Quý I/2026 ghi nhận bức tranh tích cực của ngành điện khi phần lớn doanh nghiệp tăng trưởng lợi nhuận, nổi bật là nhóm nhiệt điện đồng loạt bứt phá, trong khi thủy điện có sự phân hóa do tác động từ giá bán và điều kiện thủy văn.
Nhiệt điện đồng loạt tăng lãi, dẫn dắt toàn ngành
Theo thống kê từ 39 doanh nghiệp ngành điện đã công bố báo cáo tài chính, có 25 đơn vị ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng, 9 doanh nghiệp suy giảm và 3 trường hợp thua lỗ.
Cụ thể, trong quý đầu năm, nhóm doanh nghiệp nhiệt điện ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực khi toàn bộ các đơn vị đã công bố đều tăng trưởng lợi nhuận. Động lực chính đến từ việc kiểm soát tốt giá vốn hoặc doanh thu tăng đủ bù đắp chi phí vận hành, qua đó giúp biên lợi nhuận được cải thiện.
Dẫn đầu là Tổng Công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3, HoSE: PGV) với lợi nhuận ròng đạt 730 tỷ đồng, gấp 7,6 lần cùng kỳ dù doanh thu giảm nhẹ. Kết quả này đến từ mức nền thấp của năm trước, giá vốn giảm mạnh hơn doanh thu, doanh thu tài chính tăng và chi phí tài chính giảm một nửa nhờ ghi nhận lãi chênh lệch tỷ giá.
Nhiều doanh nghiệp nhiệt điện bứt phá lợi nhuận trong quý I/2026
CTCP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 (HoSE: NT2) cũng ghi nhận lợi nhuận tăng 387%, đạt 180 tỷ đồng. Doanh nghiệp cho biết sản lượng điện thương phẩm tăng mạnh trong khi giá vốn tăng chậm hơn là yếu tố chính thúc đẩy kết quả, bên cạnh mức nền cùng kỳ thấp.
Kết quả tích cực của NT2 góp phần giúp Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power, HoSE: POW) đạt lợi nhuận 1.200 tỷ đồng trong quý I, tăng 170% so với cùng kỳ. Ngoài mảng nhiệt điện, các nhà máy thủy điện của POW cũng đóng góp tích cực, trong đó Thủy điện Hủa Na (HoSE: HNA) ghi nhận lợi nhuận tăng 134%.
Nhiều doanh nghiệp nhiệt điện khác như BTP (Nhiệt điện Bà Rịa), NBP (Nhiệt điện Ninh Bình) và QTP (Nhiệt điện Quảng Ninh) cũng tăng trưởng nhờ kiểm soát tốt chi phí đầu vào. Riêng PPC (Nhiệt điện Phả Lại) ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh nhờ khoản cổ tức nhận từ QTP.
Thủy điện hưởng lợi thủy văn nhưng kết quả phân hóa
Trái với sự đồng thuận của nhóm nhiệt điện, nhóm thủy điện ghi nhận sự phân hóa rõ rệt trong quý I, dù phần lớn doanh nghiệp được hưởng lợi từ điều kiện thủy văn thuận lợi giúp tăng sản lượng phát điện. Một số doanh nghiệp tăng trưởng mạnh nhờ kết hợp giữa sản lượng và giá bán điện. Điển hình như Thủy điện Thác Bà (mã: TBC) ghi nhận doanh thu 151 tỷ đồng, tăng 48% và lợi nhuận ròng 95 tỷ đồng, gấp 2,5 lần cùng kỳ.
Thủy điện Hủa Na (HoSE: HNA) đạt lợi nhuận 95 tỷ đồng, tăng 2,3 lần, nhờ sản lượng điện tăng 41% trong khi giá vốn giảm. Tương tự, Thủy điện Sông Ba Hạ (UPCoM: SBH) đạt lãi 66 tỷ đồng, tăng 30%, còn Thủy điện Thác Mơ (TMP) tăng 26%, đạt 64 tỷ đồng.
Đáng chú ý, Thủy điện Sê San 4A (HoSE: S4A) ghi nhận lợi nhuận 47 tỷ đồng, gấp 2,6 lần cùng kỳ, trong đó ngoài yếu tố thủy văn còn có đóng góp từ lãi chênh lệch tỷ giá.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng tận dụng được điều kiện thuận lợi này. Thủy điện A Vương (UPCoM: AVC) ghi nhận lợi nhuận giảm 17%, còn 50 tỷ đồng do giá bán điện bình quân thấp hơn cùng kỳ. Một số doanh nghiệp như PIC, CHP, SVH và NTH cũng ghi nhận lợi nhuận suy giảm do sản lượng nước không đạt kỳ vọng.
Ở mảng điện tái tạo, kết quả kinh doanh nhìn chung ổn định. CTCP Đầu tư Xây dựng và Phát triển Trường Thành (HoSE: TTA) đạt lợi nhuận 60 tỷ đồng, tăng 40% nhờ bức xạ mặt trời thuận lợi và đóng góp từ thủy điện. Trong khi đó, mảng điện của Tập đoàn Hà Đô (HDG) gần như đi ngang với lợi nhuận khoảng 354 tỷ đồng.
Một số trường hợp biến động mạnh mang tính chất đặc thù. CTCP Điện Gia Lai (HoSE: GEG) giảm lợi nhuận 45% xuống 207 tỷ đồng do cùng kỳ ghi nhận khoản hồi tố giá điện từ EVN. PC1 dù báo lãi tăng 3,2 lần, nhưng chủ yếu đến từ hoạt động thanh lý bất động sản và lợi nhuận từ công ty liên kết, trong khi lãi gộp mảng điện giảm 14%, còn 236 tỷ đồng.
Doanh nghiệp thủy điện thì lại gặp phải nhiều thách thức
Theo đánh giá của MBS, sản lượng tiêu thụ điện toàn quốc trong quý I tăng 7,2% so với cùng kỳ, nhờ nhu cầu tăng cao trong các đợt nắng nóng. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp diễn trong quý II và III – giai đoạn cao điểm tiêu thụ điện.
Tuy nhiên, triển vọng các phân khúc có sự khác biệt. Điện khí đối mặt áp lực chi phí khi giá khí nội địa duy trì quanh 8,5–9 USD/mmbtu và có thể tiếp tục tăng theo giá dầu thế giới. Ngược lại, điện than được đánh giá ổn định hơn khi giá than nhập khẩu tăng khoảng 30% từ đầu năm nhưng vẫn thấp hơn tốc độ tăng của giá khí, qua đó tạo lợi thế trong giai đoạn cao điểm.
Đối với thủy điện, rủi ro có thể gia tăng khi xác suất hiện tượng El Nino quay trở lại từ nửa cuối năm 2026, ảnh hưởng đến sản lượng huy động và doanh thu. Trong khi đó, mảng năng lượng tái tạo được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng nhờ mở rộng công suất và các chính sách hỗ trợ.
Lê Phong