Cơ quan thuế đang đẩy mạnh kiểm tra đối với nhóm doanh nghiệp có dấu hiệu “lỗ triền miên, lãi mỏng”, khi 302 đơn vị trên cả nước đã được đưa vào diện rà soát trong năm 2026. Động thái này không chỉ nhằm kịp thời phát hiện các rủi ro về chuyển giá, kê khai sai nghĩa vụ thuế, mà còn cho thấy quyết tâm siết chặt kỷ cương thuế, hạn chế thất thu ngân sách...
Siết kiểm tra doanh nghiệp “lỗ triền miên, lãi mỏng”
Cục Thuế vừa ban hành Công văn số 1927/CT-KTr, yêu cầu toàn ngành tăng cường quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu thua lỗ kéo dài, lợi nhuận thấp. Động thái này nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi gian lận, trốn thuế, qua đó bảo đảm thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước và nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh.
Trong năm 2025, ngành Thuế đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đối với khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp kê khai thua lỗ kéo dài hoặc có tỷ suất lợi nhuận thấp. Những biện pháp này bước đầu mang lại kết quả tích cực, góp phần hạn chế tình trạng thất thu ngân sách.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy tình trạng doanh nghiệp báo lỗ nhiều năm liên tiếp hoặc duy trì mức lợi nhuận thấp vẫn diễn ra ở nhiều lĩnh vực. Đây là dấu hiệu tiềm ẩn rủi ro về chuyển giá, kê khai không đúng nghĩa vụ thuế, làm xói mòn cơ sở thu ngân sách và tạo ra sự thiếu công bằng trong môi trường kinh doanh.
Công văn tăng cường quản lý thuế đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng.
Trước bối cảnh đó, Cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế địa phương, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế Thương mại điện tử triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý trong năm 2026. Trọng tâm là tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế thực hiện kê khai trung thực, đầy đủ, đồng thời đẩy mạnh cảnh báo đối với các hành vi vi phạm, nhất là các hành vi liên quan đến chuyển giá hoặc kê khai sai lệch nhằm giảm nghĩa vụ thuế.
Song song với đó, công tác rà soát dữ liệu và phân tích rủi ro được xác định là nhiệm vụ then chốt. Trên cơ sở dữ liệu quản lý, cơ quan thuế sẽ nhận diện các doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường trong kê khai, từ đó đưa vào diện theo dõi, quản lý trọng điểm và tổ chức kiểm tra theo quy định. Việc kiểm tra không chỉ dừng lại ở hồ sơ khai thuế mà còn mở rộng đến nghĩa vụ tài chính tổng thể của doanh nghiệp, bảo đảm phát hiện kịp thời các sai sót để hướng dẫn điều chỉnh hoặc xử lý vi phạm khi cần thiết.
Đáng chú ý, Cục Thuế yêu cầu xây dựng chuyên đề kiểm tra riêng đối với nhóm doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng. Các đơn vị sẽ trực tiếp kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế; trong trường hợp không thể thực hiện kiểm tra trực tiếp, cần áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp để vẫn đảm bảo hiệu quả giám sát.
Theo kế hoạch, hoạt động kiểm tra phải được triển khai ngay từ tháng 4/2026 và hoàn thành chậm nhất vào tháng 12/2026. Các đơn vị có trách nhiệm lập kế hoạch chi tiết theo từng doanh nghiệp, báo cáo ngay trong tháng 4 và cập nhật tiến độ định kỳ hàng tháng. Kết thúc chuyên đề, báo cáo tổng hợp phải làm rõ kết quả kiểm tra, bao gồm số thuế truy thu, số tiền xử phạt, đồng thời chỉ ra các hành vi vi phạm phổ biến để phục vụ công tác quản lý trong thời gian tới.
Nhiều doanh nghiệp vào “tầm ngắm” kiểm tra
Cùng với việc triển khai chuyên đề kiểm tra, Công văn số 1927/CT-KTr cũng cho thấy cơ quan thuế đã xây dựng danh sách các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro để đưa vào diện rà soát trong năm 2026. Danh sách này bao gồm hơn 300 doanh nghiệp, tập trung tại các địa bàn kinh tế trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Hải Phòng, với sự đa dạng về ngành nghề từ sản xuất, thương mại đến dịch vụ và công nghệ.
Tại Hà Nội, nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực thực phẩm, bán lẻ và công nghiệp xuất hiện trong danh sách, bao gồm MeatDeli Hà Nội, Công ty CP Ô tô Thành An Long Biên, Công ty CP Hà Thành Ô tô, cùng một số doanh nghiệp thương mại và xuất nhập khẩu quy mô lớn.
Ở khu vực phía Nam, đáng chú ý là nhóm doanh nghiệp F&B và bán lẻ như Lotteria Việt Nam, Công ty liên doanh TNHH KFC Việt Nam, bên cạnh các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nguyên liệu – nông nghiệp như Công ty TNHH Wilmar Marketing CLV.
Các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm được đưa vào "tầm ngắm" kiểm tra thuế.
Trong lĩnh vực công nghiệp – sản xuất, danh sách ghi nhận nhiều doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất linh kiện, thiết bị và cơ khí như Công ty TNHH TOTO Việt Nam, Schaeffler Việt Nam, Công ty TNHH Sanhua Việt Nam. Nhóm doanh nghiệp ngành thép và vật liệu xây dựng cũng góp mặt với Công ty CP Tôn Pomina cùng các đơn vị liên quan.
Đáng chú ý hơn, danh sách còn bao gồm các doanh nghiệp quy mô lớn trong lĩnh vực ô tô, công nghiệp và công nghệ như VinFast, Thaco Auto, cũng như các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái viễn thông – công nghệ như VNPT Technology, Công ty CP Thanh toán điện tử VNPT. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp logistics, bất động sản, năng lượng và xuất nhập khẩu cũng nằm trong diện rà soát, cho thấy phạm vi kiểm tra lần này được mở rộng đáng kể, bao phủ nhiều lĩnh vực có rủi ro về thuế.
Cơ quan thuế nhấn mạnh, việc đưa doanh nghiệp vào danh sách kiểm tra không đồng nghĩa với việc xác định có hành vi vi phạm. Đây chủ yếu là bước phân tích rủi ro nhằm tăng cường giám sát và đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế. Thông qua hoạt động kiểm tra, cơ quan quản lý sẽ đánh giá thực chất tình hình sản xuất kinh doanh, việc kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp, từ đó kịp thời phát hiện, xử lý sai phạm nếu có.
Trong bối cảnh siết chặt quản lý, động thái này không chỉ nhằm chống thất thu ngân sách mà còn phát đi thông điệp rõ ràng về việc nâng cao kỷ luật tuân thủ, hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và bền vững hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.
Đinh Toàn