Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, đằng sau con số tăng trưởng hai chữ số, sức mua của người dân vẫn phục hồi chậm, buộc doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải tiếp tục triển khai nhiều giải pháp kích cầu trong nửa cuối năm.
Tiêu dùng nội địa tiếp tục là động lực tăng trưởng
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành trong 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 3.889,5 nghìn tỷ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức doanh thu cao nhất từng ghi nhận trong nửa đầu năm, tiếp tục khẳng định tiêu dùng nội địa là một trong những trụ cột quan trọng của tăng trưởng kinh tế.
Riêng tháng 6, tổng mức bán lẻ đạt khoảng 665,6 nghìn tỷ đồng, tăng 1,1% so với tháng trước và tăng 14,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong quý II, quy mô thị trường tiêu dùng đạt gần 1.978 nghìn tỷ đồng, tăng 13,9%, cho thấy xu hướng phục hồi đang diễn ra tích cực.
Sự phát triển của hệ thống bán lẻ hiện đại góp phần thúc đẩy tiêu dùng nội địa và thay đổi thói quen mua sắm của người dân.
Bán lẻ hàng hóa tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với doanh thu 2.941,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 75,6% tổng mức bán lẻ và tăng 12,5% so với cùng kỳ. Nhiều nhóm hàng ghi nhận mức tăng trưởng cao như đá quý, kim loại quý tăng 31,3%; xăng dầu tăng 15,3%; vật liệu xây dựng tăng 13,2%; hàng may mặc tăng 12,5%; lương thực, thực phẩm tăng 11,2%.
Bên cạnh đó, các ngành dịch vụ cũng duy trì đà tăng trưởng tích cực. Doanh thu lưu trú, ăn uống đạt 493 nghìn tỷ đồng, tăng 15,6%; du lịch lữ hành đạt 49,8 nghìn tỷ đồng, tăng 15%; các dịch vụ khác đạt 404,9 nghìn tỷ đồng, tăng 12,5%.
Nhiều địa phương như Quảng Ninh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Hà Nội, Hải Phòng và TP.HCM tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng tiêu dùng cao, cho thấy sức cầu đang phục hồi trên diện rộng.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, sức mua thực tế vẫn chưa phục hồi tương xứng với tốc độ tăng doanh thu. Thu nhập của người dân cải thiện chậm, trong khi áp lực chi phí sinh hoạt, lạm phát và những biến động của kinh tế thế giới khiến nhiều hộ gia đình vẫn ưu tiên chi tiêu cho các mặt hàng thiết yếu và cân nhắc kỹ trước các khoản mua sắm lớn.
Báo cáo của Khối Nghiên cứu và Phân tích, Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS) cho rằng nhu cầu tiêu dùng đã cải thiện trong quý II, nhất là đối với nhóm hàng thiết yếu, nhưng chưa tạo được bước tăng trưởng đột phá. Nhiều doanh nghiệp bán lẻ cũng cho biết giá trị mỗi "giỏ hàng" của khách vẫn thấp hơn giai đoạn trước khi người tiêu dùng có xu hướng tiết kiệm hơn.
Trong bối cảnh đó, hệ thống bán lẻ hiện đại tiếp tục mở rộng thị phần nhờ lợi thế về nguồn cung ổn định, giá bán cạnh tranh, hàng hóa có thương hiệu và các chương trình khuyến mại thường xuyên. Xu hướng chuyển dịch từ chợ truyền thống sang siêu thị, cửa hàng tiện lợi và thương mại điện tử ngày càng rõ nét, góp phần duy trì tăng trưởng của ngành bán lẻ.
Đẩy mạnh kích cầu, nâng sức cạnh tranh cho hàng Việt
Để giữ đà tăng trưởng tiêu dùng trong những tháng cuối năm, nhiều doanh nghiệp bán lẻ đang đồng loạt triển khai các chương trình khuyến mại quy mô lớn.
Từ đầu tháng 7, hàng loạt hệ thống như Saigon Co.op, Lotte Mart, MM Mega Market và AEON đã giảm giá sâu đối với nhiều nhóm hàng từ thực phẩm, hóa mỹ phẩm đến các mặt hàng thiết yếu nhằm kích thích nhu cầu mua sắm.
Không chỉ cạnh tranh bằng giá, các nhà bán lẻ còn tăng cường quảng bá hàng Việt chất lượng cao, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền. Các chương trình lễ hội trái cây, thủy hải sản, sản phẩm xanh hay ẩm thực vùng miền đang trở thành điểm nhấn mới, góp phần gia tăng giá trị và sức hấp dẫn của hàng hóa sản xuất trong nước.
Tổ chức Chương trình Khuyến mại tập trung quốc gia
Từ ngày 1-31/7, Bộ Công Thương triển khai Chương trình Khuyến mại tập trung quốc gia lần thứ nhất năm 2026 nhằm kích cầu tiêu dùng và thúc đẩy Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".
Theo chương trình, doanh nghiệp được chủ động xây dựng các chương trình khuyến mại với mức giảm giá tối đa 100% theo quy định. Đồng thời, việc cắt giảm mạnh thủ tục hành chính trong hoạt động khuyến mại cũng giúp doanh nghiệp giảm chi phí, rút ngắn thời gian triển khai và tạo thêm dư địa thúc đẩy sức mua trên thị trường nội địa.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh chi phí nguyên liệu, logistics và nhân công đều tăng, cạnh tranh bằng giá sẽ không còn là lợi thế bền vững. Muốn giữ chân người tiêu dùng, doanh nghiệp cần tập trung đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển các dòng hàng có giá trị gia tăng cao và xây dựng thương hiệu.
Nhiều doanh nghiệp đã chuyển hướng phát triển các sản phẩm ít đường, bổ sung chất xơ, giàu dinh dưỡng, thực phẩm tiện lợi, bao bì thân thiện môi trường và tích hợp truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là hướng đi giúp nâng cao sức cạnh tranh của hàng Việt trên thị trường nội địa, đồng thời tạo nền tảng mở rộng xuất khẩu trong thời gian tới.
Đinh Toàn