Bộ Tài chính cho biết, từ năm 2015 - 2023, đã có 19 doanh nghiệp bất động sản bị thanh tra với số tiền kiến nghị xử lý hơn 1.400 tỷ đồng. Trong đó, có nhiều "ông lớn" bất động sản bị thanh tra 2 lần.
Thanh tra nhiều "ông lớn" bất động sản, kiến nghị xử phạt tài chính hơn 1.400 tỷ đồng
Bộ Tài chính vừa có báo cáo việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý thị trường bất động sản và phát triển nhà ở xã hội từ năm 2015 đến hết năm 2023, gửi tới Ủy ban Kinh tế của Quốc hội.
Theo đó, giai đoạn 2015-2023, Thanh tra Bộ Tài chính đã thực hiện thanh tra và kết luận thanh tra tại 19 đơn vị có ngành nghề kinh doanh bất động sản. Bộ đã kiến nghị xử lý tài chính hơn 1.418 tỷ đồng; trong đó yêu cầu nộp ngân sách nhà nước 493,1 tỷ đồng, xử lý tài chính khác 999,8 tỷ đồng.
Số tiền các cơ quan thanh tra kiến nghị xử lý tài chính chủ yếu liên quan việc xác định chưa đúng tiền sử dụng, thuê đất; chưa quyết toán các chi phí đầu tư xây dựng; kê khai nộp thiếu các loại thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân hay xác định sai thuế suất ưu đãi.
Loạt các doanh nghiệp bị thanh tra, yêu cầu xử lý tài chính đều là các “ông lớn” trên thị trường bất động sản như: Tổng Công ty Sông Đà, Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà Hà Nội, Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng UDIC, Tổng công ty Xây dựng Hà Nội (Hancorp), Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD), Tổng công ty IDICO-CTCP, Tổng công ty 319 BQP, Tổng công ty Viglacera, Tổng công ty đầu tư phát triển nhà Hà Nội (Handico), Công ty CP Kosy…
Đặc biệt, có một số doanh nghiệp đã bị Bộ Tài chính thanh tra nhiều lần trong 8 năm qua, như Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà Hà Nội 2 lần, Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC 2 lần, Tổng công ty Đầu tư phát triển Nhà và Đô thị HUD 2 lần.
Danh sách các doanh nghiệp bất động sản bị thanh tra.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho biết, đến 31/12/2023, các đơn vị và các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh bất động sản được thanh tra đã cơ bản thực hiện nghiêm túc các kiến nghị và nộp ngân sách.
Chỉ còn một số doanh nghiệp chưa thực hiện xong do vướng mắc về xác định giá trị tiền sử dụng đất, phân bổ chi phí hạ tầng kỹ thuật, chuyển nhượng tài sản… dẫn đến chậm quyết toán, chậm thực hiện các nghĩa vụ tài chính có liên quan.
Trong đó tính đến cuối năm 2023, có một số doanh nghiệp như: Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà Hà Nội (Handico) nợ hơn 731,8 tỷ đồng, Tổng công ty Phát triển nhà và đô thị nợ hơn 8,2 tỷ đồng, Tổng công ty CP Phát triển Khu công nghiệp (Sonadezi) nợ hơn 16,7 tỷ đồng…
Lý do là vì vướng mắc về xác định giá trị tiền sử dụng đất, phân bổ chi phí hạ tầng kỹ thuật, chuyển nhượng tài sản… dẫn đến chậm quyết toán, chậm thực hiện các nghĩa vụ tài chính có liên quan.
Với trường hợp Handico, Bộ đề nghị doanh nghiệp báo cáo UBND TP. Hà Nội về việc chuyển nhượng tài sản, quyền thuê đất, vướng mắc tiền sử dụng đất, chi phí phân bổ kỹ thuật hạ tầng công trình để thành phố chỉ đạo giải quyết các vướng mắc.
Tổng công ty đầu tư phát triển nhà Hà Nội (Handico) nằm trong danh sách bị thanh tra, yêu cầu xử lý tài chính.
Đối với Công ty Sonadezi, Bộ yêu cầu khẩn trương xây dựng phương án làm việc với khách hàng, báo cáo UBND tỉnh Đồng Nai để xử lý tiền thuê đất Khu công nghiệp Biên Hòa 1.
Hàng trăm đơn khiếu nại liên quan đến bất động sản
Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng kiến nghị đối với doanh nghiệp kinh doanh BĐS được thanh tra trong lĩnh vực thanh tra hành chính trong đó có những cái tên đáng chú ý như: Công ty TNHH Trainco Bình Định, Công ty CP đầu tư và xây dựng công trình 578, Công ty CP bất động sản dầu khí...
Tổng số tiền thuế đã kiến nghị truy thu nộp ngân sách số tiền là 237,4 tỷ đồng (chủ yếu trong việc kê khai và nộp thiếu các loại thuế như: thuế GTGT, thuế TNDN, thuế thu nhập cá nhân, xác định sai thuế suất ưu đãi...).
Báo cáo cũng cho biết, trong giai đoạn từ 2015 - 2023, Thanh tra Bộ Tài chính đã tiếp nhận 179 vụ việc khiếu nại, tố cáo có nội dung liên quan đến quản lý nhà nước về nhà, đất, tài sản công, giải phóng mặt bằng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, miễn giảm tiền thuê đất… Trong đó, Bộ Tài chính đã giao các đơn vị thuộc Bộ xử lý 60 vụ việc; đã xử lý chuyển 59 vụ việc thuộc thẩm quyền xem xét, giải quyết của Uỷ ban nhân dân các cấp; đủ điều kiện lưu hồ sơ 60 vụ việc.
Cũng tại báo cáo, Bộ Tài chính cho biết số thu từ tiền sử dụng đất những năm gần đây khoảng 160.000 tỷ đồng mỗi năm, chiếm trung bình khoảng 15% nguồn thu ngân sách. Khoản thu lệ phí trước bạ trong giai đoạn 2016 - 2021 đạt khoảng 32.805 tỷ đồng mỗi năm.
Đối với số tiền thu thuế từ chuyển nhượng bất động sản, giai đoạn 2017 - 2022 cũng liên tục tăng. Tuy nhiên, năm ngoái, con số này lần đầu sụt giảm trong 6 năm, đạt hơn 18.600 tỷ đồng.
Hồng Quang