Chỉ còn ít ngày nữa, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô chính thức có hiệu lực. Từ ngày 1/7/2026, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m khi ngồi trên ô tô sẽ phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp theo quy định. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao an toàn giao thông và bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông bằng xe ô tô.
Người tiêu dùng cần mua sản phẩm đảm bảo chất lượng
Thị trường ghế trẻ em đang bước vào giai đoạn sôi động chưa từng có. Tại nhiều cửa hàng phụ kiện ô tô, hệ thống bán lẻ đồ mẹ và bé cũng như các sàn thương mại điện tử, nhu cầu tìm hiểu và mua ghế trẻ em đã tăng mạnh trong thời gian gần đây.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây là thời điểm cần đặc biệt quan tâm đến hai vấn đề lớn. Thứ nhất là người tiêu dùng phải được tiếp cận các sản phẩm bảo đảm chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn. Thứ hai là cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát thị trường nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, tăng giá bất hợp lý hoặc kinh doanh sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Khảo sát trên thị trường cho thấy hiện nay ghế trẻ em trên ô tô được bán với nhiều mức giá khác nhau. Các sản phẩm phổ thông có giá từ khoảng 1,5 đến 3 triệu đồng. Phân khúc trung cấp dao động từ 3 đến 6 triệu đồng, trong khi các dòng cao cấp nhập khẩu từ châu Âu, Mỹ hoặc Nhật Bản có thể có giá từ 6 đến trên 15 triệu đồng.
Theo các chuyên gia an toàn giao thông, yếu tố quan trọng nhất khi lựa chọn ghế trẻ em không phải là giá bán mà là khả năng bảo vệ trẻ trong trường hợp xảy ra tai nạn. Một chiếc ghế có mức giá thấp nhưng không đạt tiêu chuẩn an toàn có thể không phát huy tác dụng khi xảy ra va chạm, thậm chí còn làm gia tăng nguy cơ chấn thương.
Ảnh minh họa
Người tiêu dùng được khuyến cáo nên ưu tiên các sản phẩm có chứng nhận tiêu chuẩn an toàn quốc tế. Hiện nay, các tiêu chuẩn phổ biến gồm ECE R44/04 và ECE R129 (i-Size). Trong đó, tiêu chuẩn R129 được xem là thế hệ tiêu chuẩn mới với các bài kiểm tra nghiêm ngặt hơn về khả năng bảo vệ trẻ em khi xảy ra va chạm từ nhiều hướng khác nhau.
Ngoài chứng nhận an toàn, phụ huynh cần chú ý đến hệ thống cố định ghế trên xe. Những sản phẩm được trang bị chuẩn ISOFIX thường giúp việc lắp đặt chắc chắn và chính xác hơn. Thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy việc lắp ghế sai cách là nguyên nhân khiến hiệu quả bảo vệ của ghế trẻ em bị giảm đáng kể.
Một yếu tố khác cần được quan tâm là sự phù hợp giữa sản phẩm và độ tuổi của trẻ. Trên thị trường hiện có các dòng ghế dành cho trẻ sơ sinh, ghế dành cho trẻ từ 1 đến 4 tuổi, ghế dành cho trẻ lớn và các loại đệm nâng chiều cao. Mỗi loại được thiết kế cho từng nhóm cân nặng và chiều cao khác nhau. Việc lựa chọn sai nhóm sản phẩm có thể khiến trẻ không được bảo vệ tối ưu.
Đáng chú ý, trong bối cảnh nhu cầu tăng nhanh, một số sản phẩm giá rẻ, không rõ nguồn gốc đang xuất hiện trên các nền tảng thương mại điện tử. Nhiều sản phẩm được quảng cáo có chức năng tương đương hàng chính hãng nhưng không công bố chứng nhận an toàn hoặc kết quả thử nghiệm va chạm.
Các chuyên gia cho rằng người tiêu dùng không nên mua ghế trẻ em chỉ để đối phó với quy định pháp luật. Mục tiêu lớn nhất của sản phẩm này là bảo vệ tính mạng và sức khỏe của trẻ em. Do đó, việc lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật và được hướng dẫn lắp đặt đúng cách cần được đặt lên hàng đầu.
Cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát
Cùng với sự gia tăng mạnh về nhu cầu thị trường, nguy cơ xuất hiện tình trạng tăng giá hoặc lợi dụng thời điểm quy định mới có hiệu lực để trục lợi cũng đang được nhiều người tiêu dùng quan tâm.
Trên thực tế, tại nhiều lĩnh vực khác, khi một mặt hàng trở nên bắt buộc hoặc có nhu cầu tăng đột biến, giá bán thường có xu hướng tăng theo. Ghế trẻ em trên ô tô cũng không nằm ngoài quy luật này. Nếu không được theo dõi chặt chẽ, thị trường hoàn toàn có thể xuất hiện hiện tượng đầu cơ hoặc tăng giá bất hợp lý trong giai đoạn cao điểm.
Một số phụ huynh cho biết họ đã ghi nhận sự chênh lệch đáng kể về giá bán giữa các cửa hàng đối với cùng một mẫu sản phẩm. Trong khi đó, nhiều người tiêu dùng chưa có đủ thông tin để đánh giá đâu là mức giá hợp lý, dẫn đến nguy cơ mua phải sản phẩm có giá cao hơn nhiều so với giá trị thực tế.
Bên cạnh câu chuyện giá cả, vấn đề chất lượng hàng hóa cũng đặt ra nhiều thách thức. Khi nhu cầu tăng nhanh, các sản phẩm nhập khẩu không rõ nguồn gốc hoặc hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng có thể xuất hiện nhiều hơn trên thị trường. Nếu không được kiểm soát, những sản phẩm này không chỉ gây thiệt hại cho người tiêu dùng mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho trẻ em.
Các chuyên gia cho rằng cơ quan quản lý cần đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, giám sát thị trường trong giai đoạn đầu thực hiện quy định mới. Việc kiểm tra cần tập trung vào nguồn gốc hàng hóa, chứng nhận chất lượng, việc công bố hợp quy cũng như niêm yết giá bán công khai.
Song song với đó, cần tăng cường công tác truyền thông để người dân hiểu rõ các tiêu chí lựa chọn sản phẩm an toàn. Việc phổ biến kiến thức về tiêu chuẩn kỹ thuật, cách nhận biết sản phẩm đạt chuẩn và hướng dẫn sử dụng đúng cách sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Nhiều ý kiến cũng đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu công khai về các sản phẩm đã được chứng nhận hợp quy, giúp người dân dễ dàng tra cứu trước khi quyết định mua hàng. Đây được xem là giải pháp giúp nâng cao tính minh bạch của thị trường và hạn chế nguy cơ mua phải sản phẩm kém chất lượng.
Quy định bắt buộc sử dụng ghế trẻ em trên ô tô được kỳ vọng sẽ góp phần giảm thiểu thương tích và tử vong đối với trẻ em trong các vụ tai nạn giao thông. Tuy nhiên, để mục tiêu đó đạt hiệu quả thực chất, bên cạnh ý thức của người dân còn cần sự vào cuộc mạnh mẽ của cơ quan quản lý trong việc kiểm soát chất lượng hàng hóa và giám sát diễn biến giá cả trên thị trường.
Khi nhu cầu tăng cao trong những ngày cận thời điểm áp dụng quy định mới, việc bảo đảm người dân được tiếp cận sản phẩm an toàn với mức giá hợp lý không chỉ là yêu cầu về quản lý thị trường mà còn là yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ trẻ em trên mỗi hành trình.
Quốc Toản