10:53 18/11/2026

Tăng trưởng kinh tế năm 2026: Chặng cuối còn nhiều áp lực

Tăng trưởng kinh tế năm 2026 duy trì đà tích cực sau 10 tháng, song nhiều chỉ tiêu vẫn cần tăng tốc để hoàn thành kế hoạch. Hai tháng cuối năm đặt ra áp lực lớn đối với các động lực tăng trưởng chủ chốt.

Những động lực tăng trưởng tiếp tục phát huy vai trò

Theo Cục Thống kê, GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, đà tăng trưởng có sự cải thiện qua từng quý, với mức tăng 8,15% trong quý I, 8,81% trong quý II và 9,95% trong quý III. Kết quả này cho thấy nền kinh tế tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong năm.

Xét theo khu vực kinh tế, công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng. Trong 9 tháng, khu vực này tăng 11,21%, đóng góp 49,62% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế. Khu vực dịch vụ tăng 8,69%, đóng góp 45,03%; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,02%, đóng góp 5,35%.

Tăng trưởng <a style='color:#222' onclick='ga('send', 'event', 'trendings desktop', 'click','kinh tế',1.00, {'nonInteraction': 1});' href='/kinh-te.html'>kinh tế</a> năm 2026 Chặng cuối còn nhiều áp lực

Bước sang tháng 10, hoạt động sản xuất công nghiệp tiếp tục ghi nhận kết quả khả quan. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 10 ước tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 10 tháng, IIP tăng 12,4%, trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 13%. Đây là một trong những động lực quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhất là trong bối cảnh sản xuất công nghiệp có liên hệ chặt chẽ với hoạt động xuất khẩu và nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc, thiết bị.

Cùng với sản xuất, thị trường trong nước tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng thông qua hoạt động bán lẻ hàng hóa và dịch vụ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 10 đạt 695,5 nghìn tỷ đồng, tăng 14,7% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng, con số này đạt 6.618,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5%. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,7%, cao hơn mức tăng 7,4% của cùng kỳ năm 2025.

Hoạt động thương mại quốc tế cũng mở rộng đáng kể về quy mô. Theo số liệu sơ bộ của Cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 10 tháng đạt 1.010,55 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm trước. Đây là lần đầu tiên tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5%; nhập khẩu đạt 511,31 tỷ USD, tăng 37,4%.

Một động lực khác là dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục duy trì xu hướng tích cực. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, bao gồm vốn cấp mới, vốn điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%. Mức tăng của vốn thực hiện cho thấy dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục được giải ngân vào nền kinh tế, bổ sung nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nhìn chung, các khu vực công nghiệp, dịch vụ, thương mại và đầu tư đều ghi nhận kết quả tăng trưởng tích cực. Đây là những nền tảng quan trọng để nền kinh tế duy trì nhịp độ trong những tháng cuối năm, đồng thời tạo thêm dư địa thực hiện các mục tiêu đã đề ra.

Đằng sau những con số tích cực vẫn còn khoảng trống cần lấp đầy

Dù nhiều chỉ tiêu tăng trưởng khả quan, số liệu 10 tháng cũng cho thấy một số lĩnh vực vẫn cần nỗ lực đáng kể. Trước hết, mức tăng của các chỉ số cần được đặt trong tương quan với mục tiêu cả năm để đánh giá khả năng hoàn thành kế hoạch, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng so với cùng kỳ.

Với sản xuất công nghiệp, IIP tăng 12,4% sau 10 tháng, chỉ cao hơn 0,4 điểm phần trăm so với ngưỡng thấp nhất trong mục tiêu tăng 12-14% được đặt ra tại Nghị quyết 01/NQ-CP năm 2026. Điều này đồng nghĩa dư địa tăng thêm để tạo khoảng cách an toàn so với mục tiêu không còn lớn. Hơn nữa, kết quả tăng trưởng công nghiệp chưa đồng đều giữa các địa phương khi chỉ số sản xuất công nghiệp 10 tháng tăng ở 33 địa phương, trong khi Sơn La ghi nhận mức giảm 5%.

Tăng trưởng <a style='color:#222' onclick='ga('send', 'event', 'trendings desktop', 'click','kinh tế',1.00, {'nonInteraction': 1});' href='/kinh-te.html'>kinh tế</a> năm 2026 Chặng cuối còn nhiều áp lực

Ở thị trường trong nước, mức tăng 13,5% của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng là kết quả đáng chú ý. Tuy nhiên, khi loại trừ yếu tố giá, mức tăng còn 7,7%. Trong khi mục tiêu đặt ra cho chỉ tiêu này là tăng 13-15%, việc duy trì sức mua và thúc đẩy tiêu dùng thực chất tiếp tục là yêu cầu cần quan tâm trong thời gian còn lại của năm. Sự khác biệt giữa mức tăng danh nghĩa và mức tăng sau khi loại trừ yếu tố giá cũng cho thấy cần đánh giá sức mua trên cơ sở phù hợp, tránh chỉ căn cứ vào quy mô doanh thu theo giá hiện hành.

Cán cân thương mại là một điểm đáng lưu ý khác. Mặc dù tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng mạnh, nhập khẩu trong 10 tháng tăng 37,4%, cao hơn tốc độ tăng 27,5% của xuất khẩu. Vì vậy, cán cân thương mại hàng hóa ghi nhận nhập siêu 12,07 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 19,49 tỷ USD trong cùng kỳ năm trước.

Cơ cấu xuất nhập khẩu cũng cho thấy sự khác biệt giữa hai khu vực doanh nghiệp. Khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 37,83 tỷ USD, trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất siêu 25,76 tỷ USD. Đáng chú ý, khu vực FDI chiếm 81,2% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa, còn khu vực kinh tế trong nước chiếm 18,8%. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ yếu trong cơ cấu xuất khẩu, với 90,7%.

Những con số này cho thấy hoạt động xuất khẩu có quy mô lớn và tăng trưởng cao, nhưng đóng góp giữa các khu vực doanh nghiệp còn chênh lệch. Đồng thời, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu là yếu tố cần tiếp tục theo dõi khi đánh giá cán cân thương mại và hoạt động ngoại thương trong những tháng cuối năm. Đáng chú ý, nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tới 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu, phản ánh phần lớn nhu cầu nhập khẩu tập trung vào máy móc, thiết bị, nguyên liệu và vật tư phục vụ sản xuất.

Một vấn đề khác là sức khỏe và khả năng mở rộng hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp. Trong 10 tháng năm 2026, cả nước có hơn 243,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, giảm 4,8% so với cùng kỳ năm trước. Số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 182 nghìn, giảm 4,5%. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 5,8 triệu tỷ đồng, tăng 11,6%. Các số liệu cho thấy dòng vốn đăng ký vẫn tăng, song số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường giảm so với cùng kỳ. Đây là khía cạnh cần lưu ý khi đánh giá khả năng mở rộng sản xuất, kinh doanh và sức hấp thụ nguồn lực của nền kinh tế.

Áp lực tăng tốc trong hai tháng cuối năm

Thời gian còn lại của năm 2026 không nhiều, trong khi một số chỉ tiêu quan trọng vẫn cần được thúc đẩy để hoàn thành kế hoạch. Trong đó, tiến độ giải ngân đầu tư công là một trong những nhiệm vụ đáng chú ý.

Theo Cục Thống kê, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước trong tháng 10 đạt 121,6 nghìn tỷ đồng, tăng 23,7% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 10 tháng, vốn đầu tư thực hiện đạt 783,9 nghìn tỷ đồng, bằng 69% kế hoạch năm và tăng 19,8% so với cùng kỳ. So với cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ thực hiện kế hoạch cao hơn, nhưng khối lượng vốn còn lại vẫn tương đối lớn.

Tăng trưởng <a style='color:#222' onclick='ga('send', 'event', 'trendings desktop', 'click','kinh tế',1.00, {'nonInteraction': 1});' href='/kinh-te.html'>kinh tế</a> năm 2026 Chặng cuối còn nhiều áp lực

Với 31% kế hoạch chưa được thực hiện, nhiệm vụ giải ngân trong hai tháng cuối năm đòi hỏi tiến độ triển khai nhanh hơn. Việc đẩy nhanh giải ngân không chỉ liên quan đến hoàn thành kế hoạch vốn mà còn gắn với khả năng đưa các công trình, dự án vào thực hiện, tạo thêm nhu cầu đối với vật liệu xây dựng, máy móc, thiết bị, lao động và các dịch vụ liên quan. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng tỷ lệ giải ngân mà còn phải bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn.

Về cân đối ngân sách, thu ngân sách nhà nước 10 tháng ước đạt 2.438,9 nghìn tỷ đồng, bằng 96,4% dự toán năm và tăng 11% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi ngân sách đạt 2.108,7 nghìn tỷ đồng, bằng 66,8% dự toán và tăng 14,8%. Kết quả thu ngân sách tạo cơ sở cho việc bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ chi, trong đó có đầu tư phát triển. Dù vậy, việc phân bổ và sử dụng nguồn lực cần gắn với yêu cầu tiết kiệm, hiệu quả, ưu tiên những nhiệm vụ và dự án có khả năng triển khai thực chất.

Ở lĩnh vực thương mại, mục tiêu xuất khẩu tăng 15-16% theo Nghị quyết 01/NQ-CP đã được vượt qua về tốc độ tăng sau 10 tháng. Tuy nhiên, việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu và cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu vẫn cần được theo dõi. Bên cạnh duy trì đà xuất khẩu, việc nâng cao năng lực cung ứng của doanh nghiệp trong nước, tăng khả năng tham gia vào chuỗi sản xuất và xuất khẩu sẽ có ý nghĩa đối với cơ cấu thương mại trong dài hạn.

Đối với tiêu dùng, mục tiêu tăng trưởng bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng từ 13% trở lên đang được bám sát khi mức tăng 10 tháng đạt 13,5%. Tuy nhiên, mức tăng sau khi loại trừ yếu tố giá mới đạt 7,7%. Vì vậy, thúc đẩy tiêu dùng trong nước cần tiếp tục được đặt trong mối liên hệ với thu nhập, việc làm và khả năng chi tiêu của người dân, đồng thời gắn với việc mở rộng hoạt động thương mại, dịch vụ và du lịch.

Một chỉ tiêu khác là lượng khách quốc tế. Trong 10 tháng, Việt Nam đón 19,5 triệu lượt khách quốc tế, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm trước. So với mục tiêu 25 triệu lượt khách trong năm 2026, kết quả này tương đương hơn 78% kế hoạch. Như vậy, hai tháng cuối năm cần duy trì lượng khách ở mức cao để tiến gần mục tiêu đề ra.

Có thể thấy, nền kinh tế bước vào hai tháng cuối năm với nhiều chỉ số tích cực, từ tăng trưởng GDP 9 tháng, sản xuất công nghiệp, bán lẻ đến xuất nhập khẩu và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, kết quả giữa các lĩnh vực chưa đồng đều; một số chỉ tiêu mới tiệm cận ngưỡng mục tiêu, trong khi khối lượng giải ngân đầu tư công còn lại lớn và cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu.

Vì vậy, chặng cuối năm không chỉ là giai đoạn duy trì tốc độ tăng trưởng mà còn là thời điểm cần tập trung xử lý những điểm nghẽn trong thực hiện kế hoạch. Tiến độ đầu tư công, sức mua trong nước, năng lực sản xuất của doanh nghiệp và khả năng duy trì đà xuất khẩu sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định kết quả thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội năm 2026.

Trung Anh