Tình trạng làm giả văn bằng, chứng chỉ đang diễn ra một cách bát nháo, tràn lan trên nhiều nền tảng trực tuyến. Các đối tượng lừa đảo dễ dàng cung cấp các loại bằng cấp giả, từ giấy chứng nhận nghiệp vụ đến bằng đại học, với giá cả hấp dẫn và quy trình nhanh chóng.
Căn cước công dân giá nào cũng có
Muốn mua một tấm bằng hoặc chứng chỉ, giấy tờ giả không hề khó nếu như kết nối thành công với chủ shop trên các nhóm kín. Tuy nhiên, để lọt được vào nhóm này, phóng viên phải trải qua nhiều bước kiểm tra, xác minh rất chặt chẽ.
Lập một tài khoản mới đăng ký vào nhóm, chúng tôi bị truy vấn: “Sao tài khoản không có lịch sử hoạt động? Cần mua CCCD (căn cước công dân) làm gì? Vì sao đến giờ vẫn chưa có CCCD...?”. Mọi câu hỏi đều chứa đầy nghi hoặc và dò xét. Cuối cùng, chủ shop đã kéo chúng tôi sang một trang khác và bán cái cho một chủ mới.
Người chủ mới này là Nguyễn Long. Dù đã được người quen giới thiệu nhưng Long vẫn tiếp tục hỏi chúng tôi về tuổi tác, công việc hiện tại, lý do cần CCCD giả. Chúng tôi trả lời, do cần phải nộp hồ sơ vào công ty gấp trong khi chưa có thời gian về quê làm lại CCCD đã bị mất cách đây vài ngày. Hà Nguyễn báo giá, nếu làm CCCD bình thường giá 2 triệu, 3 ngày sau nhận hàng.
Tất cả các loại văn bằng, giấy tờ đều có thể mua được một cách dễ dàng trên mạng xã hội.
Nếu CCCD gắn chip thì 3,5 triệu, 3 ngày hoàn thành. “CCCD gắn chip có quét mã QR được không?” - chúng tôi hỏi. Nguyễn Long nhanh nhảu đáp: “Cái này không quét được, vì chưa làm được định danh điện tử. Chỉ dùng để nộp hồ sơ xin việc hoặc vay ngân hàng thôi”.
Đồng ý làm, khách hàng sẽ cung cấp thông tin, lý lịch, số chứng minh nhân dân cũ (nếu có) và địa chỉ hiện tại để nhân viên giao hàng. Chuyển sang hỏi làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), Nguyễn Long nhiệt tình tư vấn: “Nên làm sổ đỏ đi kèm với hộ khẩu thường trú để hợp nhất hồ sơ. Sổ đỏ cũng phải phù hợp với tiềm năng kinh tế của mình. Nếu làm công nhân thì chỉ làm sổ đỏ giá trị dưới 2 tỷ đồng thôi. Sổ này làm bằng phôi thật, mang đi cầm cắm, thế chấp ngon lành”.
Trước khi chờ chúng tôi chốt hạ, Nguyễn Long đề nghị lấy số điện thoại để nhân viên kết bạn Zalo để tiện trao đổi, quay clip cho xem sản phẩm trực tiếp. Đây là một hình thức xác minh khách hàng xem có phải người cần giấy tờ giả hay không, vì đối tượng thừa hiểu, người có tài khoản Zalo tức là có thông tin truy cập và có lý lịch cá nhân.
Trong thời gian chờ đợi thông tin của khách hàng, người này khoe: “Bên này ngày nào cũng có hơn chục đơn hàng, làm vì cái tâm muốn giúp đỡ những trường hợp khó khăn chứ không phải lừa đảo gì”.
Trong trang thông tin của nhóm Nguyễn Long cũng đăng liên tục lời quảng cáo, cùng hình ảnh bằng cấp, giấy tờ giả, các đơn hàng giao đi tỉnh lẻ... thành công. Những lời bình luận hoặc đặt hàng trên nhóm đều ở chế độ kiểm duyệt, ẩn thành viên nên không thể phát hiện các nội dung trao đổi trên nhóm.
Chúng tôi tiếp tục tham gia nhóm “Hỗ trợ giấy tờ gốc, làm căn cước công dân gắn chip” nhưng bị quản trị viên treo ở chế độ phải trả lời các câu hỏi của nhóm thì mới được duyệt. Các câu hỏi có yếu tố thăm dò, điều tra như: Bạn bao nhiêu tuổi, làm nghề gì; bạn cung cấp hình ảnh cá nhân của mình và cuối cùng là câu hỏi hóc búa “kể tên thành viên giới thiệu bạn vào nhóm”.
Nếu như không trả lời được câu hỏi đó, đồng nghĩa việc bị từ chối hội viên. Do có sự liên kết với nhóm Nguyễn Long, chúng tôi đã cung cấp tên người giới thiệu và ít phút sau được quản trị viên đồng ý. Nhóm kín này có tới 4.000 thành viên, mỗi bài quảng cáo đưa lên nhóm thành viên đó đều bí mật, không lộ danh tính.
Các nhóm kín được lập ra để mua bán giấy tờ giả xuất hiện rất nhiều.
Thành viên nhắn tin trao đổi với chúng tôi cũng ở trạng thái ẩn danh. Khi câu chuyện đã đi một đoạn xa, sắp đến phần chốt đơn thì thành viên ẩn danh mới tiết lộ tên của mình là Hoàng, làm kỹ thuật viên in sao giấy tờ. Hoàng cho biết, công nghệ in sao theo tiêu chuẩn Mỹ, rõ nét và y chang bản gốc. “Khách hàng nhiều đối tượng lắm, làm nghề gì cũng có.
Vì sự cố nên họ mới cần tìm đến chúng tôi. Có người chỉ dùng một thời gian sau khi hoàn thiện giấy tờ chính, cũng có người dùng đi xin việc làm, đi học...”, Hoàng tiết lộ. Ngoài làm lẻ, Hoàng còn cung cấp hàng sỉ cho các đối tượng cần mua bán.
Giống như các nhóm khác, hoạt động bên Hoàng rất kín kẽ, từ khâu xác minh ban đầu cho tới khâu cuối cùng khách hàng chốt đơn. Sau khi trao đổi với Hoàng, chúng tôi được hướng dẫn qua nền tảng Telegram để cung cấp thông tin cho nhân viên phụ trách hồ sơ.
Mỗi tin nhắn trên Telegram vừa xong, lập tức bị ẩn ngay. Theo yêu cầu của nhân viên, chúng tôi muốn làm sổ đỏ và CCCD gắn chip thì bắt buộc phải có số điện thoại chính chủ. Ngay cả việc mất điện thoại thì vẫn còn số, nên khách hàng không thể nào thoái thác được.
Cách xác minh này là sàng lọc khâu cuối cùng xem có đúng người, đúng việc không. Khi chưa nhận được yêu cầu này, chúng tôi đã bị tài khoản Telegram đẩy ra ngoài. Đồng thời, quay lại nhóm chat, tài khoản của chúng tôi cũng bị chặn khóa ngay.
Cảnh giác cao độ khi xét duyệt thành viên nhóm kín
Dù là nhộn nhịp trên các nhóm nhưng các đối tượng đều là thành phần có nhiều kinh nghiệm, trải đời, am hiểu pháp luật và biết cách luồn lách khôn khéo nên không dễ để người có ý đồ trà trộn vào. “Bất kỳ ai muốn tham gia cũng phải qua xác minh để tránh bị theo dõi, điều tra, đồng thời hạn chế các tài khoản ảo, không có nhu cầu thật vào nhóm làm loãng thông tin”, L.Đ, cựu kỹ thuật viên từng có thời gian cộng tác in ấn văn bằng, chứng chỉ giả cho nhóm tiết lộ.
Đ. cho biết, việc in ấn các loại giấy tờ giả rất đơn giản, giống như là Photoshop ở trình độ cao hơn. Việc chủ shop quảng cáo là phôi thật hoặc CCCD gắn chip hoàn toàn là “nổ” để mê dụ khách hàng. “Thực tế không thể làm được CCCD gắn chip có quét mã QR, cũng không có phôi thật để in văn bằng. Việc các giấy tờ giống như thật sẽ có thêm phần trộn màu, vẽ họa tiết của họa sĩ sau khi máy in ra”, L. Đ tiết lộ bí kíp sản xuất văn bằng, chứng chỉ giả.
Theo Đ., các nhóm này hoạt động rộng rãi, kết nối thành viên theo tiêu chí giới thiệu từ người cũ chứ không tùy ý nhận vì sợ bị lộ. Trong quá trình làm giấy tờ giả, nhóm sử dụng các thuê bao sim rác và các tài khoản ảo trên mạng để đăng tải thông tin quảng cáo và tìm kiếm khách hàng. Sau mỗi lần kết nối và thực hiện giao dịch với khách hàng, nhóm vứt bỏ sim, xóa tài khoản để tránh bị phát hiện.
Nhu cầu người cần lớn, lợi nhuận từ việc làm giả văn bằng, chứng chỉ cao nên các nhóm sẽ tích cực nhận trọn bộ giấy tờ gồm: Bằng lái và cà vẹt xe mẫu mới, tem - sổ đăng kiểm, bảo hiểm tự nguyện với giá trọn bộ là 3,5-5 triệu đồng. Riêng các mẫu bằng lái thẻ PET, CCCD mẫu mới có giá cao gấp đôi vì khó làm. Ngoài ra, “công ty” còn nhận làm thẻ nhà báo, giấy đi đường... với giá không dưới 5 triệu đồng. “Thỉnh thoảng công an vẫn bắt vài vụ nhà báo rởm hoặc cán bộ rởm dùng giấy tờ giả, họ đều đặt hàng từ các nhóm này cả”, Đ. cho biết.
Đối tượng Nguyễn Duy Quang bị cơ quan công an bắt. Ảnh: CACC
Chiều 27/6, Công an quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) cho biết, đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tạm giam với Nguyễn Duy Quang (SN 1989, ở quận Nam Từ Liêm), Trương Bình Nguyên (SN 1997) và Lê Đình An (SN 1997, cùng ở huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An), Lê Đình Tiệp (SN 1997, ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh), Bùi Văn Bình (SN 1997, ở huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang), Nguyễn Đình Hoàng (SN 1998, ở huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An) để điều tra về tội “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”.
Cụ thể, ngày 28/5, khi đối tượng Nguyễn Duy Quang đang giao tài liệu cho shipper mang đi cho khách, lực lượng công an đã bắt quả tang. Quang khai nhận số giấy tờ này được làm giả theo yêu cầu của khách. Khám xét khẩn cấp chỗ ở của Quang, công an thu giữ 2 máy in, 1 máy tính, 1 máy photocopy, 1 máy ép plastic, 11 con dấu giả.
Ngoài ra, công an cũng thu giữ 1.388 phôi bằng tốt nghiệp đại học, kỹ sư, cử nhân, THPT, trung cấp chuyên nghiệp; chứng chỉ sơ cấp nghề, ứng dụng CNTT cơ bản, ngoại ngữ, giấy phép lái xe và 156 bộ văn bằng chứng chỉ giả đã hoàn thiện...
Quang cũng khai nhận, tháng 6/2023, đã liên hệ với Trương Bình Nguyên để cùng nhau làm giấy tờ giả, rao bán trên mạng xã hội và chia đôi lợi nhuận kiếm được.
Các đối tượng đã tạo Facebook với nick giả để tìm người có nhu cầu mua văn bằng, chứng chỉ giả. Để tránh bị phát hiện, các đối tượng đã sử dụng căn cước công dân giả và tạo tài khoản online trên hệ thống ngân hàng nhằm thực hiện các giao dịch chuyển tiền.
Mỗi loại giấy tờ có từng mức giá khác nhau. Từ tháng 6/2023 cho đến khi bị bắt, các đối tượng đã bán hơn 1.000 văn bằng, chứng chỉ giả, thu hơn 1,5 tỷ đồng.
Quang Anh