Đề xuất áp thuế tự vệ bổ sung lên tới 65% đối với nhựa PET vượt hạn ngạch tại Vương quốc Anh đang đặt doanh nghiệp Việt Nam trước áp lực điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu. Với lượng hạn ngạch chưa đến 3.000 tấn trong 6 tháng, việc duy trì đơn hàng, kiểm soát chi phí và bảo vệ thị phần tại thị trường này sẽ là bài toán không nhỏ.
Hạn ngạch chưa đến 3.000 tấn, doanh nghiệp đối mặt nguy cơ tăng chi phí
Thị trường Vương quốc Anh đang xem xét áp dụng biện pháp tự vệ đối với nhựa Polyethylene Terephthalate (PET) nhập khẩu. Theo kết luận sơ bộ của Cơ quan Phòng vệ thương mại Anh trong vụ việc SG0094, biện pháp dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/12/2026 theo cơ chế hạn ngạch thuế quan.
Điểm đáng chú ý đối với doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nằm ở mức thuế tự vệ bổ sung lên tới 65% đối với lượng hàng vượt hạn ngạch, mà còn ở quy mô hạn ngạch được phân bổ tương đối hạn chế.
Cụ thể, trong giai đoạn 6 tháng từ tháng 12/2026 đến hết tháng 5/2027, Việt Nam được phân bổ tổng cộng 2.983,33 tấn. Lượng hạn ngạch này được chia thành hai giai đoạn, gồm 1.475,27 tấn trong 3 tháng đầu và 1.508,06 tấn trong 3 tháng tiếp theo.
Với cơ chế trên, lượng nhựa PET xuất khẩu vượt ngưỡng phân bổ có nguy cơ phải chịu thêm thuế tự vệ ở mức cao. Điều này có thể tác động trực tiếp đến giá bán, biên lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam tại Anh.
Đề xuất áp thuế tự vệ bổ sung tại Anh đặt ra thách thức mới đối với hoạt động xuất khẩu và duy trì thị phần của doanh nghiệp - Ảnh minh hoạ.
Đặc biệt, những doanh nghiệp đã ký hợp đồng dài hạn hoặc duy trì lịch giao hàng liên tục sẽ phải tính toán lại tiến độ xuất khẩu, bảo đảm lượng hàng nằm trong giới hạn hạn ngạch được hưởng mức thuế thông thường. Nếu không chủ động điều chỉnh, chi phí phát sinh có thể ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện hợp đồng và quan hệ với đối tác nhập khẩu.
Theo phương án sơ bộ, Việt Nam chiếm 3,1% tổng hạn ngạch nhập khẩu PET của Anh. Do thị phần nhập khẩu vượt ngưỡng 3%, Việt Nam không thuộc diện được xem xét miễn trừ áp dụng biện pháp tự vệ dành cho các nước đang phát triển theo quy định của Hiệp định Tự vệ của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
Sức ép từ biện pháp thương mại xuất hiện trong bối cảnh thị trường PET toàn cầu đang đối mặt tình trạng dư thừa công suất và nguồn cung gia tăng, đặc biệt tại châu Á. Theo thông tin từ cơ quan điều tra Anh, lượng PET nhập khẩu vào nước này tăng 68% trong giai đoạn 2021-2025, trong khi sản lượng của các nhà sản xuất nội địa suy giảm.
Đây là những yếu tố được phía Anh đưa ra để xem xét sự cần thiết của biện pháp hạn chế nhập khẩu nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước. Tuy nhiên, đối với các nhà xuất khẩu Việt Nam, việc áp dụng hạn ngạch và thuế bổ sung có thể làm gia tăng rủi ro thương mại, nhất là khi hoạt động giao hàng đã được lên kế hoạch từ trước.
Chủ động ứng phó, bảo vệ thị phần xuất khẩu tại Anh
Trước những thay đổi về chính sách nhập khẩu, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu PET cần sớm đánh giá lại hoạt động kinh doanh tại thị trường Anh, thay vì chờ đến khi biện pháp chính thức được áp dụng mới triển khai phương án ứng phó.
Trước mắt, doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ hợp đồng đã ký, lượng hàng đang vận chuyển, đơn hàng chờ xuất khẩu và kế hoạch giao hàng trong từng giai đoạn. Việc đối chiếu sản lượng dự kiến với hạn ngạch được phân bổ sẽ giúp các đơn vị nhận diện nguy cơ phát sinh thuế, từ đó chủ động trao đổi với đối tác về tiến độ giao nhận, điều chỉnh lịch giao hàng hoặc phương án thực hiện hợp đồng phù hợp.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ cơ chế phân bổ, quản lý hạn ngạch và các điều kiện nhập khẩu cụ thể của phía Anh. Đây là yếu tố quan trọng để xác định chính xác lượng hàng được hưởng mức thuế thông thường, tránh phát sinh chi phí ngoài dự kiến trong quá trình thông quan.
Đáng chú ý, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị Hiệp hội Nhựa Việt Nam và các doanh nghiệp liên quan gửi ý kiến phản hồi tới cơ quan điều tra Anh trước ngày 22/11/2026. Việc cung cấp ý kiến, số liệu và lập luận có cơ sở trong giai đoạn điều tra có thể giúp cơ quan chức năng xem xét đầy đủ hơn tác động của biện pháp đối với các bên liên quan trước khi đưa ra kết luận cuối cùng.
Về dài hạn, vụ việc tại Anh cho thấy doanh nghiệp nhựa Việt Nam cần chủ động hơn trong quản trị rủi ro thương mại quốc tế. Bên cạnh việc nâng cao năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm và tối ưu chi phí, doanh nghiệp cần xây dựng bộ phận theo dõi chính sách nhập khẩu, cập nhật thường xuyên các biện pháp phòng vệ thương mại tại những thị trường xuất khẩu trọng điểm.
Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường và khách hàng cũng cần được chú trọng nhằm hạn chế tình trạng phụ thuộc vào một thị trường hoặc một nhóm đối tác. Khi các công cụ phòng vệ thương mại ngày càng được sử dụng rộng rãi, khả năng thích ứng chính sách sẽ trở thành một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Đối với nhựa PET Việt Nam, bài toán trước mắt không chỉ là duy trì đơn hàng trong giới hạn hạn ngạch mà còn là bảo vệ quan hệ với khách hàng, kiểm soát chi phí và giữ vị thế tại thị trường Anh trong bối cảnh các rào cản thương mại có xu hướng gia tăng.
Hoàng Hậu