Thanh tra Chính phủ chỉ ra vi phạm trong quản lý, vận chuyển, xử lý chất thải tại Phú Minh Vina, trong đó có những vi phạm có dấu hiệu hình sự, đồng thời chuyển hồ sơ để cơ quan chức năng xem xét trách nhiệm theo quy định.
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra số 648/KL-TTCP ngày 9/9/2026 về việc chấp hành pháp luật trong hoạt động quản lý, vận chuyển, xử lý chất thải đối với Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina (Công ty Phú Minh Vina).
Cuộc thanh tra được thực hiện theo Quyết định số 626/QĐ-TTCP ngày 20/6/2026 của Tổng Thanh tra Chính phủ. Đoàn thanh tra tiến hành làm việc với doanh nghiệp và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong thời gian từ ngày 29/6/2026 đến 27/8/2026.
Theo kết luận, Công ty Phú Minh Vina có trụ sở chính và Nhà máy xử lý chất thải công nghiệp, chất thải y tế tại Khu xử lý rác thải, xã Trạm Thản, tỉnh Phú Thọ. Doanh nghiệp được cấp Giấy phép xử lý chất thải nguy hại số 05, mã số QLCTNH: 1-2-3-4-5-6.016.VX ngày 24/12/2021, có hiệu lực đến ngày 24/12/2026.
Từ năm 2023 đến hết tháng 3/2026, Công ty cho biết đã tiếp nhận, xử lý khoảng 199.294,7 tấn chất thải các loại, trong đó có 86.544,4 tấn chất thải nguy hại, chiếm khoảng 43,4% tổng khối lượng. Tổng doanh thu trong giai đoạn 2023-2025 khoảng 584,7 tỷ đồng.
Nhà máy xử lý chất thải của Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina (Ảnh: thanhtra)
Bốn nhóm vi phạm có dấu hiệu hình sự
Đáng chú ý, kết luận thanh tra xác định 4 nhóm hành vi có dấu hiệu tội phạm và đã chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan đến cơ quan công an để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
Thứ nhất là hành vi Công ty Phú Minh Vina thuê Công ty Đức Minh Khôi vận chuyển, đổ trái phép khoảng 12.318 tấn chất thải. Theo kết luận, ngày 1/7/2025, Phú Minh Vina ký hợp đồng “Thuê và bàn giao phương tiện vận chuyển” với Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ vận tải Đức Minh Khôi.
Đến ngày 28/6/2026, Công ty Đức Minh Khôi đã vận chuyển khoảng 12.318 tấn chất thải bằng 533 chuyến xe từ Nhà máy Công ty Phú Minh Vina tại xã Trạm Thản, tỉnh Phú Thọ để đổ trái phép trên địa bàn Hà Nội và Phú Thọ.
Thanh tra Chính phủ xác định vụ việc có dấu hiệu của “Tội gây ô nhiễm môi trường” theo Điều 235 Bộ luật Hình sự và đã chuyển hồ sơ, tài liệu vụ việc, kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ xem xét khởi tố, xử lý theo quy định.
Thứ hai là việc chuyển giao cho Công ty Cổ phần Xử lý chất thải Phú Thọ khoảng 10.582,8 tấn chất thải có dấu hiệu gây ô nhiễm môi trường.
Theo kết luận, từ năm 2023 đến ngày 25/6/2026, Phú Minh Vina ký 4 hợp đồng với Công ty Cổ phần Xử lý chất thải Phú Thọ để vận chuyển, xử lý xỉ lò đốt và chất thải rắn công nghiệp thông thường. Tổng khối lượng theo sổ sách, chứng từ là 10.582,8 tấn.
Tuy nhiên, khối lượng chất thải được vận chuyển chủ yếu từ Xưởng số 2, là nơi chứa chất thải nguy hại của Nhà máy Phú Minh Vina, đến bãi rác của Xí nghiệp xử lý chất thải Trạm Thản thuộc Công ty Cổ phần Xử lý chất thải Phú Thọ.
Kết quả phân tích mẫu số 260701-CTR.004 tại ô chôn lấp bãi rác cho thấy tổng dầu mỡ khoáng vượt ngưỡng chất thải nguy hại theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường QCVN 07:2025/BNNMT. Thanh tra Chính phủ xác định vụ việc có dấu hiệu của “Tội gây ô nhiễm môi trường” và đã chuyển hồ sơ để cơ quan điều tra xem xét theo thẩm quyền.
Thứ ba là hành vi không xử lý theo quy định 1.160 tấn chất thải, trong đó có 691,3 tấn chất thải nguy hại.
Từ ngày 8/1/2025 đến ngày 26/6/2026, Công ty Phú Minh Vina đã vận chuyển khoảng 118,2 tấn chất thải nguy hại ra môi trường không đúng quy định. Ngoài ra, từ tháng 6/2025 đến ngày 29/6/2026, xe ô tô biển kiểm soát 29E-04314 vận chuyển khoảng 1.041,8 tấn chất thải đã tiếp nhận từ 57 chủ nguồn thải.
Trong tổng khối lượng 1.160 tấn nêu trên có khoảng 691,3 tấn chất thải nguy hại nhưng không được đưa về Nhà máy để xử lý theo quy định. Thanh tra Chính phủ cho rằng hành vi này có dấu hiệu của “Tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại” theo Điều 236 Bộ luật Hình sự và đã chuyển hồ sơ, tài liệu vụ việc đến cơ quan điều tra.
Thứ tư là hành vi lập, sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán có dấu hiệu vi phạm quy định về kế toán và trốn thuế.
Tại thời điểm kiểm tra ngày 6/7/2026, Phú Minh Vina sử dụng đồng thời hai phần mềm kế toán. Phần mềm MISA được sử dụng để ghi sổ, lập báo cáo tài chính, kê khai thuế với cơ quan nhà nước; trong khi phần mềm MTD được hạch toán kết quả hoạt động kinh doanh thực tế khác với phần mềm MISA.
Theo kết luận, dữ liệu bên ngoài sổ kế toán trên phần mềm MISA khoản tiền mặt là hơn 9,446 tỷ đồng. Thanh tra Chính phủ xác định hành vi này có dấu hiệu của “Tội vi phạm quy định về kế toán” theo khoản 1 Điều 221 và “Tội trốn thuế” theo Điều 200 Bộ luật Hình sự.
Hồ sơ, tài liệu vụ việc cũng đã được Thanh tra Chính phủ chuyển đến cơ quan điều tra để xem xét khởi tố, xử lý theo thẩm quyền.
Doanh nghiệp còn có vi phạm hành chính
Bên cạnh 4 nhóm vụ việc có dấu hiệu hình sự, kết luận thanh tra còn chỉ ra một số vi phạm hành chính trong hoạt động xử lý chất thải và thực hiện nghĩa vụ báo cáo về môi trường.
Trong giai đoạn 2023-2025, khối lượng chất thải Công ty Phú Minh Vina thực tế thu gom, tiếp nhận, xử lý, trong đó khối lượng được xử lý đúng theo giấy phép là 117.546 tấn; lượng chất thải đã chuyển giao cho đơn vị khác là 35.088,69 tấn.
Theo Thanh tra Chính phủ, tổng khối lượng chất thải thực tế vượt công suất được cấp phép khoảng 31.215,81 tấn. Riêng năm 2023 vượt khoảng 3.681,29 tấn; năm 2024 vượt khoảng 20.794,79 tấn và năm 2025 vượt khoảng 6.739,73 tấn.
Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với hành vi xử lý chất thải không phù hợp với công suất được phép trong năm 2024 và 2025, đồng thời chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ để xem xét, xử phạt theo thẩm quyền.
Doanh nghiệp cũng bị xác định sử dụng thêm một thiết bị đốt để xử lý chất thải nguy hại nhưng thiết bị này không có trong Giấy phép xử lý chất thải nguy hại đã được cấp. Hành vi thuộc trường hợp bị xử phạt hành chính từ 300 triệu đồng đến 500 triệu đồng và có thể bị áp dụng hình thức bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép môi trường từ 6 đến 9 tháng.
Ngoài ra, báo cáo công tác bảo vệ môi trường của doanh nghiệp được xác định có số liệu về khối lượng chất thải nguy hại thu gom, tiếp nhận và xử lý chênh lệch lớn so với báo cáo định kỳ gửi cơ quan quản lý nhà nước. Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản vi phạm hành chính và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ xem xét, xử phạt theo thẩm quyền.
Về xử lý, Thanh tra Chính phủ cho biết đã phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, dữ liệu điện tử và trưng cầu giám định. Hồ sơ các vụ việc có dấu hiệu tội phạm được chuyển đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ để xem xét theo quy định.
Đối với các vi phạm hành chính, Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ để xem xét xử phạt theo thẩm quyền.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện các nội dung của kết luận. Đồng thời, Thanh tra Chính phủ được giao phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng chuyên đề thanh tra việc chấp hành pháp luật trong quản lý, vận chuyển và xử lý chất thải trên phạm vi toàn quốc.
UBND tỉnh Phú Thọ và UBND thành phố Hà Nội được kiến nghị rà soát, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động thu gom, vận chuyển, tiếp nhận và xử lý chất thải trên địa bàn.
Riêng Công ty Phú Minh Vina được yêu cầu chấm dứt các hành vi vi phạm về quản lý, vận chuyển, xử lý chất thải và môi trường đã được phát hiện qua thanh tra, đồng thời khẩn trương khắc phục hậu quả của các vi phạm được nêu trong kết luận.
Phượng Hòa