Bình chữa cháy hiện nay lại đang trở thành nỗi lo mới của người dân khi hàng triệu sản phẩm bị phát hiện làm giả, pha trộn hóa chất kém chất lượng. Dù các đường dây sản xuất đã bị triệt phá, nhưng trên thị trường, đặc biệt là các sàn thương mại điện tử, hàng giả vẫn bày bán như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Hàng triệu bình chữa cháy giả bị phát hiện, doanh thu nghìn tỷ đồng
Chỉ trong vòng hơn một tuần đầu tháng 10, lực lượng công an liên tiếp triệt phá hai vụ án lớn liên quan đến sản xuất, buôn bán bình chữa cháy giả - loại vật dụng vốn được xem là thiết yếu trong mỗi gia đình, doanh nghiệp và cơ sở công cộng.
Ngày 4/10, Công an tỉnh Phú Thọ đã bắt tạm giam Phan Anh Hoài, Giám đốc Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam, cùng em trai Phan Bạch Thông, Giám đốc điều hành Công ty TNHH PCCC Tomoken Quảng Ninh, để điều tra về tội sản xuất, buôn bán hàng giả.
Theo kết quả điều tra ban đầu, từ năm 2023 đến nay, Công ty Tomoken Quảng Ninh đã bán ra thị trường hơn 2,2 triệu bình chữa cháy các loại như bình bột, bình bọt và bình khí, với tổng doanh thu gần 835 tỷ đồng. Đáng chú ý, khoảng 1,6 triệu bình bột chữa cháy loại 6 và 8 kg được xác định sử dụng hỗn hợp hóa chất do Thông tự phối trộn, không đạt tiêu chuẩn an toàn, tiềm ẩn nguy cơ gây cháy nổ khi sử dụng.
Chưa kịp lắng xuống, chỉ 10 ngày sau, Công an thành phố Hà Nội tiếp tục công bố kết quả điều tra vụ án sản xuất hàng giả bình chữa cháy nhãn hiệu Dragon. Từ năm 2018 đến nay, Công ty Sản xuất thương mại và dịch vụ Vietlink đã sản xuất, làm giả chất lượng và đưa ra thị trường khoảng 3 triệu bình chữa cháy, với doanh thu khoảng 1.000 tỷ đồng.
Tạm giữ 167.143 bình chữa cháy nhãn hiệu Dragon.
Bên cạnh đó, Công ty Cổ phần Điện và Chiếu sáng An Phú - đơn vị được chuyển nhượng công nghệ sản xuất - cũng bị phát hiện đã sản xuất và tiêu thụ khoảng 250.000 bình chữa cháy giả, doanh thu gần 100 tỷ đồng chỉ trong năm 2025. Khám xét các nhà xưởng tại Hà Nội, TP.HCM và Tây Ninh, lực lượng chức năng thu giữ hơn 167.000 bình chữa cháy nhãn hiệu Dragon cùng dây chuyền sản xuất quy mô lớn.
Những con số khổng lồ này cho thấy, hàng giả trong lĩnh vực PCCC đã âm thầm len lỏi sâu vào thị trường, đe dọa trực tiếp đến an toàn của hàng triệu người dân.
Sàn thương mại điện tử vẫn “đỏ lửa”
Điều đáng nói là, dù các vụ án đã được công bố rộng rãi, nhưng chỉ cần vài cú nhấp chuột trên các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada hay TikTok Shop, người tiêu dùng dễ dàng bắt gặp vô số mẫu bình chữa cháy Tomoken, Dragon vẫn đang được rao bán công khai.
Bình chữa cháy Dragon vẫn công khai bày bán trên các sàn thương mại điện tử. Ảnh chụp màn hình.
Thực tế khảo sát cho thấy, trên nhiều sàn thương mại điện tử, không ít gian hàng vẫn quảng cáo các sản phẩm “bình đạt chuẩn an toàn”, “có tem kiểm định” giá thành dao động từ 200.000 - 300.000 đồng/ 4kg và loại “không có tem kiểm định” sẽ có giá rẻ hơn loại có tem cùng trọng lượng khoảng 50.000 - 100.000 đồng.
Khi được hỏi về sự khác biệt giữa hai loại này, một người bán cho biết: “Bình không kiểm định vẫn dùng bình thường, cũng không khác là mấy, chỉ là không có tem kiểm định chất lượng thôi.”
Theo quy định hiện hành, pháp luật không cấm bán các sản phẩm chưa được kiểm định, tuy nhiên việc đưa vào sử dụng những bình chữa cháy này là hành vi vi phạm, tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng về an toàn PCCC.
Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 38 Nghị định 136/2020/NĐ-CP: “Phương tiện phòng cháy và chữa cháy thuộc danh mục quy định tại Phụ lục VII ban hành kèm theo Nghị định này được sản xuất mới, lắp ráp, hoán cải trong nước hoặc nhập khẩu trước khi đưa vào lưu thông phải được kiểm định và cấp Giấy chứng nhận kiểm định phương tiện phòng cháy và chữa cháy”. Trong đó, phương tiện chữa cháy thông dụng bao gồm bình chữa cháy các loại.
Một cán bộ PCCC tại Hà Nội chia sẻ: “Hiện nay tại Việt Nam, hai thương hiệu bình chữa cháy lớn từng được kiểm định là Tomoken và Dragon đều đang bị điều tra. Người dân khi mua hoặc trang bị bình chữa cháy, cần phải đặc biệt chú ý, lựa chọn cơ sở kinh doanh hợp pháp, có giấy phép đầy đủ, hóa đơn chứng từ rõ ràng, để tránh mua hàng trôi nổi, giá rẻ từ nguồn không rõ ràng."
Tình trạng hiện nay khiến người tiêu dùng rơi vào vòng xoáy hoang mang. Nhiều hộ gia đình ngần ngại thay mới bình chữa cháy, trong khi một số cơ quan, chung cư, nhà hàng… vẫn sử dụng sản phẩm cũ mà không chắc về chất lượng thực tế.
Một chủ cửa hàng nhỏ ở phường Hà Đông bày tỏ: “Tôi không biết mua ở đâu là bảo đảm nữa. Bình cũ thì lo không an toàn, mua bình mới thì sợ dính hàng giả. Giờ chẳng biết tin ai.”
Mai Lan