Làn sóng giảm lãi suất đang lan rộng trên thị trường tiền tệ sau chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước. Từ điều chỉnh lãi suất huy động đến triển khai các gói tín dụng ưu đãi hàng chục nghìn tỷ đồng, các ngân hàng đang tìm cách giảm chi phí vốn, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, đồng thời duy trì cân đối nguồn vốn và an toàn tín dụng.
Hạ lãi suất huy động, mở rộng các gói vay ưu đãi
Sau ‘hiệu lệnh’ từ Ngân hàng Nhà nước, nhiều ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất huy động, đồng thời triển khai các chương trình cho vay với mức ưu đãi cụ thể. Điểm đáng chú ý là động thái giảm lãi suất không chỉ thể hiện trên biểu lãi suất tiền gửi mà còn được cụ thể hóa bằng những gói tín dụng hướng tới các nhóm khách hàng và lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.
Văn bản số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10/2026 yêu cầu các tổ chức tín dụng phải giảm tối thiểu 0,5 điểm phần trăm/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; đồng thời tập trung giảm 1,5-2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các ngân hàng không chạy đua tăng lãi suất huy động, gây bất ổn thị trường tiền tệ.
Diễn biến thực tế theo tìm hiểu của PV Thương Trường, đã có hơn 20 ngân hàng thực hiện giảm lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng so với trước cuộc họp của Ngân hàng Nhà nước ngày 19/10. Theo đó, mức giảm phổ biến là 0,5 điểm phần trăm, trong khi một số ngân hàng điều chỉnh sâu hơn.
Cụ thể cập nhật đến ngày 28/10, ở nhóm ngân hàng thương mại nhà nước, Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank cùng đưa lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng về mức 5,4%/năm.
Sôi nổi giảm lãi suất: Các ngân hàng nhập cuộc ra sao? (ảnh minh họa)
Trong khi đó, nhiều ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân cũng điều chỉnh giảm ở các kỳ hạn trung và dài hạn như, KienlongBank giảm tới 0,9 điểm phần trăm, đưa lãi suất kỳ hạn 12 tháng xuống 5%/năm; BVBank giảm 0,6 điểm phần trăm, còn 6,05%/năm; LPBank giảm từ 0,1–0,6 điểm phần trăm ở nhiều kỳ hạn, trong khi NCB giảm tới 0,6 điểm phần trăm, đưa mức lãi suất cao nhất xuống còn 6,2%/năm.
Bên cạnh đó, các ngân hàng như SeABank điều chỉnh giảm tới 0,7 điểm phần trăm đối với các kỳ hạn từ 18–36 tháng; Bac A Bank giảm 0,5 điểm phần trăm, đưa lãi suất cao nhất về 6,6%/năm; VietBank và Saigonbank giảm 0,5 điểm phần trăm ở nhiều kỳ hạn, còn OCB giảm 0,5 điểm phần trăm, đưa mức lãi suất cao nhất xuống 6,8%/năm. Techcombank cũng điều chỉnh giảm từ 0,1–0,5 điểm phần trăm đối với một số sản phẩm tiền gửi. ABBank, MBV và Sacombank được ghi nhận giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm ở nhiều kỳ hạn, trong khi VPBank tiếp tục điều chỉnh lãi suất tiền gửi trực tuyến ở các kỳ hạn từ 6–13 tháng.
Trong khi ở chiều cho vay, các ngân hàng lựa chọn những cách tiếp cận khác nhau, từ giảm lãi suất đối với khoản vay hiện hữu đủ điều kiện đến triển khai chương trình tín dụng mới với quy mô lớn.
Agribank triển khai chương trình giảm lãi suất cho vay tới 2 điểm phần trăm/năm, tập trung vào lĩnh vực ưu tiên và khách hàng sản xuất, kinh doanh. Ngân hàng này đồng thời dành 70.000 tỷ đồng cho chương trình tín dụng ưu đãi kéo dài từ tháng 8/2026 đến năm 2028, với lãi suất thấp hơn 1-2 điểm phần trăm/năm so với mức bình quân cùng kỳ hạn.
Vietcombank cam kết giảm tối thiểu 2 điểm phần trăm/năm lãi suất cho vay từ nay đến cuối năm 2026 nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. Trong khi đó, BIDV triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống từ ngày 15/10, với lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam từ 6%/năm, mức giảm có thể lên tới 2 điểm phần trăm so với lãi suất thông thường, tùy kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.
Khối ngân hàng thương mại cổ phần cũng tích cực tham gia. Sacombank triển khai gói tín dụng 20.000 tỷ đồng dành cho khách hàng cá nhân, với mức giảm lãi suất từ 1,5-2 điểm phần trăm/năm tùy đối tượng và khoản vay. Trước đó, ngân hàng này đã triển khai chương trình tín dụng 40.000 tỷ đồng dành cho khách hàng doanh nghiệp, với mức giảm lãi suất cho vay 2 điểm phần trăm/năm.
MSB dành gói tín dụng lên tới 10.000 tỷ đồng cho khách hàng doanh nghiệp, với lãi suất cho vay bằng đồng Việt Nam từ 7,5%/năm và mức giảm tối thiểu 2 điểm phần trăm so với lãi suất thông thường, tùy điều kiện áp dụng. VIB triển khai gói tín dụng 15.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực ưu tiên, với mức giảm lãi suất cho vay lên tới 1,5 điểm phần trăm/năm.
Những động thái trên cho thấy các ngân hàng đang triển khai chính sách giảm lãi suất theo hướng kết hợp giữa điều chỉnh chi phí huy động và ưu đãi tín dụng có mục tiêu. Thay vì giảm đồng loạt cho mọi khoản vay, nguồn vốn ưu đãi được tập trung nhiều hơn vào doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cùng những ngành nghề được khuyến khích phát triển.
Giảm lãi suất, bài toán không chỉ nằm ở biểu niêm yết
Áp lực giảm lãi suất đang đặt ra yêu cầu cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ nền kinh tế và khả năng bảo đảm nguồn vốn của chính các ngân hàng.
Tại cuộc họp ngày 19/10/2026, NHNN cho biết đến thời điểm đó, huy động vốn tăng 11,22%, trong khi tín dụng tăng 11,44%. Tín dụng tăng nhanh hơn huy động khiến nhu cầu vốn của hệ thống gia tăng, đặt các ngân hàng trước yêu cầu vừa bảo đảm nguồn vốn cho vay, vừa kiểm soát chi phí đầu vào và duy trì các giới hạn an toàn.
Trong bối cảnh đó, giảm lãi suất huy động có thể góp phần tạo dư địa hạ chi phí vốn, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào cơ cấu nguồn tiền gửi, chi phí hoạt động, chất lượng tài sản và khả năng quản trị rủi ro của từng ngân hàng. Việc tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành và chia sẻ một phần lợi nhuận vì thế trở thành những giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu giảm lãi suất cho vay.
Đáng chú ý, NHNN tiếp tục siết yêu cầu thực hiện thực chất. Theo Công văn số 9736/NHNN-CSTT ngày 21/10/2026, các ngân hàng phải giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân đối với những giao dịch phát sinh mới ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong các tháng cuối năm, so với mức của chính ngân hàng trong kỳ báo cáo từ ngày 11 đến 20/10/2026. Cơ quan điều hành sẽ theo dõi số liệu thực tế và có thể xem xét giảm hoặc giao thấp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với ngân hàng không thực hiện nghiêm chỉ đạo.
Tuy nhiên, mức độ lan tỏa của làn sóng giảm lãi suất đến người vay vẫn cần được theo dõi. Các gói ưu đãi thường đi kèm điều kiện về ngành nghề, mục đích sử dụng vốn, thời hạn vay và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn tín dụng. Do đó, mức lãi suất quảng bá của chương trình không đồng nghĩa mọi khách hàng đều được tiếp cận ở cùng mức ưu đãi.
Đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc giảm lãi suất có ý nghĩa trực tiếp trong việc tiết kiệm chi phí tài chính, bổ sung vốn lưu động và duy trì hoạt động sản xuất. Với người dân, hiệu quả phụ thuộc vào phạm vi chương trình, loại khoản vay và điều kiện áp dụng tại từng ngân hàng.
Vì vậy, thước đo quan trọng của đợt giảm lãi suất lần này không chỉ là số lượng ngân hàng điều chỉnh biểu niêm yết hay tổng quy mô các gói tín dụng được công bố. Điều cần quan tâm hơn là mức giảm thực tế mà khách hàng đủ điều kiện nhận được, khả năng tiếp cận vốn và mức độ cải thiện chi phí tài chính trong quá trình sản xuất, kinh doanh.
Làn sóng giảm lãi suất đang tạo thêm kỳ vọng về một mặt bằng vốn thuận lợi hơn cho nền kinh tế trong những tháng cuối năm. Song, để kỳ vọng chuyển thành hiệu quả thực tế, các ngân hàng cần đồng thời giảm chi phí vốn, bảo đảm tín dụng đến đúng đối tượng và giữ vững kỷ luật quản trị rủi ro. Đây cũng là bài toán quyết định tính bền vững của đợt giảm lãi suất hiện nay.
Phượng Hòa