Theo báo cáo tháng 6/2019 của Tổ chức Cà phê thế giới (ICO), mặc dù có sự gia tăng nhập khẩu cà phê toàn cầu trong 6 tháng đầu năm, nhưng không theo kịp tốc độ tăng trưởng sản xuất trong hai năm qua.
Xuất khẩu giảm mạnh
Từ đầu năm đến nay, giá cà phê thế giới giảm kéo giá trong nước tiếp tục giảm sâu. Theo các chuyên gia, thị trường cà phê trong nước vẫn hết sức ảm đạm do hai nước sản xuất cà phê lớn trên thế giới là Brazil và Indonesia sắp vào vụ thu hoạch.
 |
| Người nông dân đang thu hoạch cà phê. Ảnh: Internet |
Theo báo cáo của Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn- NN&PTNT), xuất khẩu cà phê tháng 7/2019 ước đạt 157 nghìn tấn với giá trị đạt 253 triệu USD, lũy kế xuất khẩu cà phê 7 tháng đầu năm ước đạt 1,08 triệu tấn và 1,82 tỷ USD, giảm 8,2% về khối lượng và giảm 19,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2018.
Bên cạnh đó số liệu của Tổng cục Hải quan cho biết, trong tháng 7 xuất khẩu cà phê ước đạt 157.112 tấn với 252,52 triệu USD, so cùng kỳ năm 2018 tăng 18,32% về lượng và giảm 1,18% về giá trị. Lũy kế 7 tháng đầu năm ước khối lượng cà phê xuất khẩu đạt 1.075.395 tấn, với 1,82 tỷ USD. So với cùng kỳ 2018 giảm 8,23% về lượng và giảm 19,11% về kim ngạch.
Trong 6 tháng đầu năm 2019, giá cà phê trong nước giảm từ 500–800 đồng/kg, và trong tháng 7/2019, giá cà phê giảm thêm từ 300-700 đồng so với tháng trước đó. Như vậy, trong 7 tháng đầu năm, giá cà phê trong nước giảm từ 800–1.500 đồng/kg. Dự báo, giá cà phê thế giới và trong nước sẽ tiếp tục giảm do dự báo thị trường cà phê toàn cầu vẫn trong tình trạng dư thừa nguồn cung.
Thị trường ảm đạm khiến giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam trong tháng 7/2019 chỉ đạt mức 1.607 USD/tấn, giảm 14,4% so với tháng 7/2018. Lũy kế từ đầu năm đến tháng 7/2019, giá xuất khẩu bình quân cà phê đạt mức 1.698 USD/tấn, giảm 11,8% so với cùng kỳ năm 2018.
Đức và Hoa Kỳ tiếp tục là hai thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam với thị phần lần lượt là 13,2% và 9,8%.
Lý giải nguyên nhân của tình trạng trên, ông Nguyễn Quốc Toản – Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) - cho hay, trên thị trường thế giới, trong tháng 7, giá cà phê biến động giảm. Đầu tháng 7, giá sàn Robusta tại London, nơi các nhà kinh doanh cà phê Việt Nam thường sử dụng để tham chiếu vẫn còn giao dịch ở khu vực 1.490 USD/tấn. Từ ngày 15 đến 17/7 đã giảm gần 100 USD mỗi tấn. Giá cà phê giảm do áp lực bán hàng vụ mới tiếp tục đè nặng các thị trường cà phê kỳ hạn và tác động lên thị trường trong nước.
Thị trường vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dự báo, thị trường cà phê toàn cầu trong thời gian tới sẽ vẫn gặp khó khăn do nguồn cung vượt nhu cầu. Theo dữ liệu từ Công ty Nghiên cứu thị trường IHS Markit, tiêu thụ cà phê toàn cầu được dự báo sẽ tăng 1,8% trong năm nay, nhưng mức tăng này chưa đủ hỗ trợ thị trường cà phê thế giới. Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc leo thang sẽ gây bất lợi lên giá các mặt hàng nông sản thời gian tới, trong đó có cà phê.
Đồng quan điểm về vấn đề này, theo ông Stefan Uhlenbrock - một nhà phân tích hàng hóa cao cấp tại IHS Markit - mặc dù mức tiêu thụ cà phê toàn cầu đang tăng, nhưng thật khó để tăng giá vào thời điểm này. Sự gia tăng trong nhu cầu là rất nhỏ và sự dư thừa cà phê trong những tháng tới có khả năng sẽ duy trì mức giá thấp hiện tại.
Sâu sắc hơn, ông Nguyễn Quốc Toản phân tích, sự kháng giá hiện hành tại thị trường nội địa của các nước xuất khẩu sẽ sớm kéo giá cà phê trong nước và thế giới ra khỏi vùng giá thấp. Tuy vậy, áp lực bán cà phê Robusta từ Brazil vẫn lớn sẽ gây sức ép đáng kể cho giá cà phê trên thị trường London. Tại thị trường trong nước, do lượng tồn kho không nhiều nên người giữ hàng có tâm lý kỳ vọng giá cà phê nội địa sẽ tăng lên mức 35 - 36 triệu đồng/tấn. Tuy nhiên, do lượng cà phê Việt Nam còn ít nên mức độ ảnh hưởng lên giá kỳ hạn tại sàn London rất hạn chế.
Theo ông Nguyễn Quốc Toản, trong dài hạn, chất lượng sẽ là yếu tố quyết định lên giá cà phê, do đó cần có chính sách giúp đỡ và thúc đẩy nông dân sản xuất cà phê theo hướng hữu cơ, đồng thời xây dựng và quảng bá thương hiệu của từng địa phương đến các thị trường trên thế giới.
Theo số liệu thống kê từ Trung tâm thương mại quốc tế (ITC), nhập khẩu cà phê của Tây Ban Nha trong 4 tháng đầu năm 2019 đạt 118.150 tấn, trị giá 320,37 triệu USD, tăng 11,4% về lượng, nhưng giảm 10,6% về trị giá so với 4 tháng đầu năm 2018.
Tây Ban Nha nhập khẩu từ Việt Nam chủ yếu hai chủng loại cà phê là: cà phê chưa rang và chưa khử caffein và cà phê khử caffein (không bao gồm rang), chiếm 42,8% và 39,5% trong tổng trị giá nhập khẩu hai chủng loại cà phê này trong 4 tháng đầu năm 2019.
Giá nhập khẩu bình quân cà phê của Tây Ban Nha trong 4 tháng đầu năm 2019 đạt mức 2.712 USD/tấn, giảm 19,7% so với 4 tháng đầu năm 2018. Trong đó, giá nhập khẩu bình quân cà phê từ Việt Nam đạt mức thấp 1.779 USD/tấn, giảm 17%. Đáng chú ý, giá nhập khẩu bình quân cà phê của Tây Ban Nha từ Pháp đạt mức cao 15.670 USD/tấn. Hiện Tây Ban Nha nhập khẩu chủ yếu chủng loại cà phê rang (không bao gồm khử caffein - HS 090121) và cà phê rang, khử caffein (HS 090122).
Brazil là nguồn cung cà phê lớn thứ 2 (sau Việt Nam) cho Tây Ban Nha trong 4 tháng đầu năm 2019, lượng nhập khẩu đạt 17.556 tấn, trị giá 40,11 triệu USD, tăng 8,7% về lượng, nhưng giảm 10,9% về trị giá so với 4 tháng đầu năm 2018. Thị phần cà phê Brazil trong tổng lượng nhập khẩu của Tây Ban Nha giảm từ 15,2% trong 4 tháng đầu năm 2018, xuống còn 14,9% thị phần trong 4 tháng đầu năm 2019.
Cục Xuất nhập khẩu Bộ Công Thương dự báo, thị trường cà phê toàn cầu trong thời gian tới sẽ vẫn gặp khó khăn do nguồn cung vượt nhu cầu. Theo dữ liệu từ HIS Markit, tiêu thụ cà phê toàn cầu được dự báo sẽ tăng 1,8% trong năm nay, nhưng mức tăng này chưa đủ hỗ trợ thị trường cà phê thế giới.
Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc leo thang trở lại cũng sẽ gây bất lợi lên giá các mặt hàng nông sản trong thời gian tới, trong đó có mặt hàng cà phê.
Việt Lâm (T/H)