Tín dụng tăng nhanh hơn huy động đang tạo sức ép lớn lên thanh khoản hệ thống ngân hàng. Với dự báo tín dụng toàn ngành có thể tăng tới 19–20% trong năm 2025, các nhà băng buộc phải nâng lãi suất huy động để bù đắp khoảng cách vốn, trong bối cảnh nhu cầu vay cuối năm và biến động tỷ giá ngày càng mạnh.
Nhiều ngân hàng đã sử dụng hết hạn mức tín dụng cho cả năm
Nhiều ngân hàng đã chạm trần tăng trưởng tín dụng cho cả năm khi nhu cầu vốn trong nền kinh tế tiếp tục gia tăng mạnh. Dự báo của Ngân hàng Nhà nước cho thấy tín dụng toàn hệ thống có thể tăng từ 19 đến 20% vào cuối năm 2025, phản ánh khả năng hấp thụ vốn đang được cải thiện rõ rệt. Đây là tín hiệu tích cực cho hoạt động sản xuất kinh doanh, song đồng thời tạo ra không ít sức ép về thanh khoản và yêu cầu kiểm soát chặt chất lượng tín dụng.
Báo cáo tài chính quý III của 28 ngân hàng cho thấy tổng dư nợ cho vay đến cuối tháng 9 đã vượt 13,6 triệu tỷ đồng, tăng gần 15% so với đầu năm. Trong nhóm này, nhiều ngân hàng ghi nhận tốc độ tăng trưởng nổi bật, thậm chí vượt mốc 20% chỉ trong 9 tháng. NCB dẫn đầu về tốc độ cho vay khi dư nợ tăng hơn 33%, đạt gần 95.000 tỷ đồng.
VPBank cũng bứt phá với mức tăng 28% và dư nợ 896.412 tỷ đồng. Techcombank và MB duy trì nhịp tăng vững chắc với lần lượt 21,4% và gần 20%. Ngoài ra, các ngân hàng như SHB, Sacombank, HDBank, VIB, OCB, ACB, TPBank và Nam A Bank đều tăng trưởng tín dụng ở mức hai chữ số, cao hơn trung bình toàn ngành và cải thiện đáng kể so với cùng kỳ.
Xu hướng mở rộng cho vay diễn ra tại phần lớn các ngân hàng trong hệ thống, ngoại trừ SaigonBank, nơi dư nợ giảm khoảng 6%, còn 20.505 tỷ đồng. Về quy mô tuyệt đối, ba ngân hàng quốc doanh lớn gồm BIDV, VietinBank và Vietcombank tiếp tục chiếm ưu thế khi nắm giữ khoảng 43% tổng dư nợ toàn ngành.
BIDV đang dẫn đầu với dư nợ hơn 2,2 triệu tỷ đồng, tăng 9% so với đầu năm. VietinBank bám sát với 1,99 triệu tỷ đồng, tăng 16%, trong khi Vietcombank đạt hơn 1,6 triệu tỷ đồng, tương đương mức tăng 12%.
Đến cuối quý III, nhiều ngân hàng đã hoàn thành hoặc gần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2025. Nam A Bank là một trong những đơn vị ghi nhận mức tăng mạnh. Phó tổng giám đốc Võ Hoàng Hải cho biết hoạt động cho vay của ngân hàng tiếp tục tích cực trong quý III và có thể cải thiện hơn trong quý IV do đây là giai đoạn nhu cầu vốn của doanh nghiệp thường tăng mạnh.
Ông cho rằng việc các hạn mức tín dụng không còn bị siết chặt như trước là yếu tố hỗ trợ quan trọng, giúp ngân hàng có điều kiện mở rộng dư nợ và tiến gần đến mục tiêu lợi nhuận đã đặt ra.
Báo cáo cập nhật kết quả kinh doanh quý III của Công ty Chứng khoán Rồng Việt cho thấy tính đến ngày 15 tháng 10, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đã đạt 13,8% so với đầu năm. Mức độ phân hóa giữa các ngân hàng thu hẹp đáng kể so với những quý trước, bởi nhiều đơn vị đã gần chạm hạn mức được giao và bắt đầu chuyển hướng sang tối ưu hóa biên lợi nhuận thay vì tiếp tục mở rộng quy mô danh mục cho vay.
Xét theo cơ cấu kỳ hạn, tín dụng trung và dài hạn đang tăng nhanh hơn tín dụng ngắn hạn. Diễn biến này phản ánh sự phục hồi rõ nét hơn của hoạt động đầu tư và sản xuất, đồng thời cho thấy các ngân hàng đang tái cơ cấu danh mục sang các khoản vay dài hạn nhằm cải thiện lợi suất tài sản trong giai đoạn trung hạn.
Tín dụng tăng nhanh hơn huy động đang tạo sức ép lớn lên thanh khoản hệ thống ngân hàng.
Tín dụng tăng mạnh tạo sức ép lớn lên hệ thống ngân hàng
Áp lực từ tín dụng tăng cao tiếp tục trở thành vấn đề nổi bật của hệ thống ngân hàng trong những tháng cuối năm. Dự báo của Ngân hàng Nhà nước cho thấy tín dụng toàn hệ thống có thể tăng từ 19 đến 20 phần trăm vào cuối năm 2025. Điều này đồng nghĩa chỉ riêng quý IV, tín dụng phải tăng thêm từ 6 đến 7 phần trăm nữa.
Tốc độ mở rộng mạnh như vậy làm gia tăng áp lực lên thanh khoản, khiến tỷ giá USD/VND đứng trước nhiều sức ép. Cùng với đó, sự sôi động trở lại của thị trường bất động sản và các loại tài sản tài chính làm nhu cầu vốn có độ rủi ro cao tăng lên, qua đó đẩy chi phí huy động vốn của các ngân hàng lên mức cao hơn.
Số liệu từ Chứng khoán KB cho thấy tính đến cuối tháng 9, tín dụng toàn hệ thống đã tăng 13,4 phần trăm so với đầu năm, mức cao nhất trong nhiều năm gần đây. Trong khi đó, huy động vốn chỉ mới tăng 9,7 phần trăm. Khoảng cách giữa hai chỉ số này ngày càng nới rộng và trở thành một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến thanh khoản của hệ thống gặp nhiều sức ép.
Tại buổi công bố kết quả kinh doanh trực tuyến với nhà đầu tư mới đây, ông Vũ Minh Trường, Giám đốc Khối Nguồn vốn và Thị trường Tài chính của VPBank, cũng thẳng thắn chia sẻ rằng tình trạng tín dụng tăng nhanh hơn huy động kéo dài trong suốt thời gian qua đã đặt các ngân hàng vào tình thế khó khăn về thanh khoản.
Theo ông Trường, tốc độ tăng trưởng tín dụng hiện cao hơn tăng trưởng huy động vốn khoảng 3 phần trăm. Sự chênh lệch này khiến tỷ lệ cho vay trên huy động của toàn hệ thống duy trì ở mức rất cao, khoảng 98 phần trăm nếu chỉ tính thị trường 1. Điều này cho thấy áp lực phải tăng lãi suất huy động đang hiện hữu rõ ràng và buộc nhiều ngân hàng phải điều chỉnh bảng lãi suất để thu hút thêm dòng vốn từ người gửi tiền.
Khoảng cách lớn giữa tốc độ tăng tín dụng và tốc độ tăng huy động không chỉ khiến các ngân hàng chịu áp lực về nguồn vốn mà còn là nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng tăng lãi suất huy động trong thời gian gần đây. Việc bảo đảm đủ nguồn vốn cho vay, đặc biệt vào thời điểm nhu cầu vốn tăng mạnh cuối năm, khiến các nhà băng không có nhiều lựa chọn ngoài việc cạnh tranh bằng lãi suất để củng cố thanh khoản.
Trong bối cảnh đó, việc duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng phù hợp với khả năng huy động vốn và năng lực kiểm soát rủi ro sẽ tiếp tục là ưu tiên điều hành của Ngân hàng Nhà nước.
Định hướng của cơ quan quản lý vẫn là bảo đảm dòng vốn được phân bổ vào khu vực sản xuất kinh doanh, thay vì chảy quá mạnh vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, qua đó giữ ổn định thị trường tiền tệ và hạn chế những biến động lớn đối với lãi suất và tỷ giá trong những tháng còn lại của năm.
Bình Minh