Philippines dự kiến dỡ bỏ lệnh tạm cấm nhập khẩu gạo vào đầu tháng 1/2026. Tuy nhiên, những thông tin mới nhất từ Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel Jr. cho thấy bức tranh nhập khẩu trong quý I năm tới có thể khác xa kỳ vọng của thị trường, với lượng mua từ nước ngoài giảm mạnh hơn dự báo.
Ảnh minh hoạ/TL.
Theo thông báo ngày 4/12 của Bộ Nông nghiệp Philippines, Bộ trưởng Tiu Laurel đã gửi đi tín hiệu về việc điều chỉnh chiến lược nhập khẩu gạo. Dựa trên đánh giá nội bộ, ông cho biết quốc gia này nhiều khả năng không cần tiếp tục phụ thuộc vào lượng nhập khẩu lớn trong ba tháng đầu năm 2026. Điều này diễn ra ngay trước thời điểm cơ quan quản lý chuẩn bị khôi phục quy trình xét duyệt hồ sơ nhập khẩu sau bốn tháng tạm ngưng để rà soát nguồn cung nội địa.
Trong thời gian hạn chế nhập khẩu, mặc dù một số loại gạo chuyên biệt vẫn được phép thông quan, phần lớn các lô hàng thương mại bị trì hoãn nhằm giúp Chính phủ đánh giá chính xác hơn sức sản xuất trong nước. Những kết quả kiểm tra thực địa mới đây cho thấy sản xuất lúa của Philippines không suy yếu như lo ngại, dù nước này liên tiếp hứng chịu các cơn bão trong giai đoạn cuối năm.
Bộ trưởng Tiu Laurel cho biết mức độ thiệt hại thực tế đối với vùng canh tác cao hơn dự tính ban đầu, nhưng nhờ sự chuẩn bị từ sớm, những khu vực trồng lúa chủ lực không bị ảnh hưởng đúng vào giai đoạn quyết định của chu kỳ sinh trưởng. Bộ Nông nghiệp hiện dự báo sản lượng lúa năm 2025 vào khoảng 19,61–19,89 triệu tấn, mức gần sát kỷ lục và chỉ thấp hơn mục tiêu 20,46 triệu tấn do sản lượng quý IV phải điều chỉnh giảm vì thời tiết xấu.
Dù không đạt kế hoạch ban đầu, con số dự báo này vẫn tiệm cận mức đỉnh 20,06 triệu tấn của năm 2023 và vượt xa sản lượng 19,09 triệu tấn do Cơ quan Thống kê Philippines ghi nhận trong năm 2024. Những dữ kiện này củng cố nhận định rằng chuỗi sản xuất lúa gạo đang phục hồi và tạo nền tảng vững chắc cho việc giảm phụ thuộc vào nhập khẩu trong thời gian tới.
Trong khi đó, trên thị trường quốc tế xuất hiện đồn đoán rằng Philippines sẽ sớm quay lại đặt mua gạo số lượng lớn ngay đầu năm 2026, khiến một số nhà cung cấp được cho là đã chuẩn bị nâng giá. Tuy nhiên, Bộ trưởng Tiu Laurel phủ nhận những suy đoán này và nhấn mạnh rằng Chính phủ sẽ không để các đối tác nước ngoài lợi dụng cơ chế bảo đảm an ninh lương thực để đẩy giá lên cao.
Bên cạnh định hướng giảm nhập khẩu, Philippines cũng khuyến khích khu vực tư nhân mở rộng mạng lưới đối tác, ưu tiên những nhà cung cấp duy trì giá cả ổn định và sẵn sàng hợp tác dài hạn. “Chúng tôi luôn coi trọng mối quan hệ với các nhà cung cấp truyền thống, nhưng an ninh lương thực phải là ưu tiên số một. Việc đa dạng hóa nguồn cung là điều không thể thiếu,” Bộ trưởng Tiu Laurel khẳng định.
PV