Theo kế hoạch mới của UBND TP. Hà Nội, các cơ sở sử dụng điện sẽ được kiểm tra cả hệ thống kỹ thuật và điều kiện PCCC. Trường hợp phát hiện nguy cơ trực tiếp gây cháy, nổ có thể bị xử lý, giảm hoặc ngừng cấp điện theo quy định.
Kiểm tra từ dây dẫn đến khu vực sạc xe điện
Theo Kế hoạch số 436/KH-UBND ngày 9/11/2026, UBND TP. Hà Nội yêu cầu kiểm tra việc chấp hành quy định về an toàn điện và an toàn PCCC trong quản lý, sử dụng điện tại các nhà ở, công trình và cơ sở trên địa bàn.
Đối với an toàn điện, nội dung kiểm tra không chỉ dừng ở việc quan sát hệ thống dây dẫn mà còn bao gồm các thông số kỹ thuật đối chiếu với hồ sơ đăng ký sử dụng điện, hồ sơ thiết kế và tài liệu liên quan.
Đoàn kiểm tra sẽ đánh giá tình trạng thiết bị đóng cắt, bảo vệ, hệ thống tiếp địa, chống sét, dây dẫn và các thiết bị sử dụng điện trong toàn bộ phạm vi cơ sở. Những khu vực ẩm ướt, có hóa chất hoặc vật liệu dễ cháy được đưa vào diện chú ý.
Ngoài ra, công tác bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống điện, hồ sơ quản lý vận hành, tình trạng câu mắc điện tạm thời và các điểm đấu nối không bảo đảm an toàn cũng nằm trong phạm vi rà soát.
Có thể ngừng cấp điện cơ sở vi phạm
Đối với PCCC, đoàn kiểm tra tập trung vào tình trạng hệ thống điện tại khu vực sản xuất, kinh doanh, kho hàng; khoảng cách giữa thiết bị điện với vật liệu dễ cháy; dấu hiệu phát nhiệt, chập điện, quá tải và tình trạng tủ điện, dây dẫn, ổ cắm, thiết bị đóng cắt.
Một nội dung đáng chú ý là yêu cầu kiểm tra tại nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, nhà ở nhiều căn hộ và nhà trọ. Những vấn đề được đặt ra gồm thiết bị bảo vệ mạch điện, nguy cơ quá tải, câu mắc điện tạm thời, khu vực để xe và sạc xe điện, cũng như việc bố trí dây dẫn, thiết bị điện gần vật liệu dễ cháy.
Việc đưa khu vực để xe và sạc xe điện vào nội dung kiểm tra cho thấy thành phố đang chú trọng cả những nguy cơ phát sinh từ hoạt động sinh hoạt, không chỉ các hệ thống điện phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Những quy định ràng buộc trách nhiệm sau kiểm tra
Một điểm đáng chú ý của kế hoạch là yêu cầu xác định rõ trách nhiệm khắc phục sau khi phát hiện tồn tại. Đoàn kiểm tra phải lập biên bản, ghi nhận cụ thể các nguy cơ mất an toàn, biện pháp khắc phục, thời hạn thực hiện và trách nhiệm của cơ sở.
Đối với trường hợp phát hiện hành vi vi phạm hoặc nguy cơ trực tiếp gây tai nạn điện, cháy, nổ, đoàn kiểm tra phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền để áp dụng biện pháp xử lý theo quy định.
UBND xã, phường có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và tổ chức kiểm tra lại đối với các cơ sở chưa khắc phục hoặc còn nguy cơ cao. Điều này đồng nghĩa với việc trách nhiệm của cơ quan quản lý không kết thúc sau khi hoàn thành một cuộc kiểm tra.
Đặc biệt, kế hoạch đặt ra khả năng giảm hoặc ngừng cung cấp điện đối với những trường hợp đủ điều kiện pháp lý. Tuy nhiên, biện pháp này phải có căn cứ, đúng thẩm quyền, điều kiện và trình tự theo pháp luật về điện lực. Việc thực hiện cũng phải được ghi nhận trong hồ sơ kiểm tra và theo dõi tình trạng khôi phục cung cấp điện.
Về tổ chức thực hiện, UBND xã, phường là đầu mối chủ trì thành lập đoàn kiểm tra. Thành phần đoàn có thể gồm đại diện lãnh đạo UBND cấp xã, công an địa phương, cán bộ chuyên môn và đại diện đơn vị điện lực quản lý địa bàn.
Đơn vị điện lực có trách nhiệm trực tiếp kiểm tra an toàn điện, bố trí cán bộ chuyên môn đánh giá tình trạng hệ thống, xác định nguy cơ và hướng dẫn biện pháp khắc phục. Tuy nhiên, đơn vị điện lực không thay thế trách nhiệm quản lý nhà nước của chính quyền địa phương.
Để hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp và người dân, kế hoạch yêu cầu thông báo trước ít nhất 5 ngày cho cơ sở được kiểm tra. Việc kiểm tra phải thực hiện trực tiếp tại cơ sở và được phối hợp với hoạt động kiểm tra PCCC định kỳ để tránh chồng chéo.
Đáng chú ý, phụ lục kế hoạch quy định 9 nhóm chỉ tiêu báo cáo, từ tổng số cơ sở thuộc diện rà soát, số cơ sở đã kiểm tra đến số cơ sở có tồn tại về an toàn điện, PCCC, số trường hợp đã khắc phục, chưa khắc phục, bị xử lý và số trường hợp giảm hoặc ngừng cấp điện.
Đặc biệt, các địa phương phải phân loại rõ cơ sở chưa khắc phục trong hạn và quá hạn. Những trường hợp giảm hoặc ngừng cấp điện phải ghi rõ căn cứ, đơn vị thực hiện và tình trạng khôi phục cấp điện.
Với yêu cầu báo cáo định kỳ theo quý và tổng hợp kết quả thực hiện, Hà Nội hướng đến cơ chế theo dõi xuyên suốt thay vì chỉ kiểm tra theo đợt. Đây cũng là cơ sở để đánh giá trách nhiệm của từng cơ sở trong việc bảo đảm an toàn điện, PCCC.
Theo lộ trình, nhóm cơ sở ưu tiên phải hoàn thành kiểm tra trước ngày 15/12/2026; từ năm 2027 đến hết năm 2028, các địa phương tiếp tục kiểm tra các nhà, công trình sử dụng điện trên địa bàn.
Việc siết kiểm tra, gắn trách nhiệm khắc phục với khả năng áp dụng biện pháp giảm hoặc ngừng cấp điện cho thấy Hà Nội đang hướng đến kiểm soát rủi ro ngay từ khâu sử dụng điện. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào việc phát hiện đúng nguy cơ, xử lý đúng thẩm quyền và theo dõi đến khi các tồn tại được khắc phục thực chất.
Phượng Hòa