Tới đây, nhiều quy định của Nhà nước có hiệu lực nhằm “siết” tình trạng đất đai bỏ hoang, lãng phí.
Đất “vàng” bỏ hoang
Thời gian qua, trên địa bàn thành phố Hà Nội có nhiều dự án bỏ hoang, chậm tiến độ. Một trong những dự án phải kể đến là Tháp Tài chính Quốc tế - IFT. Dự án có diện tích 13.159m², nằm đắc địa tại mặt đường Trần Duy Hưng (số 220, cạnh Big C Thăng Long, nay là Trung tâm thương mại GO). Dự án được quy hoạch để phát triển tháng 10/2017. Nhưng đến nay, dự án chưa triển khai xây dựng, khu đất vẫn bị bỏ hoang.
Nhiều quy định của Nhà nước có hiệu lực nhằm “siết” tình trạng đất đai bỏ hoang, lãng phí.
Dự án tòa văn phòng hạng A (Maslight Tower) cũng trong tình trạng tương tự. Maslight Tower nằm đắc địa tại nút giao Nguyễn Chánh và Mạc Thái Tông. Theo giới thiệu của chủ đầu tư TD Group, tòa nhà này có diện tích xây dựng 2.830m2, được định hướng là cao ốc văn phòng hạng A, cung cấp 79.947m2 sàn văn phòng và 21.880 m2 hầm đỗ xe. Tiến độ dự án này theo kế hoạch khởi công vào quý II/2023 và hoàn thành vào quý I/2025. Nhưng đến nay, phần diện tích này bỏ hoang.
Trên chỉ là hai trong số nhiều dự án bỏ hoang, lãng phí nguồn lực đất đại. Theo TP Hà Nội, đến ngày 5/11/2025, Hà Nội đã rà soát toàn bộ 712 dự án (chiếm 100%) với tổng diện tích 11.433,5ha.
Kết quả 439/712 dự án đưa ra khỏi danh mục các dự án chậm triển khai; 321 dự án đưa ra khỏi danh sách các dự án chậm triển khai (trong đó 9 dự án chậm triển khai đã có quyết định gia hạn 24 tháng của UBND TP hết hạn tổ chức hậu kiểm chủ đầu tư đã khắc phục xong, kiến nghị đưa ra khỏi danh sách).
70/712 dự án đã được UBND TP quyết định gia hạn sử dụng đất 24 tháng (chiếm 9,84% trong tổng số 712 dự án) với tổng diện tích 2051ha. 203/712 dự án tiếp tục giám sát, đôn đốc thực hiện (chiếm 28,5% trong tổng số 712 dự án) với tổng diện tích 4.667,6ha.
Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật đất đai và tài nguyên
Tổng Bí thư Tô Lâm vừa ký ban hành Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước.
Nghị quyết nêu rõ, trước mắt trong năm 2026 hoàn thành việc xây dựng và ban hành Luật Đất đai sửa đổi và các văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quản lý đất đai, khơi thông nguồn lực từ đất đai.
Trong đó về đất đai và tài nguyên, Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật đất đai và tài nguyên; phân cấp, phân quyền hợp lý trong quản lý, khai thác và sử dụng. Xây dựng thể chế để huy động, sử dụng và phát huy có hiệu quả nguồn lực đất đai, biển, đảo, đa dạng sinh học, các khu bảo tồn thiên nhiên, bảo tồn biển.
Nghị quyết nêu rõ, trước mắt trong năm 2026 hoàn thành việc xây dựng và ban hành Luật Đất đai sửa đổi và các văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quản lý đất đai, khơi thông nguồn lực từ đất đai. Đồng thời có cơ chế, chính sách bình đẳng giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận đất đai; ưu tiên bố trí quỹ đất cho phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ, phát triển đô thị, nhà ở xã hội; làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và cương quyết thu hồi đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích, lãng phí.
Đối với tài nguyên nước, cần hiện đại hoá quản trị nhằm điều hoà, phân phối, sử dụng tài nguyên nước tiết kiệm, hiệu quả, công bằng, hợp lý giữa các đối tượng sử dụng, ngành kinh tế, bảo đảm an ninh nguồn nước, an ninh lương thực và an ninh năng lượng. Nghị quyết đặt ra yêu cầu áp dụng công cụ kinh tế, tài chính để tạo cơ chế hạch toán và chia sẻ lợi ích trong quản lý, khai thác, sử dụng nước tiết kiệm, công bằng, bền vững, nâng cao giá trị của tài nguyên nước.
Việc điều tra, thăm dò, thống kê đầy đủ các nguồn tài nguyên, khoáng sản cần tiếp tục thực hiện để thống nhất quản lý, sử dụng có hiệu quả. Về lâu dài cần có cơ chế, chính sách phù hợp để thúc đẩy việc tiếp cận, tiến tới làm chủ công nghệ khai thác, chế biến sâu các loại khoáng sản, nhất là những loại khoáng sản chiến lược cho các ngành công nghiệp công nghệ cao. Khuyến khích các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra nước ngoài nhằm thăm dò, khai thác, chế biến các loại khoáng sản trong nước chưa có hoặc trữ lượng hạn chế.
Về khai thác hiệu quả, bền vững tài nguyên biển, đảo, Nghị quyết cho biết sẽ xây dựng cơ chế quản lý tập trung, liên ngành, tăng cường điều tra cơ bản, xây dựng hệ thống dữ liệu các loại tài nguyên khu vực biển, đảo, có kế hoạch khai thác, sử dụng hiệu quả phục vụ phát triển kinh tế kết hợp bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền đất nước.
Phát triển nhanh và bền vững các loại năng lượng sạch, xanh từ biển; ưu tiên phát triển điện gió ngoài khơi. Nâng cao năng lực dự báo và giám sát môi trường biển; có cơ chế thúc đẩy việc nuôi trồng, đánh bắt thuỷ hải sản vùng biển xa với công nghệ hiện đại, bền vững, phù hợp luật pháp quốc tế. Xây dựng và phát triển các trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá, cảng lưỡng dụng quân - dân sự tại các đảo, vị trí trọng yếu…
Về mục tiêu cụ thể đến năm 2030, Nghị quyết đặt ra yêu cầu về đất đai, tài nguyên được quản lý, khai thác, huy động và sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh, an ninh kinh tế, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông tư liên tịch số 11/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC- BCA-BQP-BTP-BTC-BCT-BXD-BNN&MT- KTNN-TTCP hướng dẫn việc xác định lãng phí để áp dụng trong khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử các tội phạm liên quan đến lãng phí theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Theo Điều 8 của Thông tư này, những dấu hiệu vi phạm trong quản lý, khai thác, sử dụng đất đai và các tài nguyên khác có khả năng gây lãng phí, bao gồm:
Quy hoạch đất đai và quy hoạch các tài nguyên khác không đúng pháp luật gây lãng phí; Gây ô nhiễm, hủy hoại tài nguyên, năng lượng quốc gia gây lãng phí; Giao đất, giao rừng, cho thuê đất, cho thuê rừng, thu hồi đất, thu hồi rừng, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, sử dụng rừng không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền, không phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, sử dụng rừng đã được phê duyệt...
Cao Sơn