Lũy kế đến ngày 15/11/2026, thu ngân sách Nhà nước đạt hơn 2,527 triệu tỷ đồng, tương đương 99,9% dự toán cả năm. Trong khi đó, tổng chi mới đạt 69,8%, đặt ra yêu cầu tiếp tục đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ chi trong những tháng cuối năm.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính về tình hình thực hiện ngân sách Nhà nước (NSNN) 15 ngày đầu tháng 11/2026, tổng thu NSNN lũy kế đến hết ngày 15/11 đạt 2.527.370 tỷ đồng, trên tổng dự toán 2.529.467 tỷ đồng. Với kết quả này, số thu ngân sách đã gần hoàn thành kế hoạch cả năm, chỉ còn thiếu khoảng 2.097 tỷ đồng so với dự toán được giao.
Thu ngân sách đạt 99,9% chi ngân sách đạt 69,8% tính đến ngày 15/11/2025
Riêng trong nửa đầu tháng 11, tổng thu NSNN đạt 68.880 tỷ đồng. Kết quả thu tích cực được ghi nhận ở nhiều nguồn thu quan trọng, đặc biệt là các khoản thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tiền thuê đất và hoạt động xuất nhập khẩu.
Ở chiều ngược lại, tổng chi NSNN lũy kế đến ngày 15/11 đạt 2.206.100 tỷ đồng, tương đương 69,8% dự toán năm. Trong cơ cấu chi, chi thường xuyên đạt 75,5% dự toán, cao hơn tiến độ chi đầu tư phát triển (66,6%). Những con số này cho thấy sự khác biệt về tiến độ thực hiện giữa các nhóm nhiệm vụ chi, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực ngân sách.
Nhiều nguồn thu vượt kế hoạch cả năm
Điểm nổi bật trong bức tranh ngân sách đến giữa tháng 11/2026 là tiến độ thu duy trì ở mức cao, với nhiều khoản thu đã vượt dự toán được giao. Đáng chú ý, thu từ 3 khu vực kinh tế gồm doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 106,8% dự toán.
Đây là nhóm nguồn thu quan trọng, gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất, kinh doanh và đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp vào ngân sách. Việc khoản thu này vượt kế hoạch cho thấy nguồn thu từ các khu vực kinh tế tiếp tục là một trong những trụ cột bảo đảm nguồn lực tài chính công.
Bên cạnh đó, thu tiền thuê đất đạt 112,1% dự toán; thu cổ tức, lợi nhuận, lợi nhuận sau thuế và chênh lệch thu chi của Ngân hàng Nhà nước đạt 119,8%. Đặc biệt, thu khác ngân sách đạt 120,3% dự toán, là khoản có tỷ lệ thực hiện cao nhất trong số các nguồn thu được Bộ Tài chính nêu cụ thể trong báo cáo.
Đối với hoạt động xuất nhập khẩu, thu cân đối đạt 103% dự toán. Kết quả này cho thấy nguồn thu từ hoạt động thương mại quốc tế tiếp tục đóng góp tích cực vào tổng thu NSNN. Trong khi đó, thu từ hoạt động xổ số kiến thiết đạt 97,4% dự toán, tiệm cận mục tiêu cả năm.
Nhìn tổng thể, các khoản thu vượt dự toán tập trung ở nhiều nhóm khác nhau, từ khu vực doanh nghiệp, đất đai đến hoạt động xuất nhập khẩu và các khoản thu khác. Điều này góp phần củng cố khả năng cân đối nguồn lực ngân sách, tạo điều kiện để Nhà nước thực hiện các nhiệm vụ chi theo kế hoạch.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tỷ lệ hoàn thành dự toán phản ánh mức độ thực hiện so với kế hoạch được giao, không đồng nghĩa với tốc độ tăng trưởng của từng nguồn thu. Do đó, bên cạnh việc duy trì kết quả thu, công tác quản lý ngân sách vẫn cần chú trọng tính ổn định, bền vững và khả năng khai thác các nguồn thu trong dài hạn.
Với tổng thu đã đạt 99,9% dự toán ngay tại thời điểm giữa tháng 11, nhiệm vụ đặt ra trong thời gian còn lại của năm là tiếp tục quản lý chặt chẽ các nguồn thu, bảo đảm thu đúng, thu đủ, hạn chế thất thu và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Chi đầu tư phát triển đạt 66,6% dự toán
Trái với tiến độ thu gần hoàn thành kế hoạch, tiến độ chi NSNN đến ngày 15/11 vẫn còn khoảng cách đáng kể so với dự toán năm. Theo Bộ Tài chính, tổng chi NSNN lũy kế đạt 2.206.100 tỷ đồng, tương đương 69,8% dự toán 3.159.106 tỷ đồng. Riêng 15 ngày đầu tháng 11, tổng chi đạt 108.856 tỷ đồng.
Xét theo cơ cấu, chi thường xuyên tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, với 1.365.000 tỷ đồng, đạt 75,5% dự toán năm. Trong nửa đầu tháng 11, khoản chi này đạt 85.000 tỷ đồng, chiếm phần lớn tổng chi ngân sách trong kỳ.
Nguồn chi thường xuyên được sử dụng để bảo đảm hoạt động của bộ máy Nhà nước, thực hiện các nhiệm vụ quản lý, cung ứng dịch vụ công và triển khai các chính sách kinh tế - xã hội. Đây cũng là nguồn lực quan trọng để bảo đảm các khoản chi trả tiền lương và những khoản có tính chất lương cho các đối tượng thụ hưởng ngân sách.
Trong khi đó, chi đầu tư phát triển lũy kế đạt 745.965 tỷ đồng, tương đương 66,6% dự toán 1.120.227 tỷ đồng. Riêng 15 ngày đầu tháng 11, khoản chi này đạt 22.873 tỷ đồng. Như vậy, tiến độ chi đầu tư phát triển hiện thấp hơn 8,9 điểm phần trăm so với chi thường xuyên.
Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong bức tranh điều hành ngân sách những tháng cuối năm. Chi đầu tư phát triển có vai trò quan trọng trong việc tạo lập cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực sản xuất và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, tiến độ thực hiện khoản chi này không chỉ liên quan đến khả năng hoàn thành dự toán ngân sách mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực công.
Bên cạnh hai nhóm chi chủ yếu, khoản vay bù đắp bội chi và trả nợ gốc ngân sách Trung ương lũy kế đến hết ngày 15/11 đạt 395.344 tỷ đồng, tương đương 41,2% dự toán 959.705 tỷ đồng. Riêng nửa đầu tháng 11, con số này là 17.346 tỷ đồng.
Về nhiệm vụ điều hành, Bộ Tài chính cho biết chi NSNN tiếp tục bảo đảm các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, khắc phục hậu quả do thiên tai, dịch bệnh gây ra; bảo đảm quốc phòng, an ninh, hoạt động quản lý Nhà nước và thanh toán các khoản nợ đến hạn.
Đồng thời, ngân sách được bố trí để chi trả kịp thời tiền lương và các khoản có tính chất lương cho các đối tượng thụ hưởng, góp phần thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội.
Nhìn từ kết quả thực hiện đến ngày 15/11, thu NSNN đang tiến sát mục tiêu cả năm, tạo nền tảng quan trọng cho việc bảo đảm cân đối ngân sách. Tuy nhiên, tiến độ chi, nhất là chi đầu tư phát triển, vẫn cần được quan tâm trong giai đoạn cuối năm.
Việc điều hành ngân sách thời gian tới cần tiếp tục gắn với yêu cầu sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn lực, bảo đảm các nhiệm vụ chi cấp thiết, đồng thời nâng cao tiến độ thực hiện các khoản chi đầu tư phát triển. Đây sẽ là yếu tố quan trọng để ngân sách không chỉ hoàn thành các chỉ tiêu dự toán mà còn phát huy tốt hơn vai trò trong hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội.
Phượng Hòa