghe thông tin trên, ông cũng sẽ ngừng mua vàng miếng một chữ cũng như vàng móp méo của khách hàng. "Dòng vốn của chúng tôi có hạn nên phải liên tục được luân chuyển, chứ mua mà không bán được sẽ bị tồn và rất rủi ro", ông nói.

Một số tiệm vàng khác thì đưa ra mức trừ tiền cao hơn và chỉ dám mua nếu có hóa đơn do chính tiệm vàng của mình bán ra. "Hiện chưa có khách hàng đến bán vàng một chữ, song tôi sẽ tham khảo thêm trên thị trường. Nếu có tôi sẽ chỉ mua với giá rẻ hơn giá niêm yết của vàng miếng SJC trên thị trường", chủ một tiệm vàng tại Cầu Giấy (Hà Nội) nói.

Người dân cũng không có nhu cầu mua mặt hàng vàng một chữ này là nguyên nhân khác khiến các chủ tiệm ngại thu mua. Khảo sát trên các diễn đàn vàng, người dân chủ yếu có nhu cầu mua vàng miếng SJC do 4 ngân hàng quốc doanh và Công ty SJC bán theo chỉ đạo từ Ngân hàng Nhà nước. Việc đăng ký lượt mua online khó nên trên các hội nhóm tràn lan thông tin bán 300.000 đồng/lượt đăng ký. 

Với nhiều người dân, việc mua vàng đôi khi là để tích trữ phòng khó khăn và để bớt đi những tác động của lạm phát, của sự mất giá của đồng tiền. Có nhiều người cứ tích dần, tích dần. Mỗi tháng, nửa năm, hay một năm, họ mua vào một chút. Thông tin tạm ngưng mua vàng miếng SJC loại có số seri một chữ, vàng móp méo khiến họ băn khoăn bởi vàng nào chẳng là vàng, cũng là hàng hóa, sao lại từ chối mua? Rồi nhiều người đi tra tìm lại vàng miếng SJC loại có số seri một chữ là gì?

Một số người đặt ngược lại vấn để, với loại vàng SJC hiện vẫn đang mua bán bình thường, liệu có một ngày nào đó, cũng sẽ nhận được thông báo tương tự. Nhiều người không khỏi hoang mang.

Nguyên nhân do đâu?

Lý giải nguyên nhân từ chối giao dịch, một nhân viên tại SJC Nguyễn Thị Minh Khai, quận 3, cho biết do công ty còn tồn kho khoảng 1.000 lượng vàng đã thu mua trong hai tháng qua. Hiện SJC chưa được Ngân hàng Nhà nước cho mở xưởng gia công, dập lại vàng.

"Lượng vàng miếng tồn kho trên cũng không được bán ra thị trường. Do đó, khi nào xử lý hết số tồn kho trên, công ty mới có thể thu mua vàng từ người dân như thường lệ", người này nói.

Bà Lê Thúy Hằng - Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) - mới đây vừa có phản hồi với truyền thông về việc vì sao công ty này tạm ngưng thu mua vàng miếng hai chữ móp méo và loại seri một chữ. Bà cho biết công ty luôn chịu trách nhiệm trước khách hàng về chất lượng sản phẩm vàng miếng do công ty sản xuất.

Vàng miếng SJC một chữ là những mẫu mã có một ký tự chữ ở trước dãy số seri trên miếng vàng. Những loại vàng này được Công ty SJC sản xuất giai đoạn từ năm 1992 đến năm 1996. 

Đối với loại vàng có một chữ ký tự được công ty sản xuất trước năm 1996, công ty đã dành một khoảng thời gian để khách hàng chuyển đổi sang loại vàng miếng 2 ký tự mà không phải tốn thêm chi phí.

Hiện công ty vẫn thu mua loại vàng miếng SJC một ký tự bằng giá với loại vàng miếng SJC 2 ký tự. Sau đó công ty sẽ gia công loại vàng một ký tự thành vàng miếng SJC 2 ký tự để bán ra cho khách hàng.

Vàng SJC một ký tự và 2 ký tự bị móp méo, cong vênh, không đủ tiêu chuẩn lưu thông đều phải được gia công lại. Để thực hiện gia công lại, công ty cần phải bố trí nguồn lực và phải được sự cho phép của Ngân hàng Nhà nước.

Bà Hằng thông tin thêm rằng sản phẩm vàng miếng SJC một ký tự có chất lượng và trọng lượng giống như vàng miếng SJC 2 ký tự, nhưng do được sản xuất thời gian trước năm 1996 nên sau đó khi sản phẩm SJC 2 ký tự được sản xuất thì người tiêu dùng có tâm lý chuộng dùng loại vàng SJC 2 ký tự hơn.

Hiện nay công ty SJC cũng không còn bán loại SJC một ký tự mà chỉ thu mua vào để gia công lại thành vàng miếng SJC 2 ký tự.

Chuyên gia nói gì?

Liên quan đến vấn đề này, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân - Trưởng bộ môn Thị trường tài chính Trường đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh – cho hay, vàng miếng SJC một chữ là những mẫu vàng miếng được SJC dập theo khuôn cũ có số seri gồm một chữ trước dãy số trên vàng miếng và được sản xuất từ trước năm 1996. Về chất lượng, vàng miếng một chữ không khác biệt so với vàng miếng hai chữ hiện tại. Xét về nguyên tắc, SJC phát hành ra vàng miếng thì phải thu mua, vì vàng là do chính SJC dập và bán ra. Hoạt động này khiến nhiều người nắm giữ vàng thời điểm trước hoang mang.

Đây cũng không phải lần đầu loại vàng miếng SJC loại một chữ bị các đơn vị từ chối mua. Trước đó, giai đoạn 2015-2016, thị trường vàng đã từng xảy ra trường hợp này. Thời điểm đó, SJC từ chối mua vào với lý do tương tự.

Vàng miếng SJC 1 chữ cái là những mẫu sản phẩm do Công ty SJC sản xuất giai đoạn từ năm 1992 đến năm 1996. Theo Luật về chất lượng sản phẩm, Công ty SJC phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm này. Vàng SJC 1 chữ cái và vàng 2 chữ cái cũng đã được Ngân hàng Nhà nước và Công ty SJC khẳng định là có chất lượng như nhau.

Nghị định 24/2012 ra đời, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Quyết định số 1623/QĐ-NHNN ngày 23/8/2012 về quản lý sản xuất vàng miếng. Quyết định nêu rõ, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn SJC không được tiếp tục sản xuất vàng miếng mà chỉ được gia công vàng miếng SJC 99,99% cho Ngân hàng Nhà nước theo chỉ đạo về hạn mức, thời điểm sản xuất. Nguồn vàng nguyên liệu để tổ chức sản xuất vàng miếng và dưới sự quản lý, giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước.

Từ một doanh nghiệp sản xuất vàng miếng trước đó, Công ty SJC trở thành đơn vị gia công vàng miếng cho Ngân hàng Nhà nước. Và vàng miếng SJC cũng từ đó trở thành thương hiệu vàng miếng quốc gia. Theo một số liệu thống kê sơ bộ trước đó, có khoảng vài chục triệu lượng vàng SJC do Công ty SJC sản xuất trước khi Nhà nước quản lý.

Trong bối cảnh chính sách như hiện nay, khi người dân bán loại vàng này công ty vẫn mua vào nhưng khi bán ra lại rất khó khăn. Lượng hàng tồn kho lớn, gây mất cân đối vốn và có khả năng dẫn đến nhiều rủi ro. Vì vậy, SJC đã tạm ngưng mua vào, chờ được cấp phép gia công thêm từ Ngân hàng Nhà nước.

Doanh nghiệp thì chờ quyết định từ Ngân hàng Nhà nước. Người dân thì "ngóng cổ" chờ doanh nghiệp. “Đồng tiền đi liền khúc ruột”. Tiền được quy ra vàng để tích trữ nhưng lúc cần lại không thể bán. Câu chuyện thị trường vàng và Nghị định 24 một lần nữa lại cho thấy những hạn chế, bất cập đòi hỏi cần có những chính sách căn cơ hơn trong quản lý mặt hàng “đi liền với khúc ruột” của người dân như hiện nay.

Về trước mắt, các chuyên gia cho rằng, Ngân hàng Nhà nước cần mở hạn mức cho gia công lại vàng một chữ, dập vàng miếng theo khuôn hiện tại. Khi đó, SJC mới có thể giảm hàng tồn và tiếp tục bán vàng miếng ra thị trường. Về lâu dài, thủ tục cấp phép của nhà điều hành tiền tệ cần phải nhanh hơn, đơn giản hơn nhằm không làm gián đoạn việc thu mua vàng trên thị trường của các đơn vị.

Đức Minh