Sự bùng nổ của thương mại điện tử và mạng xã hội giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, đi kèm với tiện ích là nguy cơ bị “dẫn dắt” bởi những nội dung quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng, khiến không ít người rơi vào “bẫy ngọt” tinh vi.
Hàng giả, quảng cáo thổi phồng công dụng ngày càng tinh vi
Thời gian qua, lực lượng chức năng liên tục phát hiện, xử lý nhiều vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng với quy mô lớn. Nhiều kho hàng chứa hàng nghìn sản phẩm không rõ nguồn gốc bị kiểm tra, thu giữ, cho thấy mức độ phức tạp của thị trường.
Không chỉ dừng ở việc làm giả sản phẩm, các đối tượng còn sử dụng chiêu thức quảng cáo để “hô biến” thực phẩm bảo vệ sức khỏe thành thuốc chữa bệnh. Các nội dung thường sử dụng những cụm từ mang tính tuyệt đối như “trị dứt điểm”, “hiệu quả nhanh”, “không tái phát”, hoặc gắn mác “thảo dược thiên nhiên”, “an toàn 100%”, “không tác dụng phụ” nhằm tạo niềm tin cho người tiêu dùng.
Sản phẩm “Cường Phế” được quảng cáo trên mạng xã hội với dấu hiệu thổi phồng công dụng, dễ gây hiểu nhầm như thuốc điều trị.
Đáng chú ý, nhiều quảng cáo còn lợi dụng hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, thậm chí giả mạo cơ sở y tế, kèm theo các câu chuyện trải nghiệm cá nhân để tăng độ thuyết phục. Chính sự kết hợp này khiến không ít người, đặc biệt là người cao tuổi và các bậc phụ huynh, dễ tin tưởng và sử dụng sản phẩm sai mục đích.
Một số vụ việc đã bị xử lý hình sự khi hành vi gian dối gây hậu quả nghiêm trọng. Điển hình như vụ việc liên quan đến Rance Pharma, khi cơ quan chức năng phát hiện hàng trăm nghìn hộp sữa giả được sản xuất và đưa ra thị trường. Các sản phẩm này được quảng cáo với công dụng chuyên biệt, nhắm đến nhóm người tiêu dùng có nhu cầu dinh dưỡng đặc thù nhưng không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn rủi ro lớn đối với sức khỏe.
Quảng cáo sản phẩm “Cường Phế” có dấu hiệu vượt quá công dụng
Trong bối cảnh đó, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều nội dung quảng bá cho sản phẩm “Cường Phế” với các thông điệp như “trị ho, đờm, sổ mũi không cần kháng sinh”, “dứt điểm khò khè, viêm họng”, hay “hiệu quả sau vài ngày”. Những nội dung này được lặp lại trên nhiều fanpage với cách thức trình bày tương tự, cho thấy dấu hiệu quảng bá có hệ thống.
Không chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, các trang quảng cáo còn đăng tải video, tin nhắn phản hồi từ người dùng nhằm tăng độ tin cậy. Một số nội dung chia sẻ trải nghiệm sử dụng cho trẻ nhỏ, kết hợp cùng thuốc điều trị và cho rằng sản phẩm giúp cải thiện nhanh triệu chứng, thậm chí dùng để phòng bệnh.
Sản phẩm “Cường Phế” sử dụng hình ảnh phản hồi người tiêu dùng, cùng danh nghĩa, hình ảnh bác sĩ trong quảng cáo, có dấu hiệu vi phạm quy định khi gây hiểu nhầm là thuốc hoặc có công dụng như thuốc chữa bệnh.
Tuy nhiên, theo bản chất, đây chỉ là thực phẩm bảo vệ sức khỏe có công dụng hỗ trợ giảm ho, giảm đờm và tăng đề kháng. Theo quy định của Cục An toàn thực phẩm, nhóm sản phẩm này không có tác dụng điều trị bệnh và không thể thay thế thuốc trong phác đồ điều trị.
Việc sử dụng các cụm từ như “trị”, “dứt điểm”, “ngừa tái phát” hay khẳng định hiệu quả nhanh là dấu hiệu quảng cáo sai quy định, dễ gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Ngoài ra, việc gắn tên tuổi bác sĩ hoặc chuyên gia nếu không được xác thực cũng tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật.
Dù đã có nhiều vụ việc bị xử lý, tình trạng quảng cáo sai sự thật vẫn diễn ra phổ biến. Nguyên nhân đến từ lợi nhuận cao, chi phí sản xuất thấp nhưng giá bán bị đẩy lên nhờ quảng cáo; môi trường mạng dễ tạo lập tài khoản, fanpage mới; cùng với đó là chế tài xử phạt ở một số trường hợp chưa đủ sức răn đe.
Đáng chú ý, tâm lý người tiêu dùng ưa chuộng các sản phẩm “nhanh – tiện – an toàn”, đặc biệt với các vấn đề liên quan đến sức khỏe trẻ nhỏ, cũng góp phần khiến các chiêu trò này có “đất sống”.
Trước thực trạng này, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng cần phân biệt rõ giữa thuốc điều trị và thực phẩm bảo vệ sức khỏe; không tin vào các cam kết tuyệt đối về hiệu quả; kiểm tra kỹ nguồn gốc, tình trạng công bố sản phẩm và tham khảo ý kiến chuyên gia y tế trước khi sử dụng, đặc biệt với trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền.
Bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan quản lý như Bộ Y tế và lực lượng quản lý thị trường, việc phối hợp với các nền tảng mạng xã hội để kiểm soát nội dung quảng cáo là cần thiết. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là sự tỉnh táo của người tiêu dùng trước “ma trận” thông tin hiện nay, nhất là khi sức khỏe của trẻ em đang trở thành mục tiêu của nhiều chiêu trò trục lợi.
Thanh Phong