Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều dấu hiệu vi phạm tại Tập đoàn Dương Đông, từ mua bán xăng dầu không hóa đơn, kê khai thuế đến quản lý tồn kho và Quỹ bình ổn giá.
Dấu hiệu vi phạm trong kinh doanh xăng dầu tại Tập đoàn Dương Đông
Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kết luận thanh tra số 768/KL-TTCP ngày 28/10/2026 về việc chấp hành pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Dương Đông (Tập đoàn Dương Đông). Qua thanh tra, cơ quan chức năng phát hiện nhiều dấu hiệu vi phạm liên quan đến hoạt động mua bán xăng dầu, hạch toán kế toán và nghĩa vụ thuế; đồng thời chỉ ra những tồn tại trong việc trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Theo kết luận, Tập đoàn Dương Đông được thành lập năm 2006, có vốn điều lệ 750 tỷ đồng, trụ sở tại TP. Hồ Chí Minh. Ngành nghề kinh doanh chính gồm nhập khẩu, phân phối, kinh doanh xăng dầu; tạm nhập tái xuất; bán buôn, bán tiêu thụ trực tiếp và bán lẻ.
Doanh nghiệp có 17 công ty thành viên và 7 chi nhánh; hệ thống phân phối gồm 45 tổng đại lý, đại lý cùng 34 cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Ngoài ra, doanh nghiệp có 17 tàu vận tải xăng dầu, 40 xe đầu kéo và xe bồn, 5 kho chứa cùng một cầu cảng.
Trụ sở Công ty Cổ phần Tập đoàn Dương Đông - Tầng 9, Tòa nhà VNPT, số 1487 Nguyễn Văn Linh, TP.HCM
Qua kiểm tra thực tế tại 16 kho và đối chiếu dữ liệu trên phần mềm do doanh nghiệp cung cấp, Đoàn thanh tra phát hiện những chênh lệch lớn trong số liệu hạch toán xăng dầu.
Cụ thể, tại thời điểm ngày 31/3/2026, dữ liệu trên phần mềm kế toán tại Văn phòng Công ty Dương Đông thể hiện kho nguồn hàng được hạch toán âm gần 123 triệu lít xăng dầu. Đây là số liệu hạch toán trên phần mềm, không phải kết quả xác định lượng hàng thiếu qua kiểm kê thực tế.
Đối chiếu báo cáo tài chính với bảng kê hóa đơn và tờ khai hải quan đã kê khai thuế, Đoàn thanh tra xác định lượng nhập được hạch toán lớn hơn khoảng 21 triệu lít, lượng xuất lớn hơn khoảng 102 triệu lít. Giá trị chênh lệch tương đương khoảng 2.078 tỷ đồng, tính theo giá vốn ước tính 16.900 đồng/lít.
Thanh tra Chính phủ nhận định có dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán, liên quan đến việc xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật.
Trong giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Tập đoàn Dương Đông còn kê khai mua, bán xăng dầu với một số doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp và sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp.
Từ tài liệu thu thập được, Thanh tra Chính phủ xác định vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về mua bán xăng dầu không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp và vi phạm quy định về kế toán. Thông tin, hồ sơ đã được chuyển đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Đối với thuế bảo vệ môi trường, qua phân tích tài liệu do doanh nghiệp cung cấp, Đoàn thanh tra đánh giá trong giai đoạn từ năm 2022 đến tháng 3/2026, Tập đoàn Dương Đông cùng các công ty con, chi nhánh đã kê khai không đúng đối tượng với số thuế khoảng 720 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 140 tỷ đồng được xác định không có khả năng nộp vào ngân sách nhà nước.
Thanh tra Chính phủ nhận định hành vi này có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế bảo vệ môi trường, quản lý thuế và có dấu hiệu trốn thuế. Thông tin, hồ sơ liên quan cũng đã được chuyển đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để xem xét, xử lý.
Kiến nghị xử lý về thuế, dự trữ và Quỹ bình ổn
Kết luận thanh tra còn chỉ ra dấu hiệu vi phạm trong kê khai thuế đối với các giao dịch liên kết giữa Tập đoàn Dương Đông với công ty con và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Các khoản vay với lãi suất thấp, trả nợ thay và ứng vốn được xác định là giao dịch liên kết với tổng giá trị khoảng 860 tỷ đồng. Qua phân tích, doanh nghiệp được xác định kê khai thiếu doanh thu tài chính khoảng 243 tỷ đồng, tương ứng số thuế thu nhập doanh nghiệp thiếu khoảng 48,6 tỷ đồng, tính theo thuế suất 20%.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan thuế xem xét, xử lý hành vi khai sai trong giao dịch liên kết theo quy định, áp dụng mức phạt 20% số thuế khai thiếu và buộc nộp đủ số tiền thuế còn thiếu.
Về hàng tồn kho, kết quả kiểm tra tại 19 đơn vị, gồm Công ty Dương Đông, 3 chi nhánh hạch toán độc lập và 15 công ty con, cho thấy có 15 đơn vị có lượng xăng tồn kho theo ngày trong tháng 3/2026 vượt quá 150%, có trường hợp trên 500% so với mức tồn kho trung bình của ba tháng liền kề trước đó. Thanh tra Chính phủ xác định đây là hành vi có dấu hiệu găm hàng, kiến nghị Bộ Công Thương xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
Đồng thời, trong cả 51 tháng từ tháng 1/2022 đến tháng 3/2026, công ty có một hoặc nhiều ngày duy trì mức dự trữ xăng RON 95-III và dầu diesel thấp hơn mức tối thiểu theo quy định. Nội dung này cũng được kiến nghị chuyển Bộ Công Thương xem xét, xử lý.
Đối với Quỹ bình ổn giá xăng dầu, kết luận nêu việc chưa thống nhất cách xác định sản lượng “thực tế tiêu thụ” tại Nghị định số 95/2021/NĐ-CP với sản lượng “tiêu thụ tại thị trường nội địa” tại các thông tư hướng dẫn. Doanh nghiệp đã trích lập và chi sử dụng quỹ theo cách tính sản lượng tiêu thụ nội địa.
Theo tính toán của Đoàn thanh tra, trong năm 2022, năm 2023 và quý I/2026, số tiền trích lập quỹ của Dương Đông thấp hơn khoảng 5,4 tỷ đồng, số tiền chi sử dụng quỹ cao hơn khoảng 71,7 tỷ đồng so với mức xác định theo sản lượng thực tế tiêu thụ tại Nghị định số 95/2021/NĐ-CP.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan tổ chức thực hiện kết luận. Trong đó, kiến nghị Bộ Công an chỉ đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp nhận, xử lý thông tin, hồ sơ vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự và thông báo kết quả bằng văn bản đến Thanh tra Chính phủ.
Đối với Bộ Tài chính, Thanh tra Chính phủ kiến nghị chỉ đạo cơ quan thuế xem xét, xử lý vi phạm trong kê khai thuế đối với giao dịch liên kết; đồng thời chủ trì rà soát những bất cập trong quy định về chủ thể, sản lượng và nghĩa vụ kê khai, nộp thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.
Bộ Công Thương được kiến nghị xem xét, xử lý hành vi có dấu hiệu găm hàng và không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc; chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát quy định xác định sản lượng làm căn cứ trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Tập đoàn Dương Đông được yêu cầu chủ động khắc phục những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra, chấp hành yêu cầu của cơ quan nhà nước và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.
Theo kết luận, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và doanh nghiệp phải báo cáo kết quả thực hiện, kèm tài liệu chứng minh, đến Thanh tra Chính phủ trước ngày 15/12/2026 để phục vụ công tác theo dõi, đôn đốc và kiểm tra.
Phượng Hòa