Công ty TNHH Thiên Sư Việt Nam vừa bị Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia xử phạt 140 triệu đồng do vi phạm quy định về thủ tục sửa đổi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp và thông báo thay đổi danh sách đào tạo viên. Đây là lần thứ ba doanh nghiệp bị xử phạt trong những năm gần đây vì các vi phạm liên quan đến hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp.
Bị phạt 140 triệu đồng vì vi phạm thủ tục
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Thiên Sư Việt Nam, doanh nghiệp có mã số thuế 0800480475 và trụ sở tại Lô XN23, Khu công nghiệp Đại An, phường Tứ Minh, TP Hải Phòng.
Theo quyết định, doanh nghiệp bị xử phạt do thực hiện không đúng thủ tục đề nghị sửa đổi, bổ sung giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp theo quy định. Đồng thời, công ty cũng không thực hiện đúng quy định về việc thông báo với Bộ Công Thương khi có thay đổi trong danh sách đào tạo viên.
Với hai hành vi trên, Thiên Sư Việt Nam bị phạt tổng cộng 140 triệu đồng.
Ngoài việc xử phạt bằng tiền, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia yêu cầu doanh nghiệp chấm dứt các hành vi vi phạm, chủ động rà soát toàn bộ hoạt động và bảo đảm tuân thủ đầy đủ, chính xác các quy định pháp luật về quản lý kinh doanh theo phương thức đa cấp.
Đây không phải lần đầu Thiên Sư Việt Nam bị cơ quan quản lý xử lý. Tháng 6/2024, doanh nghiệp từng bị phạt 245 triệu đồng do nhiều vi phạm trong quá trình vận hành hệ thống bán hàng đa cấp.
Khi đó, công ty bị xác định không thực hiện trách nhiệm đào tạo cơ bản cho người tham gia theo quy định; không thông báo đúng thời hạn khi có thay đổi trong danh sách đào tạo viên; không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định về cấp thẻ thành viên cho người tham gia. Doanh nghiệp cũng không thông báo với Sở Công Thương địa phương khi tổ chức một số hội nghị, hội thảo và hoạt động đào tạo thuộc trường hợp phải thông báo.
Trước đó, năm 2019, Công ty TNHH Thiên Sư Việt Nam cũng bị Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, nay là Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, xử phạt 585 triệu đồng do nhiều sai phạm trong hoạt động bán hàng đa cấp.
Việc liên tiếp bị xử phạt cho thấy doanh nghiệp vẫn cần tăng cường kiểm soát nội bộ, đặc biệt đối với những thủ tục liên quan trực tiếp đến điều kiện hoạt động, đào tạo và quản lý mạng lưới người tham gia.
Thị trường đa cấp thu hẹp nhưng vẫn có quy mô lớn
Công ty TNHH Thiên Sư Việt Nam là doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, thuộc Tập đoàn TIENS có trụ sở tại Thiên Tân, Trung Quốc. Tập đoàn này bắt đầu hoạt động tại Việt Nam từ năm 2000 và xây dựng nhà máy tại Khu công nghiệp Đại An, địa bàn nay thuộc TP Hải Phòng.
Vụ xử phạt diễn ra trong bối cảnh thị trường bán hàng đa cấp tại Việt Nam đã được thu hẹp đáng kể so với trước đây. Hiện cả nước chỉ còn 15 doanh nghiệp được cấp phép hoạt động bán hàng đa cấp hợp pháp, với tổng cộng 652.184 người tham gia.
Các mặt hàng được kinh doanh chủ yếu qua kênh này gồm thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, đồ gia dụng, quần áo và các sản phẩm tiêu dùng.
Sản phẩm của Công ty TNHH Thiên Sư Việt Nam.
Dù số lượng doanh nghiệp giảm, quy mô doanh thu của thị trường vẫn ở mức đáng kể. Trong năm gần nhất, tổng doanh thu bán hàng đa cấp đạt 15.096 tỷ đồng. Các doanh nghiệp đã chi trả 5.056 tỷ đồng tiền hoa hồng cho hệ thống người tham gia và đóng góp hơn 2.300 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước.
Những số liệu này cho thấy bán hàng đa cấp vẫn là một kênh phân phối có quy mô lớn, liên quan trực tiếp đến lượng người tham gia và dòng tiền đáng kể. Vì vậy, việc tuân thủ quy định về cấp phép, đào tạo, quản lý người tham gia và công khai thông tin có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng cũng như duy trì môi trường kinh doanh minh bạch.
Từ trường hợp Thiên Sư Việt Nam, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử phạt khi vi phạm xảy ra mà còn cần nâng cao trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp. Trong lĩnh vực đa cấp, nơi hoạt động kinh doanh dựa nhiều vào mạng lưới người tham gia, những sai sót về thủ tục và quản lý nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều người trong hệ thống.
Việc cơ quan quản lý tiếp tục kiểm tra và xử lý các vi phạm được xem là một trong những biện pháp nhằm sàng lọc thị trường, buộc các doanh nghiệp hoạt động hợp pháp phải nâng cao tính minh bạch và tuân thủ đầy đủ các quy định.
Đinh Toàn