Để đảm bảo các tỷ lệ an toàn, giúp nền kinh tế ổn định hơn, các ngân hàng không chỉ cần tăng vốn điều lệ trong năm 2023 mà còn cả những năm tiếp theo.
Bộ đệm vốn còn thấp so với quốc tế
Mới đây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã công bố, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) theo Thông tư số 41/2016/TT-NHNN (tiếp cận chuẩn mực quốc tế Basel II, được quy định tối thiểu là 8%) của các ngân hàng đang ở mức thấp.
Cụ thể tại các ngân hàng thương mại (NHTM) cổ phần đạt 12,29%; còn khối NHTM có vốn nhà nước đạt 9,04%.... Các mức này chỉ nhỉnh hơn một chút so với quy định tối thiểu tại Basel II.
Duy nhất có nhóm ngân hàng nước ngoài có hệ số CAR đạt 18,61% (tương đồng so với mức bình quân trong khu vực).
Theo Chứng khoán VNDirect, hệ số CAR đã ghi nhận cải thiện tốt trong những năm gần đây, khi các ngân hàng đang từng bước tiến tới những tiêu chuẩn của Basel III và xây dựng một bộ đệm vốn vững chắc cho việc tăng trưởng tín dụng trong tương lai.
Hiện có hơn 20 ngân hàng đã áp dụng tiêu chuẩn Basel II, trong đó, 6 ngân hàng đã hoàn thành cả 3 trụ cột. Một số ít ngân hàng đã bắt đầu chuyển sang đáp ứng những tiêu chuẩn của Basel III. Những động thái này sẽ giúp các ngân hàng quản trị rủi ro và vốn hiệu quả hơn.
Mặc dù đã có những cải thiện nhưng bộ đệm vốn của các ngân hàng Việt Nam vẫn còn thấp so với tiêu chuẩn quốc tế. Đặc biệt, CAR trung bình của ngành Ngân hàng Việt Nam hiện thấp hơn tương đối nhiều so với ngân hàng trong khu vực (CAR bình quân của: Indonesia là 22,6%; Philippines là 17,2%; Singapore là 17,1%; Thái Lan 19,6%; Malaysia 18,5%).
Các chuyên gia tài chính Việt Nam cho rằng, CAR của các ngân hàng tại Việt Nam cải thiện chậm và ở mức thấp so với khu vực. Chưa kể các nước trong khu vực đã thực hiện áp dụng Basel III hoặc một phần của Basel III, trong khi các NHTM Việt Nam mới đang trong giai đoạn triển khai Basel 2.
Mức đệm vốn của các tổ chức tín dụng ở mức thấp sẽ làm hệ thống ngân hàng dễ bị tác động tiêu cực từ các cú sốc bất lợi từ môi trường kinh doanh. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc tăng vốn của các ngân hàng, đặc biệt các NHTM có vốn nhà nước còn gặp nhiều khó khăn.
Tăng vốn là ưu tiên hàng đầu
Chí vì bộ đệm vốn của các ngân hàng Việt Nam còn thấp, ngoài việc đảm bảo hệ số CAR, thì các chuyên gia tài chính cho rằng, việc tăng vốn là nhu cầu bức thiết của các ngân hàng trên con đường hướng tới mức Basel III.
Việc tăng vốn điều lệ sẽ giúp ngân hàng củng cố được tiềm lực tài chính, gia tăng nguồn vốn trung - dài hạn để mở rộng hoạt động kinh doanh, bảo đảm hệ số an toàn vốn (CAR) theo quy định của các cơ quan chức năng, cũng như có thêm nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế.
Thực tế trong thời gian qua, các ngân hàng thương mại cổ phần đã liên tục nâng cao năng lực tài chính, đổi mới công nghệ, tăng vốn điều lệ. Họ chủ động xây dựng những phương án tái cơ cấu và xử lý nợ xấu, các phương án phòng ngừa rủi ro cũng được tính đến.
Tăng vốn luôn là một trong những giải pháp được các ngân hàng ưu tiên hàng đầu.
Số liệu thống kê từ NHNN đến hết tháng 10/2022 cho thấy, tổng vốn điều lệ của các TCTD đã tăng 10,5% so với cuối năm 2021 và đạt ở mức 857.266 tỷ đồng, trong đó: khối NHTM nhà nước có tổng vốn điều lệ đạt 190.410 tỷ đồng, tăng 5,74%; khối NHTM cổ phần đạt 452.947 tỷ đồng, tăng 15,08%...
Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2023 do NHNN tổ chức, ông Phan Đức Tú - Chủ tịch HĐQT BIDV đã đề nghị, Chính phủ, Bộ Tài chính, NHNN tiếp tục cho phép các NHTM nhà nước được tăng vốn điều lệ từ nguồn lợi nhuận sau thuế, sau trích lập các quỹ năm 2022 theo tinh thần Nghị quyết số 43/2022/QH15 ngày 11/1/2022 của Quốc hội.
Cùng chung quan điểm, ông Phạm Quang Dũng - Chủ tịch HĐQT Vietcombank cũng kiến nghị, cần tiếp tục ưu tiên tăng vốn điều lệ cho các NHTM nhà nước trong bối cảnh quy mô vốn điều lệ, hệ số an toàn vốn còn ở mức rất khiêm tốn so với nhu cầu phát triển cũng như chuẩn mực quốc tế.
“Vietcombank rất mong sớm được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cho phép tăng vốn điều lệ từ nguồn lợi nhuận còn lại của các năm 2019 - 2020 sau khi trích lập các quỹ (nội dung này đã được NHNN và Bộ Tài chính thống nhất trình Thủ tướng Chính phủ)” - ông Phạm Quang Dũng đề nghị.
Ở khối NHTM cổ phần, hoạt động tăng vốn diễn ra khá tích cực và chủ động, ví như: SeABank vừa hoàn thành tăng vốn điều lệ lên gần 20.403 tỷ đồng, thông qua việc phát hành cổ phiếu cho CBNV theo Chương trình ESOP năm 2022….
Có thể thấy, tăng vốn luôn là một trong những giải pháp được các ngân hàng ưu tiên hàng đầu. Chỉ có tăng vốn mới có thể đáp ứng được những yêu cầu ngày một khắt khe của các ngân hàng về an toàn hoạt động, tăng cường hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) và đáp ứng tiêu chuẩn Basel II, đồng thời có thêm nguồn lực tài chính quan trọng để mở rộng hoạt động kinh doanh.
Quang Anh