Lý giải nguyên nhân ngập úng đô thị, ông Nguyễn Văn Thắng cho biết, ở các khu đô thị cũ trước đây thường có cốt nền thấp, khi sửa chữa đường thì thường sử dụng các phương pháp thi công cũ, trải thảm lên, khiến cốt đường khu đô thị cao hơn cốt nhà, dẫn đến ngập úng. Bên cạnh đó, hệ thống cống rãnh của các khu đô thị trước đây nhỏ, không đồng bộ nên không đáp ứng yêu cầu.
Nguyên nhân ngập úng, tắc đường
Chiều 3/11, Tân Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thắng đã tham gia trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội liên quan đến thay thế vật liệu xây dựng, giải pháp chống ngập úng, tắc đường.
Quốc hội tiến hành Phiên họp Chất vấn và trả lời chất vấn vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực xây dựng. (Ảnh Quochoi.vn)
Theo đó, với vấn đề ngập úng đô thị nhiều đại biểu nêu, Bộ trưởng Thắng cho biết Bộ GTVT có trách nhiệm quản lý đường quốc lộ và đường ngoài đô thị, còn trong đô thị là trách nhiệm quản lý của Bộ Xây dựng.
Vừa qua Bộ GTVT đã phối hợp với Bộ Xây dựng tăng cường kết nối giữa hạ tầng đô thị với các công trình giao thông. Tuy vậy, tình trạng ngập úng ở đô thị vẫn diễn ra là do nhiều nguyên nhân.
Bộ trưởng GTVT cho hay hiện ngập úng thường xảy ra ở 2 khu vực. Một là các khu đô thị cũ trước đây vì thấp, khi sửa chữa đường thì thường sử dụng các phương pháp thi công cũ là tiếp tục trải thảm lên để đảm bảo chất lượng của đường nên cốt đường khu đô thị cao hơn cốt nhà, dẫn đến ngập úng. Hệ thống cống rãnh của các khu đô thị trước đây đây nhỏ, không đồng bộ nên không đáp ứng yêu cầu.
"Vừa qua Bộ Xây dựng đã chỉ đạo áp dụng phương pháp mới. Thay vì đường hỏng thì trải thảm lên khiến cốt đường cao hơn cốt nhà thì giờ dùng phương pháp cào bóc tái sinh, đường hỏng bóc ra, tái chế rồi trải lớp mới lên. Như vậy không nâng cao cốt đường", ông Thắng cho hay.
Đối với các khu đô thị mới, Bộ trưởng GTVT nhận định, ngập úng do kết nối giữa hạ tầng khu đô thị với hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật khác chưa được đồng bộ.
Về giải pháp, ông Thắng cho biết cần quản lý thật chặt quy hoạch đô thị và quy hoạch giao thông để đảm bảo đồng bộ cốt xây dựng ở khu đô thị mới phải kiểm soát chặt chẽ, không để cốt trong khu đô thị cao hơn cốt đường.
Về tắc nghẽn ở khu đô thị, Bộ trưởng GTVT cho rằng nguyên nhân lớn nhất do áp lực phương tiện rất lớn nhưng hạ tầng chưa phát triển kịp.
Giải pháp ông đưa ra là phải có quy hoạch đô thị đồng bộ, ổn định, quản lý chặt quy hoạch nhà cao tầng, không để chạy theo lợi nhuận thương mại mà phá vỡ quy hoạch. Tiếp đó, ông lưu ý cần có giải pháp phát triển giao thông công cộng; thực hiện đồng bộ việc di dời nhanh chóng các công trình, trụ sở ra khỏi nội thành và nâng cao chất lượng trong quản lý, điều hành giao thông đô thị.
Nghiên cứu cát biển làm vật liệu thay thế cát sông
Về chất vấn của đại biểu về việc nghiên cứu vật liệu xây mới thay thế vật liệu truyền thống, Bộ trưởng cho biết, trong quá trình đi thị sát kiểm tra tiến độ dự án cao tốc Bắc Nam phía Đông tại ĐBSCL, Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ TNMT phối hợp Bộ GTVT thực hiện nghiên cứu vật liệu thay thế cát sông khi triển khai các dự án trọng điểm ở khu vực ĐBSCL.
Tân Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thắng lần đầu trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội. (Ảnh Quochoi.vn)
Qua nghiên cứu, hiện nay, tổng nhu cầu dùng cát để làm vật liệu cho công trình giao thông ở ĐBSCL chiếm tới 39 triệu mét khối, trong khi khu vực ĐBSCL chỉ có khoảng 26 triệu, như vậy số lượng vật liệu để làm cát nền còn thiếu rất lớn.
Theo Bộ trưởng GTVT, việc nghiên cứu cát biển thay thế cát sông là nhu cầu cấp thiết, và hiện đang được triển khai quyết liệt, lấy mẫu, làm xét nghiệm và bước đầu thấy rằng nếu dùng cát biển thay cho cát sông, thì riêng khu vực ĐBSCL lượng cát biển có thể lên 150 tỉ triệu khối, nếu thành công, lượng cát này dùng được cho cả nước.
Qua tiến độ nghiên cứu triển khai, Bộ GTVT có thể dự kiến khoảng cuối 2023 sẽ có kết quả về việc có sử dụng cát biển để thay thế cho cát sông được hay không. Tuy nhiên qua những nghiên cứu ban đầu cho thấy phương án lấy cát biển thay thế cát sông là rất khả thi.
Bộ trưởng cũng cho biết, thế giới hiện có Hong Kong (Trung Quốc), Singapore, Nhật Bản và các nước Trung Đông đã áp dụng vật liệu này.
Cùng với cát biển, tro xỉ cũng là vật liệu có thể thay thế được. Bộ Xây dựng phối hợp và có văn bản hướng dẫn quy chuẩn tiêu chuẩn, Bộ GTVT đã có văn bản thông báo nhà thầu có thể sử dụng vật liệu từ tro xỉ thay thế cát sông phục vụ san nền dự án thuộc công trình của Bộ.
Đức Hiếu