Năm 2025, thương mại song phương Việt - Lào đạt gần 3 tỷ USD, tăng hơn 32%, trở thành bệ phóng quan trọng để hai nước hiện thực hóa mục tiêu nâng kim ngạch lên 5 tỷ USD trong những năm tới.
Nền tảng hợp tác vững chắc, thương mại song phương lập kỷ lục mới
Việt Nam và Lào là hai quốc gia láng giềng cùng chí hướng, chung khát vọng, chung không gian sinh tồn và phát triển. Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Lào đã có bề dày truyền thống trên 60 năm, được xây dựng và phát triển trên nền tảng mối quan hệ gắn bó mật thiết keo sơn mà hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước đã dày công vun đắp. Với đường biên giới chung dài hơn 2.337km, đi qua 9 tỉnh của Việt Nam và 10 tỉnh của Lào, hai nước sở hữu lợi thế tự nhiên lớn để phát triển thương mại biên giới, kết nối khu vực và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ASEAN cũng như toàn cầu thông qua Hành lang kinh tế Đông – Tây.
Bà Trần Thị Tú Anh – Tham tán Thương mại Thương vụ Việt Nam tại Lào cho biết, trên cơ sở các khung khổ pháp lý trong hợp tác thương mại đã được hai Bên ký kết như: Hiệp định Thương mại song phương (ngày 03/3/2015; bản sửa đổi, ký mới ngày 08/4/2024) và Hiệp định Thương mại biên giới (ký ngày 27/6/2015) và gần đây nhất là ký kết Hiệp định về mua bán than và điện Việt Nam - Lào (ký ngày 09/01/2025)... là những văn bản pháp lý quan trọng tạo thuận lợi thiết thực cho doanh nghiệp hai nước trao đổi hàng hóa, thúc đẩy thương mại song phương và thương mại biên giới ngày càng phát triển.
Thủ tướng 2 nước chứng kiến lễ ký kết Hiệp định về mua bán than và điện Việt Nam - Lào về mua bán điện than - Ảnh: VGP
Cùng với đó dưới sự chỉ đạo sâu sát và sự phối hợp hiệu quả giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Công Thương Lào, hai bên đã tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp, các hội chợ, tọa đàm và chương trình giao thương giữa Việt Nam và Lào tạo cơ hội cho doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, thương thảo hợp đồng và mở rộng hệ thống phân phối., quan hệ hợp tác thương mại giữa hai nước đạt được nhiều kết quả quan trọng, Việt Nam luôn là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Lào sau Trung Quốc, Thái Lan, khẳng định quyết tâm chung trong việc thúc đẩy kim ngạch thương mại hai nước phát triển thực chất và bền vững.
Nhờ những nền tảng trên, thương mại song phương liên tục thiết lập các mốc mới. Sau khi lần đầu vượt 2 tỷ USD năm 2024 với kim ngạch 2,2 tỷ USD, đến năm 2025, kim ngạch hai chiều tiếp tục tăng mạnh, đạt 2,98 tỷ USD, tương đương mức tăng 32,7%. Đây được xem là kết quả nổi bật, thể hiện quyết tâm chung của hai Chính phủ trong việc thúc đẩy thương mại Việt – Lào phát triển theo hướng ổn định, bền vững.
Cơ cấu hàng hóa đa dạng, mở rộng dư địa tăng trưởng giai đoạn 2026-2030
Năm 2025, xuất khẩu của Việt Nam sang Lào ghi nhận sự tăng trưởng đồng đều ở nhiều nhóm hàng. Đáng chú ý, nhóm sản phẩm hóa chất đạt hơn 353 triệu USD, tăng trên 112% so với năm trước. Máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt gần 141 triệu USD, tăng hơn 132%. Các mặt hàng vật liệu và đầu vào sản xuất như sắt thép, sản phẩm từ sắt thép, thức ăn chăn nuôi, phân bón, sản phẩm nhựa, giấy, dây điện – dây cáp điện… đều ghi nhận mức tăng trưởng hai con số. Cụ thể: sản phẩm từ sắt thép đạt 64,6 triệu USD (tăng 21,4%); sắt thép các loại đạt 47,7 triệu USD (tăng 52,8%); thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt 44,6 triệu USD (tăng 41,4%); phân bón các loại đạt 30,2 triệu USD (tăng 16,8%); Sản phẩm từ chất dẻo đạt 24,9 triệu USD (tăng 27,0%); giấy và các sản phẩm từ giấy đạt 21,7 triệu USD (tăng 79,0%); dây điện và dây cáp điện đạt 18,7 triệu USD (tăng 126,7%); clanhke và xi măng đạt 11,8 triệu USD (tăng 264,4%); kim loại thường khác và sản phẩm đạt 18,3 triệu USD (tăng 289,0%).
Bên cạnh đó, các mặt hàng tiêu dùng và nông sản như: gốm, sứ đạt 18,1 triệu USD (tăng 8,7%); bánh kẹo và các sản phẩm từ ngũ cốc đạt 10,9 triệu USD (tăng 21,5%); cà phê đạt 1,5 triệu USD (tăng 96,9%)…
Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Lào chủ yếu là các mặt hàng phục vụ sản xuất như than đá, phân bón, cùng với rau quả và một số kim loại. Trong đó, nhập khẩu than đá đạt gần 146 triệu USD, tăng hơn 15%; phân bón các loại đạt 96,7 triệu USD (tăng 12,0%) ;hàng rau quả đạt 8,8 triệu USD (tăng 199,8%); kim loại thường khác đạt 1,2 triệu USD (tăng 10,1%)…
Hội chợ thương mại Việt - Lào 2024 (VIETLAO EXPO)
Bước sang giai đoạn 2026-2030, hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư được hai Đảng xác định là trụ cột gắn kết chiến lược mới theo tuyên bố chung tháng 12/2025. Mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 5 tỷ USD được đánh giá là khả thi, song đòi hỏi sự nỗ lực của các bộ, ngành từ trung ương đến địa phương hai nước, sự chung tay góp sức của cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Nổi bật lên có thể kể đến sự thành công trong đầu tư các nhà máy sản xuất năng lượng tái tạo như dự án điện gió Trường Sơn với công suất 600MW tại tỉnh Bolikhamxay vận hành thương mại tháng 9/2025 sau 15 tháng triển khai, dự án điện gió Savan 1 với công suất 300MW tại tỉnh Savannakhet vận hành thương mại bán điện sang Việt Nam từ tháng 12/2025 sau 14 tháng triển khai.
Trong thời gian tới, hai bên sẽ tận dụng tối đa các ưu đãi về thuế, phí thông qua các văn kiện thương mại đã ký kết, từ đó góp phần thúc đẩy thương mại song phương ngày càng phát triển thực chất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và đời sống nhân dân hai nước, góp phần xây dựng đường biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững.
Trung Anh