Đưa ra một số khuyến nghị nhằm nâng cao khả năng thích ứng và tốc độ phát triển của nền kinh tế số Việt Nam, Nhóm công tác Đầu tư và Thương mại của Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam thường niên (VBF) đề xuất, cơ quan có thẩm quyền có văn bản hướng dẫn rõ ràng cho các sở, ngành để không xảy ra tình trạng thiếu đồng bộ trong việc giải thích và áp dụng pháp luật.
Việt Nam đi đầu về tốc độ tăng trưởng kinh tế số Đông Nam Á
Chiều 18/2, tại Hà Nội, Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam thường niên (VBF) được Hội đồng Quản trị Liên minh VBF, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam, Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức.
Nhiều vấn đề được doanh nghiệp gửi đến bàn luận tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam thường niên (VBF).
Tại diễn đàn, ông Bruno Sivanandan, Đại diện Nhóm công tác cho biết, Việt Nam là một trong những quốc gia đi đầu về tốc độ tăng trưởng kinh tế số trong khu vực Đông Nam Á.
Với quy mô 19 tỷ USD năm 2019, nền kinh tế Internet của Việt Nam có bước phát triển mạnh nhất trong khu vực. Đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực công nghệ thông tin vào Việt Nam ngày càng tăng. Đặc biệt, ngày càng nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực công nghệ coi Việt Nam là điểm đến đầu tư tiếp theo. Trong năm 2021, vốn đầu tư FDI trong lĩnh vực công nghệ thông tin đạt 4 tỷ USD cho 2.355 dự án, đứng thứ 10 về quy mô đầu tư và vẫn tiếp tục tăng.
“Chúng tôi đánh giá cao việc Thủ tướng Phạm Minh Chính coi chuyển đổi số là xu thế tất yếu, không chỉ ở Việt Nam mà trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh đối mặt với “thách thức kép” - vừa phòng chống đại dịch Covid-19, vừa chủ động thích ứng với các biện pháp phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội một cách an toàn, linh hoạt và hiệu quả”, ông nói.
Đưa ra một số khuyến nghị nhằm nâng cao khả năng thích ứng và tốc độ phát triển của nền kinh tế số Việt Nam, ông Bruno Sivanandan cho rằng, Chính phủ cần tiên phong trong chuyển đổi số, khuyến khích quá trình thay đổi.
Để phục hồi mang tính bền vững, Nhóm công tác khuyến nghị Chính phủ ban hành các “chính sách ưu tiên đám mây” để định hướng và khuyến khích áp dụng các mô hình và công nghệ điện toán đám mây trong các cơ quan nhà nước và các tổ chức khác, từ đó nâng cao tính minh bạch, cung cấp các dịch vụ sáng tạo hơn cho người dân và giảm chi phí công nghệ thông tin cho khu vực công.
Cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng, phù hợp
Đưa ra một số khuyến nghị nhằm nâng cao khả năng thích ứng và tốc độ phát triển của nền kinh tế số Việt Nam, Nhóm công tác Đầu tư và Thương mại của VBF đề xuất, cơ quan có thẩm quyền có văn bản hướng dẫn rõ ràng cho các sở, ngành để không xảy ra tình trạng thiếu đồng bộ trong việc giải thích và áp dụng pháp luật.
Cần hoàn thiện khung pháp lý để phát triển kinh tế số (Ảnh minh họa)
Nhóm công tác cho rằng, khung pháp lý hiện tại chưa đảm bảo sự ổn định và phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của tiến bộ công nghệ. Đặc biệt, khung pháp lý tại Việt Nam vẫn còn chậm trễ trong việc điều chỉnh các vấn đề liên quan đến công nghệ. Bên cạnh đó, các quy định liên quan đến An ninh mạng và Bảo vệ dữ liệu cá nhân hiện tại vẫn chưa được xây dựng hoàn chỉnh.
Việt Nam chưa ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng mặc dù luật đã được thông qua từ 3 năm trước. Khung chế tài xử lý vi phạm đối với các doanh nghiệp vi phạm hoặc không tuân thủ luật cũng chưa được xác định cụ thể.
Theo nhóm công tác, việc không đồng bộ về quy định pháp luật khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc giải thích và áp dụng pháp luật. Các vấn đề xảy ra khá đa dạng, được phát hiện trong quá trình thực thi các quy định hiện hành.
Nhóm công tác lấy ví dụ, một số địa phương đã yêu cầu nhà đầu tư bổ sung các tài liệu, nội dung ngoài quy định của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký đầu tư, gây nên sự chậm trễ đáng kể trong hoạt động này, khiến nhà đầu tư, doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí cho việc đàm phán và chuẩn bị các tài liệu được yêu cầu thêm. Hay như việc một số địa phương từ chối nhận thông báo của doanh nghiệp về việc sửa đổi điều lệ của doanh nghiệp, một số địa phương lại yêu cầu thực hiện…
Đặc biệt, trong điều kiện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Luật Đầu tư và nghị định hướng dẫn quy định về việc đáp ứng điều kiện về suất đầu tư trên một diện tích đất. Mẫu văn bản đề xuất đầu tư ban hành theo Thông tư 03/2021/TT-BKHĐT cũng yêu cầu nhà đầu tư phải chứng minh khả năng đáp ứng suất đầu tư trên một đơn vị diện tích trong các dự án của mình.
Tuy nhiên, nếu chính quyền địa phương chưa phê duyệt và ban hành suất đầu tư thì nhà đầu tư không thể đáp ứng điều kiện này, nghĩa là không thể hoàn thành mẫu văn bản đề xuất đầu tư.
Hay với quy định không được bổ sung các tài liệu khác với quy định về hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, đăng ký đầu tư, mặc dù đồng tình với cách xử lý của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đó là nhà đầu tư báo cáo trường hợp đó cho Bộ nếu chính quyền địa phương yêu cầu bổ sung các tài liệu khác ngoài các tài liệu theo quy định của pháp luật, đề xuất nhà đầu tư gửi văn bản trả lời chính quyền địa phương, nêu rõ nhà đầu tư không có nghĩa vụ cung cấp các tài liệu đó, yêu cầu chính quyền địa phương cấp giấy chứng nhận hoặc nếu từ chối thì phải đưa ra lý do… Nhóm công tác Đầu tư và Thương mại vẫn đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành hướng dẫn để các cơ quan cấp phép không yêu cầu bất kỳ tài liệu bổ sung nào ngoài các văn bản được quy định và đăng tải hướng dẫn này trên trang web của Bộ.
Ngoài ra, ông Bruno Sivanandan cũng cho rằng, Việt Nam cần khuyến khích đổi mới không gian số thông qua hệ thống thuế. Ví dụ, Việt Nam đã đạt được thành công lớn trong việc thúc đẩy ngành công nghiệp phần mềm thông áp dụng thuế VAT 0% đối với phần mềm xuất khẩu.
Nhóm công tác Kinh tế số cũng khuyến nghị một số biện pháp liên quan đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, phát triển nguồn nhân lực CNTT tại Việt Nam, mở rộng hệ sinh thái khởi nghiệp, coi đó là chìa khóa để xây dựng vị thế dẫn đầu về công nghệ, thúc đẩy chia sẻ hạ tầng và hợp tác trong nền kinh tế số, tham gia các hiệp định kinh tế số…
Về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho rằng, Chính phủ Việt Nam rất quan tâm đến chuyển đổi số trong doanh nghiệp và Chính phủ.
Để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Kế hoạch - Đầu tư đang thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp trong việc chuyển đổi số, nhất là trong một vài năm trở lại đây đặc biệt chú trọng. Bộ cũng đang xây dựng chương trình hỗ trợ chuyển đổi số trong các hợp tác xã, hộ kinh doanh…, thúc đẩy hệ sinh thái chuyển đổi số thông qua mạng lưới đối tác. Vì vậy, trong thời gian tới, đầu tư vào kinh tế số của Việt Nam sẽ rất tiềm năng, và trở thành mũi nhọn của nền kinh tế.
Hồng Quang (t/h)