Kết luận thanh tra số 32/KL-TTTP ngày 22/9/2025 của Thanh tra TP Hải Phòng đã chỉ ra hàng loạt tồn tại tại Dự án cơ sở sản xuất gạch không nung và gia công kết cấu thép của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Xuân Mai. Đây là một trong các dự án nằm trong danh sách thanh tra chuyên đề các dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, hiệu quả thấp, nguy cơ gây thất thoát lãng phí.
Dự án chậm tiến độ, điều chỉnh chủ trương đầu tư sau 5 năm
Dự án “Cơ sở sản xuất gạch không nung và gia công kết cấu thép” do Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Xuân Mai (Công ty Xuân Mai) MST: 0801300534) làm chủ đầu tư được UBND tỉnh Hải Dương (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2020. Sau khi được phê duyệt, chủ đầu tư đã triển khai các thủ tục để thực hiện dự án, bao gồm việc được giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng.
Theo kết quả thanh tra, Công ty Xuân Mai đã tiến hành san lấp mặt bằng, xây dựng một số hạng mục như tường bao, đường bê tông nội bộ, hệ thống thoát nước theo quy hoạch chi tiết được phê duyệt. Tuy nhiên, quá trình triển khai bị gián đoạn do chủ đầu tư thay đổi định hướng sản xuất kinh doanh, chuyển từ lĩnh vực sản xuất gạch không nung sang sản xuất bao bì carton, bao bì giấy và gia công kết cấu thép. Việc điều chỉnh mục tiêu đầu tư này là nguyên nhân khiến dự án chậm tiến độ so với chủ trương đầu tư ban đầu.
Trước tình hình đó, UBND tỉnh Hải Dương đã ban hành Quyết định số 1314/QĐ-UBND ngày 28/4/2025, chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Theo quyết định này, dự án được đổi tên thành “Cơ sở sản xuất bao bì carton, bao bì giấy và gia công kết cấu thép”, với mục tiêu đầu tư nhằm xây dựng cơ sở sản xuất bao bì đáp ứng nhu cầu thị trường.
Dự án sản xuất gạch không nung đã chuyển sang sản xuất bao bì carton (Ảnh minh họa)
Dự án có diện tích sử dụng đất 1,2620 ha, tổng vốn đầu tư hơn 34,69 tỷ đồng, thời gian hoạt động đến ngày 24/7/2045. Theo tiến độ mới được phê duyệt, chủ đầu tư phải xây dựng hoàn thành và đưa dự án vào hoạt động đồng bộ trong thời hạn 20 tháng kể từ ngày được chấp thuận điều chỉnh. Đến thời điểm thanh tra, Công ty Xuân Mai đang tiếp tục triển khai dự án theo tiến độ mới.
Về thực hiện quy định pháp luật trong hoạt động đầu tư, Công ty Xuân Mai đã thực hiện ký quỹ theo quy định, tuy nhiên đã bị xử phạt vi phạm hành chính do chậm tiến độ và không thực hiện báo cáo hoạt động đầu tư định kỳ. Công ty đã chấp hành nộp phạt theo quyết định xử lý của cơ quan chức năng.
Bên cạnh đó, Dự án cơ sở sản xuất gạch không nung và gia công kết cấu thép triển khai chậm so với tiến độ được chấp thuận. Trên cơ sở này, UBND tỉnh Hải Dương đã điều chỉnh chủ trương đầu tư năm 2025 để gia hạn thời gian thực hiện dự án. Theo KLLT, sau khi được điều chỉnh, Công ty Xuân Mai đang trong quá trình triển khai các thủ tục đầu tư, xây dựng tiếp theo, phù hợp với tiến độ đã được UBND tỉnh phê duyệt.
Chậm đưa đất vào sử dụng, thiếu hồ sơ quy hoạch, chưa hoàn tất thủ tục môi trường
Theo KLTT, Công ty Xuân Mai đã được UBND tỉnh Hải Dương phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng từ năm 2020 và ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất năm 2021 để thực hiện dự án. Sau đó, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hải Dương đã ký hợp đồng thuê đất và bàn giao đất trên thực địa cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, kết quả thanh tra cho thấy, Công ty Xuân Mai chậm đưa đất vào sử dụng hơn 24 tháng so với tiến độ. Tuy nhiên, do dự án đã được UBND tỉnh điều chỉnh chủ trương đầu tư năm 2025, trong đó điều chỉnh lại tiến độ thực hiện, nên hiện tại dự án vẫn nằm trong thời hạn triển khai được chấp thuận và không thuộc trường hợp bị thu hồi đất theo quy định tại khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai năm 2024.
Trong công tác quản lý quy hoạch và xây dựng, thanh tra cho thấy UBND xã Đại Sơn (đơn vị hành chính kế thừa từ xã Bình Lãng cũ) chưa cung cấp được hồ sơ liên quan đến việc trình UBND huyện phê duyệt quy hoạch chi tiết theo Quyết định số 11891/QĐ-UBND ngày 17/8/2021. Đồng thời, Công ty Xuân Mai và UBND xã Bình Lãng (cũ) không có hồ sơ chứng minh việc công bố công khai quy hoạch cũng như cắm mốc giới xây dựng tại thực địa.
Về lĩnh vực môi trường, KLTT xác định, Công ty Xuân Mai chưa lập kế hoạch bảo vệ môi trường và gửi cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, xác nhận trước khi triển khai dự án, vi phạm Luật Bảo vệ môi trường năm 2014. Sau khi được điều chỉnh chủ trương đầu tư vào năm 2025, Công ty chưa thực hiện các thủ tục đăng ký môi trường. Tại thời điểm thanh tra, chủ đầu tư báo cáo đang trong quá trình thực hiện hồ sơ đăng ký môi trường theo quy định, song chưa hoàn thành các thủ tục cần thiết.
Về nghĩa vụ tài chính, Công ty Xuân Mai đã kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp (SDĐPNN) cho kỳ tính thuế 2021, 2022–2026 gửi Cục Thuế tỉnh Hải Dương. Tuy nhiên, thanh tra xác định doanh nghiệp kê khai và nộp thuế SDĐPNN kỳ 2021–2023 chậm so với quy định của Bộ Tài chính. Sau khi bị nhắc nhở, Công ty Xuân Mai đã nộp đầy đủ tiền chậm nộp theo thông báo của cơ quan thuế.
Theo nội dung kết luận, nguyên nhân chính của những tồn tại, vi phạm là do năng lực tổ chức thực hiện của chủ đầu tư còn hạn chế, đồng thời công tác giám sát, đôn đốc của các cơ quan quản lý nhà nước chưa thường xuyên, liên tục. Trách nhiệm được xác định thuộc về chủ đầu tư và các cơ quan quản lý như Sở Tài chính (trước đây là Sở Kế hoạch và Đầu tư); Sở Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Sở Tài nguyên và Môi trường); UBND huyện Tứ Kỳ và UBND xã Bình Lãng.
Lê Phong