Những hậu quả đáng lo ngại từ trào lưu anti vắc xin

Gần đây, xu hướng tự chữa lành và sống hòa hợp với thiên nhiên thu hút nhiều người, tin rằng cơ thể có khả năng tự phục hồi mà không cần y học hiện đại. Họ cho rằng thuốc là độc tố, dẫn đến việc phản đối vắc xin và không tiêm chủng đầy đủ, gây bùng phát dịch bệnh.

Hội nhóm chống vắc xin xuất hiện tràn lan

Được coi là một trong những tiến bộ vĩ đại của y học hiện đại, thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy vắc xin đã cứu sống hàng triệu người mỗi năm. Nhờ vắc xin, nhiều dịch bệnh đã được kiểm soát hiệu quả, và tỷ lệ trẻ tử vong sau tiêm do các bệnh nguy hiểm đã giảm đáng kể.

Tuy nhiên, bất chấp những lợi ích rõ rệt đó, vẫn có một bộ phận người dân phản đối việc tiêm vắc xin. Trên các mạng xã hội, không ít bài viết phản đối vắc xin với thông tin sai lệch, vô căn cứ, gây hoang mang trong cộng đồng và khiến nhiều người hoài nghi, làm ảnh hưởng xấu đến công tác tiêm chủng phòng ngừa dịch bệnh. Trào lưu này không chỉ tác động đến người lớn mà còn ảnh hưởng đến trẻ em và phụ nữ mang thai.

Phong trào chống vắc xin đã tồn tại từ lâu, một phần do niềm tin rằng cơ thể con người có thể tự chữa lành mà không cần sự can thiệp y tế. Quan điểm này thường được cổ xúy bởi các phong trào như "sống thuận tự nhiên" hay "thực dưỡng," cho rằng tiêm vắc xin là không cần thiết hoặc thậm chí có thể gây hại cho cơ thể, làm suy giảm khả năng miễn dịch tự nhiên, hay gây ra những vấn đề như tự kỷ, vô sinh. Những quan điểm này ngày càng lan rộng, không chỉ từ các nguồn thông tin không chính thống mà còn từ những người có ảnh hưởng trong xã hội.

Thực tế, trong các nhóm "tự chữa lành," không ít người bày tỏ quan điểm chống vắc xin một cách phiến diện, thiếu cơ sở khoa học, nhưng lại được nhiều bà mẹ trẻ ủng hộ. Những bài viết này được chia sẻ và bình luận sôi nổi, thể hiện một phần cộng đồng có tư tưởng lệch lạc.

Trong một nhóm tự chữa lành, một thành viên viết: “Rất nhiều cha mẹ vẫn cho rằng vắc xin là một tiến bộ y học. Quan sát 4 đứa trẻ của tôi, đứa nào tiêm vắc xin nhiều nhất thì ốm đau nhiều nhất. Tôi chỉ chia sẻ, các bậc cha mẹ nên tự nghiên cứu và quyết định, nhưng tôi vẫn nhắc lại: hãy có trách nhiệm bảo vệ con cái khi chúng chưa thể tự bảo vệ mình.”

Người này còn khẳng định trong 6 năm đầu đời, trẻ em phải tiếp nhận nhiều chất có hại từ vắc xin, và liệt kê một loạt các hóa chất như chất chống đông, chất độc thần kinh, chất gây ung thư, và nhiều thành phần khác. Cô cũng dẫn lại nhiều nghiên cứu khoa học để chứng minh những điều này và cho rằng vắc xin không phải bảo vệ mà là “giết chết trẻ em một cách từ từ.”

Ngay sau đó, nhiều bà mẹ đã bày tỏ sự lo lắng và hoang mang vì đã cho con tiêm vắc xin, và tìm kiếm lời khuyên cho các bà mẹ mang thai hoặc có trẻ sơ sinh.

Một tài khoản khác lên tiếng: “Bill Gates còn không tiêm cho con. Vắc xin từ năm 2020 trở đi độc hại gấp 5, 6 lần vắc xin trước, chứa đầy nhôm và thủy ngân… chẳng có gì tốt cho sức khỏe cả.” Một thành viên khác lại gây sốc khi đăng thông tin rằng: “Sốc: Tìm thấy thuốc diệt cỏ trong 5 loại vắc xin phổ biến như bạch hầu, ho gà, uốn ván…”. Tuy nhiên, không ít người lại tỏ ra bình thản, cho rằng họ đã biết về mức độ độc hại của vắc xin từ lâu.

Trẻ cần được tiêm chủng đầy đủ

Trong thời gian gần đây, dịch sởi đã bùng phát tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh thành khác, các chuyên gia cho rằng nguyên nhân chủ yếu là do tỷ lệ tiêm vắc xin thấp. Trước đây, nhiều dịch bệnh truyền nhiễm cũng đã xảy ra.

Tại các cơ sở y tế, các bác sĩ ghi nhận số trẻ mắc sởi chủ yếu là từ 4 tháng đến 8 tuổi. Đáng chú ý, nhiều trẻ đã mắc các biến chứng như viêm phổi, viêm thanh quản khi nhập viện, nhưng chưa có trường hợp nặng như viêm não. Một số trẻ chưa đến tuổi tiêm vắc xin, trong khi một số khác tiêm không đầy đủ hoặc bỏ sót mũi tiêm.

Mới đây, một bé 4 tuổi ở Hà Nội đã tử vong vì mắc sởi dù được các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương tận tình cứu chữa. Qua điều tra tiền sử tiêm chủng, các bác sĩ phát hiện bé mới chỉ được tiêm một liều vắc xin viêm gan sau sinh và một mũi BCG, nhưng chưa được tiêm các vắc xin cần thiết khác, bao gồm vắc xin sởi.

Thậm chí, tình trạng tiêm chủng của các trẻ trong gia đình bé cũng tương tự, khiến bác sĩ nghi ngờ về việc do dự hoặc từ chối tiêm vắc xin.

Ngày 27/3/2025, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bình Dương cũng ghi nhận ca tử vong đầu tiên vì bệnh sởi trong năm nay, và trường hợp này cũng không tiêm vắc xin sởi. Trước đó, vào tháng 1/2025, một học sinh lớp 5 ở TP Đà Nẵng đã tử vong vì sởi, cũng do không tiêm vắc xin.

Từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước đã ghi nhận 42.488 ca nghi mắc sởi, trong đó có 5 ca tử vong, chủ yếu là trẻ em từ 9 tháng đến dưới 15 tuổi, chiếm 72,7% tổng số ca mắc.

Hơn 95% bệnh nhân mắc sởi chưa tiêm vắc xin hoặc không rõ tình trạng tiêm chủng. Đặc biệt, nhiều người dân hiện nay đang do dự hoặc từ chối tiêm vắc xin cho con cái, phần lớn ảnh hưởng từ các thông tin sai lệch trên mạng xã hội về vắc xin.

Theo TS Cao Việt Tùng, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, từ năm 2024 đến nay, bệnh viện đã tiếp nhận gần 2.700 ca mắc sởi, trong đó có 60% chưa tiêm vắc xin.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo rằng việc không tiêm chủng đầy đủ là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe toàn cầu. Nhiều người do dự tiêm vắc xin vì thiếu thông tin chính xác, tin đồn sai lệch hoặc vì chủ quan, cho rằng bệnh truyền nhiễm không còn nguy hiểm. Trong khi đó, bệnh sởi có tỷ lệ lây lan cao, và hiện tại công tác điều trị chủ yếu chỉ tập trung vào các biến chứng của bệnh, chưa thể tiêu diệt hoàn toàn virus.

Tỷ lệ tiêm chủng ở Việt Nam hiện nay chưa đạt mục tiêu đề ra, và nếu không duy trì tỷ lệ tiêm vắc xin cao, nguy cơ bùng phát dịch bệnh sẽ rất lớn. Các quốc gia phương Tây đã chứng kiến những cái chết thương tâm vì bệnh như viêm não và thủy đậu do từ chối tiêm chủng.

Mặc dù vắc xin không thể đảm bảo 100% an toàn, nhưng đây vẫn là một thành tựu khoa học vĩ đại, giúp ngăn ngừa sự bùng phát của các dịch bệnh truyền nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu đã chứng minh rằng từ 85 đến 95% người tiêm vắc xin sẽ phát triển miễn dịch, giúp bảo vệ bản thân và ngăn ngừa dịch bệnh lây lan.

Quang Anh