TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu triển khai khoảng 180 dự án, hoàn thành 265.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030, cao hơn 65.600 căn so với chỉ tiêu Chính phủ giao. Trong đó, 31 khu đất có nguồn gốc do Nhà nước quản lý đang được rà soát để phát triển khoảng 40.000 căn, mở thêm nguồn lực cho chương trình an cư của người thu nhập thấp.
Từ chỉ tiêu 199.400 căn đến mục tiêu 265.000 căn
Kế hoạch phát triển nhà ở xã hội của TP Hồ Chí Minh đang được mở rộng với quy mô lớn hơn so với chỉ tiêu được Chính phủ giao. Tại buổi làm việc với Đoàn công tác Bộ Xây dựng ngày 29/10, Thành phố cho biết định hướng triển khai khoảng 180 dự án, phấn đấu hoàn thành và đưa vào sử dụng 265.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030.
Theo Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ, TP Hồ Chí Minh được giao phát triển 199.400 căn trong giai đoạn 2026-2030. Chỉ tiêu này được phân bổ trên địa bàn sau sắp xếp, gồm 100.000 căn tại khu vực TP Hồ Chí Minh trước đây, 86.900 căn tại Bình Dương và 12.500 căn tại Bà Rịa - Vũng Tàu.
Từ chỉ tiêu 199.400 căn đến mục tiêu 265.000 căn.
Như vậy, mục tiêu 265.000 căn mà Thành phố đặt ra cao hơn 65.600 căn so với chỉ tiêu Chính phủ giao, tương đương mức tăng khoảng 33%. Đây là khối lượng đáng kể, đòi hỏi Thành phố không chỉ đẩy nhanh các dự án đã có mà còn phải chuẩn bị thêm quỹ đất, thủ tục đầu tư và nguồn lực thực hiện trong những năm tới.
Thực tế triển khai cho thấy, giai đoạn 2021-2025, Thành phố đã hoàn thành 17.902 căn nhà ở xã hội, đạt 98,7% kế hoạch 5 năm. Riêng năm 2025, số căn hoàn thành là 12.799 căn.
Bước sang năm 2026, theo Nghị quyết 303/NQ-CP, Thành phố được giao hoàn thành 9.000 căn, trong đó có 2.000 căn nhà ở cho thuê. Tuy nhiên, tính đến hết tháng 10/2026, mới có 3 dự án với tổng quy mô 2.283 căn được hoàn thành và đưa vào sử dụng. Ngoài ra, 26 dự án đang thi công, cung cấp khoảng 23.500 căn khi hoàn thành.
Để tăng tốc trong những tháng cuối năm, TP Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Xây dựng phấn đấu hoàn thành cất nóc và đưa vào sử dụng thêm 13 dự án, quy mô khoảng 9.400 căn. Đây là mục tiêu cần được theo dõi sát bởi tiến độ hoàn thành thực tế còn phụ thuộc vào tình hình thi công, thủ tục pháp lý và khả năng tháo gỡ vướng mắc tại từng dự án.
Theo kế hoạch phân bổ tại Nghị quyết 303/NQ-CP, năm 2027 sẽ là giai đoạn có áp lực lớn hơn khi TP Hồ Chí Minh phải hoàn thành 57.657 căn, cao gấp nhiều lần chỉ tiêu năm 2026. Các năm 2028, 2029 và 2030, mỗi năm Thành phố được giao 38.200 căn. Khối lượng này đặt ra yêu cầu phải chuẩn bị danh mục dự án từ sớm, thay vì chờ đến từng năm mới hoàn tất thủ tục đầu tư và lựa chọn chủ đầu tư.
31 khu đất công dự kiến bổ sung khoảng 40.000 căn
Một trong những hướng đi đáng chú ý trong kế hoạch phát triển nhà ở xã hội của TP Hồ Chí Minh là khai thác quỹ đất có nguồn gốc do Nhà nước quản lý. Ban Thường vụ Đảng ủy UBND Thành phố đã thống nhất chủ trương sử dụng 31 khu đất, với quy mô dự kiến phát triển khoảng 40.000 căn nhà ở xã hội.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh, Thành phố đang hoàn thiện các thủ tục để thúc đẩy phương án phát triển các dự án trên quỹ đất này. Việc đưa quỹ đất công vào khai thác không chỉ bổ sung nguồn cung nhà ở xã hội mà còn gắn với chương trình di dời nhà ở trên và ven kênh rạch.
Thành phố cũng định hướng khai thác quỹ nhà thuộc tài sản công, phát triển nhà ở cho thuê và chuyển đổi những dự án tái định cư không còn nhu cầu sử dụng sang nhà ở xã hội cho thuê khi đáp ứng các điều kiện theo quy định. Cùng với đó, phương án đàm phán mua lại một số quỹ nhà cũng được tính đến nhằm bổ sung nguồn cung nhà ở cho thuê.
Trong đó, việc chuẩn bị quỹ đất không chỉ dừng ở các khu đất công. Thành phố đang thúc đẩy phương án chuyển đổi 109,91ha đất sản xuất công nghiệp, kho tàng sang chức năng đất ở tại Khu công nghiệp Lê Minh Xuân mở rộng để phát triển nhà ở xã hội. Các cơ quan liên quan được yêu cầu rà soát, tham mưu điều chỉnh chức năng sử dụng đất và thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, bảo đảm phù hợp các chỉ tiêu hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.
TP Hồ Chí Minh lên kế hoạch phát triển 265.000 căn nhà ở xã hội, khai thác 31 khu đất công.
Dù vậy, quỹ đất mới chỉ là điều kiện ban đầu. Để 40.000 căn dự kiến được hiện thực hóa, Thành phố còn phải hoàn tất quy hoạch, xác định phương thức đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư và xử lý các thủ tục liên quan. Việc phân kỳ triển khai cũng cần gắn với năng lực thực hiện của doanh nghiệp và khả năng đáp ứng hạ tầng tại từng khu vực.
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh yêu cầu TP Hồ Chí Minh rà soát toàn bộ danh mục dự án, tập trung đôn đốc những công trình đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2026. Thành phố cần bám sát tiến độ thi công, tính toán sát thời gian hoàn thành ngay từ khâu phê duyệt chủ trương đầu tư, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, quy hoạch, pháp lý và cấp phép xây dựng.
Đối với kế hoạch từ năm 2027 trở đi, Thứ trưởng đề nghị Thành phố xác định rõ danh mục dự án hoàn thành theo từng năm, khẩn trương rà soát quỹ đất, giao chủ đầu tư và triển khai khởi công. Các chủ đầu tư cũng phải nâng cao trách nhiệm, bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình và tuân thủ quy định pháp luật.
Về phía địa phương, UBND TP Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Xây dựng và Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn tháo gỡ một số vướng mắc trong xác định thời điểm áp dụng suất vốn đầu tư hạ tầng kỹ thuật; phương pháp tính chi phí các hạng mục công viên, vườn hoa, mặt nước, san nền và hạ tầng kỹ thuật nằm ngoài ranh giới dự án.
Thành phố đồng thời đề xuất sớm đưa các cơ chế đặc thù vào Luật Phát triển đô thị năm 2026, trong đó có cơ chế lựa chọn chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở và chính sách ưu đãi đầu tư.
Với mục tiêu 265.000 căn đến năm 2030, bài toán của TP Hồ Chí Minh không chỉ nằm ở việc mở rộng số lượng dự án hay bổ sung quỹ đất. Điều quan trọng là chuyển các kế hoạch và khu đất đã rà soát thành dự án đủ điều kiện triển khai, có tiến độ cụ thể và khả năng hoàn thành thực tế. Đặc biệt, việc phát triển nhà ở cho thuê cần được quan tâm song song với nhà ở để bán, nhằm mở rộng lựa chọn an cư cho công nhân, người lao động và nhóm thu nhập thấp.
Thiên An