TP Hồ Chí Minh mở rộng không gian phát triển, gia tăng sức hút dòng vốn chất lượng cao

Trên nền tảng không gian phát triển mới, lợi thế chiến lược và cơ chế ưu đãi ngày càng hoàn thiện, TP Hồ Chí Minh đang mở rộng cơ hội hợp tác, hướng dòng vốn quốc tế vào các lĩnh vực công nghệ cao, hạ tầng, logistics và tài chính.

Phát huy lợi thế chiến lược, hướng tới trung tâm kinh tế, tài chính tầm cỡ châu Á

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ và dòng vốn quốc tế tích cực tìm kiếm những điểm đến ổn định, năng động, TP Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vị thế tâm điểm thu hút dòng vốn ngoại khi ghi nhận 19,1 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chỉ trong mười tháng đầu năm 2026, vượt 73,9% kế hoạch đề ra của cả năm. Tính lũy kế đến nay, địa phương hiện có hơn 22.036 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt hơn 157,4 tỷ USD, tiếp tục giữ vững vị trí dẫn đầu cả nước và minh chứng rõ nét cho niềm tin ngày càng lớn của giới đầu tư quốc tế. 

Nhằm tiếp tục phát huy đà tăng trưởng ấn tượng này, chiều 2/11, dưới sự chỉ đạo của UBND TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư thành phố (ITPC) với sự hỗ trợ của Tạp chí Fortune châu Á đã tổ chức Diễn đàn Hợp tác Đầu tư TP Hồ Chí Minh năm 2026 mang chủ đề “TP Hồ Chí Minh - Không gian phát triển mới, cơ hội hợp tác đầu tư mới”.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh khẳng định vị thế của thành phố được kiến tạo từ 4 lợi thế nền tảng cốt lõi. Lợi thế đầu tiên nằm ở vị thế trung tâm và sức lan tỏa mạnh mẽ của một đầu tàu kinh tế, nơi hội tụ thị trường tiêu dùng rộng lớn, cộng đồng doanh nghiệp giàu sức sáng tạo cùng hệ thống dịch vụ tài chính, thương mại phát triển hàng đầu cả nước, giúp nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thị trường hơn 100 triệu dân của Việt Nam cũng như vươn ra khu vực ASEAN và các nền kinh tế lớn thông qua mạng lưới hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Lợi thế thứ hai đến từ không gian phát triển mới sau khi mở rộng địa giới hành chính, giúp thành phố lần đầu tiên hội tụ trên một không gian thống nhất cả trung tâm tài chính, dịch vụ, đổi mới sáng tạo với nền tảng công nghiệp hiện đại và hệ thống cảng biển nước sâu cửa ngõ quốc tế, qua đó mở ra cơ hội toàn diện trong nghiên cứu, sản xuất, thương mại, logistics và liên kết chuỗi sản xuất khu vực. 

Lợi thế thứ ba là hệ thống thể chế đột phá khi Luật Phát triển đô thị chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 đã xác lập khuôn khổ pháp lý với nhiều cơ chế vượt trội dành cho thành phố và các đô thị đặc biệt, chuyển dịch từ các cơ chế thí điểm có thời hạn sang một nền tảng thể chế ổn định, lâu dài, trao quyền chủ động lớn hơn cho địa phương để tạo dựng môi trường pháp lý rõ ràng, nhất quán và dễ dự báo, kết hợp cùng Trung tâm Tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do để tiên phong thử nghiệm các chuẩn mực quốc tế. Lợi thế thứ tư chính là bộ máy chính quyền đồng hành và môi trường đầu tư thuận lợi, luôn coi trọng nâng cao chất lượng phục vụ, minh bạch hóa thông tin và tăng cường phối hợp liên ngành. 

Trên nền tảng bốn lợi thế chiến lược đó, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà cho biết địa phương đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, hướng tới cột mốc trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ tầm cỡ châu Á vào năm 2045. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, thành phố mong muốn tìm kiếm những đối tác dài hạn trong các lĩnh vực hạ tầng chiến lược, công nghệ cao, tài chính, logistics và năng lượng xanh, đặc biệt trân trọng những nhà đầu tư mang đến nguồn vốn đi kèm công nghệ hiện đại, chuẩn mực quản trị tiên tiến và cơ hội phát triển nguồn nhân lực. Cùng với đó, chính quyền cũng thành phố hoan nghênh các đề xuất hợp tác về đổi mới sáng tạo, phát triển đô thị, thương mại, du lịch chất lượng cao và khuyến khích sự gắn kết giữa doanh nghiệp quốc tế với các doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu trong nước. 

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng dù không gian và cơ hội hợp tác đang đổi mới từng ngày, nhưng cam kết của chính quyền thành phố đối với nhà đầu tư vẫn không thay đổi, luôn giữ vững phương châm đồng hành, minh bạch và trách nhiệm để doanh nghiệp yên tâm gắn bó lâu dài và cùng phát triển thịnh vượng. 

Hoàn thiện 3 tầng ưu đãi, tạo sức hút với dòng vốn đầu tư chất lượng cao

Về định hướng phát triển, lĩnh vực ưu tiên và cơ hội hợp tác đầu tư, ông Phạm Quang Nhật - Giám đốc ITPC đã chỉ ra 3 tín hiệu chuyển dịch rõ nét, đầu tiên là sự dịch chuyển dòng vốn từ chiều rộng sang chiều sâu, tập trung mạnh vào công nghệ cao và hạ tầng số, thể hiện qua việc Khu Công nghệ cao thành phố thu hút được 1,23 tỷ USD vốn cấp mới chỉ trong 9 tháng đầu năm 2026 với quy mô bình quân đạt hơn 300 triệu USD cho mỗi dự án. Bên cạnh đó, tháng 8 vừa qua, ITPC đã phối hợp cùng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tham vấn nhà đầu tư về dự án Trung tâm Phát triển Công nghệ chiến lược quy mô 52,92ha nhằm thiết kế dự án bám sát ngay từ đầu theo chính nhu cầu của thị trường.

Tín hiệu thứ hai là dòng vốn dài hạn đang hướng vào lĩnh vực hạ tầng và logistics, minh chứng tiêu biểu là dự án trọng điểm Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng vốn đầu tư hơn 4,9 tỷ USD vừa được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cùng sự góp mặt của một trong những nhà khai thác cảng container hàng đầu thế giới, cho thấy giới đầu tư quốc tế đang đặt niềm tin vào tầm nhìn dài hạn của thành phố chứ không chỉ tính toán theo chu kỳ kinh doanh ngắn hạn.

Cuối cùng là niềm tin đã chuyển hóa thành nguồn vốn thực chất khi trong 10 tháng qua, các dự án đang hoạt động trên địa bàn đã đăng ký tăng vốn thêm gần 5,7 tỷ USD, song hành cùng hơn 1.611 lượt nhà đầu tư nước ngoài thực hiện góp vốn, mua cổ phần tại các doanh nghiệp trong nước, tạo nên lời giới thiệu đáng tin cậy về môi trường kinh doanh tại địa phương. 

Nói về sự bảo đảm của chính quyền, ông Phạm Quang Nhật đã phác họa rõ nét cấu trúc cơ chế ưu đãi 3 tầng đang được áp dụng tại TP Hồ Chí Minh. Cụ thể, tầng thứ nhất là hệ thống ưu đãi chung của quốc gia dành cho các lĩnh vực ưu tiên, theo đó các dự án mới thuộc lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu - phát triển (R&D) và công nghiệp bán dẫn được hưởng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong vòng 15 năm, miễn thuế trong 4 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Tầng thứ hai là cơ chế đặc thù riêng của địa phương khi Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 đã chính thức nâng cơ chế nhà đầu tư chiến lược của thành phố lên tầm luật định với danh mục lĩnh vực ưu tiên và quy mô vốn tối thiểu minh bạch, giúp nhà đầu tư chiến lược được hưởng quyền ưu tiên về thủ tục hải quan, nhận hỗ trợ phát triển nhân lực, nghiên cứu - phát triển cùng nhiều ưu đãi khác thuộc thẩm quyền quyết định của thành phố.

Tầng thứ ba là các không gian thể chế đặc biệt, nơi các thành viên của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh hoạt động trong lĩnh vực ưu tiên được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 30 năm, đồng thời đội ngũ chuyên gia và nhà quản lý làm việc tại Trung tâm được miễn thuế thu nhập cá nhân cho đến hết năm 2030. Đặc biệt, theo Giám đốc ITPC, 3 tầng cơ chế này không loại trừ nhau, mà tùy thuộc vào lĩnh vực, quy mô và địa điểm cụ thể, mỗi dự án đều có thể được thiết kế linh hoạt để tận dụng tổ hợp ưu đãi tối ưu nhất theo quy định pháp luật. 

Khẳng định chính sách chỉ thực sự có giá trị khi chuyển hóa thành dự án hiện hữu, mỗi nhà đầu tư quan tâm sẽ được bố trí một đầu mối chuyên trách tại ITPC để cùng các sở, ngành thiết kế tổ hợp cơ chế phù hợp nhất, giới thiệu địa điểm, kết nối đối tác và sát cánh theo một lộ trình rõ ràng cho đến khi dự án chính thức đi vào vận hành. 

Chia sẻ về bức tranh toàn cảnh kinh tế khu vực thông qua bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500 được khởi xướng từ 3 năm trước Tiến sĩ Andrew Staples - Giám đốc Biên tập Fortune châu Á cho biết trong kỳ công bố mới nhất dựa trên dữ liệu tài chính năm 2025, các công ty thuộc danh sách năm 2026 đã tạo ra tổng doanh thu lên tới 1.880 tỷ USD, tăng 3,4% so với năm trước, cùng tổng lợi nhuận đạt 150 tỷ USD tương ứng với biên lợi nhuận ròng 8%.

Điểm sáng nổi bật trong bức tranh đó thuộc về các doanh nghiệp Việt Nam có mặt trong bảng xếp hạng khi mang về tổng doanh thu 177,9 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng 10,5%, cao gấp ba lần mức trung bình của toàn khu vực Đông Nam Á và là mức tăng trưởng nhanh nhất trong bảng xếp hạng chỉ sau Campuchia. Đáng chú ý, 72 doanh nghiệp Việt Nam trong bảng xếp hạng năm nay đóng góp khoảng một phần tư tổng mức tăng trưởng doanh thu của toàn bộ danh sách Fortune Southeast Asia 500 năm nay, dù quy mô doanh thu ban đầu mới chỉ chiếm chưa đầy 10% tổng doanh thu toàn bảng. Khẳng định câu chuyện tăng trưởng nhanh chóng của kinh tế Việt Nam chính là lý do cốt lõi để Fortune lựa chọn TP Hồ Chí Minh làm nơi tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 lần đầu tiên.

Tiến sĩ Andrew Staples định hướng thảo luận sâu rộng vào nhiều trụ cột thực tiễn như định hướng thu hút đầu tư trong 3 đến 5 năm tới; cơ hội hợp tác nâng cấp năng lực công nghiệp qua tự động hóa, điện khí hóa, quản lý năng lượng, vật liệu tiên tiến và sản xuất tiết kiệm tài nguyên; mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp với các nhà cung ứng nội địa, trường đại học và cơ sở kỹ thuật nhằm nâng cao kỹ năng kỹ thuật và thu hút chuyên gia quốc tế; tiềm năng khai thác thị trường tiêu dùng nội địa trong mảng tìm nguồn cung ứng, nhập khẩu, phân phối và bán lẻ bao gồm cả lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, sắc đẹp và cá nhân; cơ hội kết nối dòng vốn quốc tế thông qua đầu tư cổ phần, liên doanh, tài trợ dự án gắn với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC); cũng như các ưu tiên phát triển hạ tầng logistics, quy hoạch đô thị và thích ứng biến đổi khí hậu. 

Nguyễn Trang