UBND quận 1, TP.HCM vừa ban hành kết luận kiểm tra số 36/KL-UBND về việc thực hiện các gói thầu, dự án trên địa bàn quận 1 liên quan đến Công ty Cổ phần tiến bộ Quốc tế (AIC) và các đơn vị thành viên do các cơ quan, đơn vị thuộc UBND quận 1 được giao làm chủ đầu tư. Giai đoạn từ năm 2011 - 2022.
Hàng loạt sai phạm trong tổ chức, thực hiện đấu thầu
Kết luận kiểm tra nêu rõ, đối với gói thầu mua sắm trang thiết bị thực hiện Đề án “Phổ cập và nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh phổ thông và chuyên nghiệp thành phố” và Đề án “Phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi”, tổng giá trị 2 gói thầu là hơn 12 tỷ đồng (50% vốn ngân sách và 50% vốn xã hội hóa) do Phòng GD&ĐT quận 1 làm chủ đầu tư, hình thức lựa chọn nhà thầu là mua sắm trực tiếp, nhà thầu là Công ty Cổ phần tiến bộ Quốc tế (AIC).
Trong quá trình triển khai thực hiện lựa chọn nhà thầu, Phòng GD&ĐT quận 1 có một số nội dung chưa thực hiện đầy đủ và đảm bảo theo Công văn số 2478/GDTT-KHTC của Sở GD&ĐT TP.HCM ngày 6/8/2013 và quy định pháp luật liên quan đến đấu thầu về quyết định giao chủ đầu tư, giao dự toán mua sắm; yêu cầu về xây dựng, phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu; thẩm định trong đấu thầu; nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất; thông báo kết quả mua sắm trực tiếp; bàn giao, nghiệm thu trang thiết bị theo quy định.
Cụ thể, theo hướng dẫn tại Công văn số 2478/GDTT-KHTC, việc Phòng GD&ĐT quận 1 làm chủ đầu tư và dự toán ngân sách để thực hiện mua sắm thực hiện bằng Quyết định của UBND quận. Tuy nhiên, theo hồ sơ 2 gói thầu mua sắm thể hiện việc UBND quận 1 chấp thuận giao Phòng GD&ĐT thực hiện bằng hình thức công văn. Cả 2 gói thầu này không thực hiện thông báo kết quả mua sắm. Riêng đối với gói thầu số 2 không có hồ sơ đề xuất của nhà thầu.
Qua kiểm tra đối chiếu giữa hồ sơ, tài liệu 2 gói thầu, có một số nội dung chưa đảm bảo quy định về đấu thầu. Cụ thể, đối với gói thầu số 1: Phòng GD&ĐT quận 1 có xây dựng Kế hoạch lựa chọn nhà thầu nhưng không trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định; không thành lập (lựa chọn) tổ chức/đơn vị thực hiện việc thẩm định trong đấu thầu theo quy định. Đối với gói thầu số 2: Phòng GD&ĐT quận 1 không xây dựng kế hoạch lựa chọn nhà thầu và trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và cũng không thành lập (lựa chọn) tổ chức/đơn vị thực hiện việc thẩm định trong đấu thầu theo quy định.
Đoàn kiểm tra cũng ghi nhận Phòng GD&ĐT quận 1 là chủ đầu tư, đồng thời là bên mời thầu đối với 2 gói thầu mua sắm trang thiết bị giáo dục nhưng không có tài liệu, hồ sơ thể hiện nhân sự đảm bảo yêu cầu, điều kiện về chuyên môn, nghiệp vụ, chứng chỉ liên quan đến đấu thầu theo quy định. Thành viên tổ tư vấn mua sắm không có chuyên môn, nghiệp vu, chứng chỉ về đấu thầu...
Toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu đối với 2 gói thầu không thực hiện việc thẩm định trong đấu thầu (bao gồm thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thẩm định hồ sơ yêu cầu, thẩm định báo cáo kết quả lựa chọn nhà thầu); không thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu theo quy định.
Riêng gói thầu số 2 chưa đảm bảo các nội dung về Hồ sơ yêu cầu nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất, nội dung phê duyệt kết quả mua sắm và ký kết hợp đồng. Cụ thể: Hồ sơ yêu cầu không thể hiện các yêu cầu về mặt tài chính, thương mại, điều kiện cụ thể của hợp đồng; năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu; các tiêu chí đánh giá, yêu cầu quan trọng...theo quy định. Theo hồ sơ, tài liệu do Phòng GD&ĐT cung cấp ghi nhận không có hồ sơ đề xuất của Công ty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế (AIC) theo quy định. Nội dung về tiêu chí thời gian thực hiện hợp đồng không thống nhất.
Về vấn đề bàn giao và nghiệm thu thiết bị, Đoàn kiểm tra ghi nhận không có hồ sơ, tài liệu thể hiện các giấy tờ chứng nhận xuất xứ và chất lượng (CO, CQ).
Qua chọn mẫu ngẫu nhiên để kiểm tra thực tế các trang thiết bị trong gói thầu mua sắm thiết bị giáo dục tại 12 trường (gồm: Trường các mầm non 30/4, Bến Thành, Bé Ngoan, Hoa Lư. Các trưởng tiểu học Đinh Tiên Hoàng, Hoà Bình, Nguyễn Huệ, Nguyễn Thái Bình. Các trưởng THCS Trần Văn Ơn, Võ Trường Toản, Nguyễn Du, Chu Văn An) có 1 thiết bị (máy chiếu cự ly gần) không đúng Model (tại trường Mầm non Hoa Lư) và 1 thiết bị (máy chiếu vật thể) không đúng Model, xuất xứ (tại trường tiểu học Hoà Bình). Có nhiều thiết bị tại các trường không còn sử dụng, thiết bị cũ hoặc hư hỏng do đã qua thời gian dài không sử dụng. Một số trường không còn thiết bị.
Trụ sở UBND quận 1, TP.HCM
Nhà thầu tự thuê tư vấn thẩm định giá sản phẩm đấu thầu
Ngoài các gói thầu mua sắm trang thiết bị giáo dục, UBND quận 1 còn có kết luận kiểm tra đối với các Công trình Lắp mới hệ thống xử lý nước thải do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận 1 (Ban QLDA quận 1) làm chủ đầu tư, Công ty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế (AIC) và Liên danh môi trường Việt - Bền thực hiện.
Theo đó, trong năm 2012, Ban QLDA quận 1 được giao làm chủ đầu tư lắp đặt 13 trạm xử lý nước thải tại 10 phường, Bệnh viện quận 1, Khoa tư vấn sức khoẻ cộng đồng và Phòng khám lao - Trung tâm y tế dự phòng. Trong đó, Công ty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế (AIC) thực hiện 11 gói thầu, Liên danh môi trường Việt - Bền thực hiện 2 gói thầu.
Kết quả kiểm tra xác định, trong quá trình thực hiện dự án Ban QLDA quận 1, phòng Tài chính - Kế hoạch đã thực hiện trình tự thủ tục thẩm định phê duyệt Báo cáo kỹ thuật, dự toán, kế hoạch đấu thầu, ký hợp đồng và nghiệm thu có thiếu sót, chưa đảm bảo chặt chẽ, đúng quy định.
Cụ thể, công trình lắp mới hệ thống xử lý nước thải trạm y tế phường Bến Nghé, Bến Thành, Tân Định, Nguyễn Cư Trinh, Đa Kao, Cô Giang, Cầu Kho, Cầu Ông Lãnh, phòng khám lao - Trung tâm Y tế dự phòng, chi phí gói thầu 350 triệu đồng/trạm. Kết quả kiểm tra cho thấy việc lập và phê duyệt dự toán chi phí phần lắp đặt thiết bị, công nghệ hệ thống xử lý nước thải trạm y tế 9 công trình trên là chưa đảm bảo cơ sở pháp lý.
Tại công trình lắp mới hệ thống xử lý nước thải trạm y tế phường Phạm Ngũ Lão, phường Nguyễn Thái Bình, chi phí gói thầu hơn 288 triệu đồng, qua rà soát hồ sơ do Ban QLDA cung cấp ghi nhận không có hồ sơ thể hiện cơ sở để phê duyệt chi phí thiết bị hơn 288 triệu đồng.
Tại công trình lắp mới hệ thống xử lý nước thải trạm y tế Bệnh viện quận 1 trị giá hơn 1,3 tỷ đồng và công trình lắp mới hệ thống xử lý nước thải Khoa tham vấn hỗ trợ cộng đồng, trị giá 650 triệu đồng. Kết quả kiểm tra cho thấy Công ty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế (AIC) sử dụng chứng thư thẩm định giá chưa đảm bảo tính độc lập, khách quan. Chứng thư này do Công ty Cổ phần Tiến bộ Quốc tế (AIC) tự thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá thực hiện cho sản phẩm của mình.
Qua kiểm tra hồ sơ do Ban QLDA quận 1 cung cấp, Đoàn kiểm tra nhận thấy trong hồ sơ không có nội dung thể hiện việc chỉ định thầu hiệu quả hơn đấu thầu, do đó việc trình phê duyệt hình thức lựa chọn nhà thầu cho gói thấu Xây lắp và Thiết bị với hình thức chỉ định thầu là chưa đảm bảo chặt chẽ pháp lý. Gói thầu Xây lắp và Gói thầu Lắp đặt thiết bị, công nghệ là 2 gói thầu độc lập nhưng Ban QLDA quận 1 thực hiện ký hợp đồng chung cho 2 gói thầu là chưa phù hợp quy định của Luật đấu thầu.
Sau khi thi công và lắp đặt thiết bị, Hệ thống xử lý nước thải Trạm y tế phường Bến Thành và phường Nguyễn Cư Trinh có kết quả xét nghiệm phân tích nước thải sau xử lý có chỉ số chưa đạt nhưng vẫn được Ban QLDA quận 1, nhà thầu, tư vấn giám sát tổ chức nghiệm thu, thanh toán hợp đồng là chưa phù hợp với quy định của Luật xây dựng, nội dung thiết kế đã được phê duyệt và hợp đồng đã ký.
Xác định trách nhiệm, tổ chức kiểm điểm các cá nhân
Theo UBND quận 1, để xảy ra các thiếu sót tại các gói thầu mua sắm trang thiết bị giáo dục nêu trên trách nhiệm thuộc về ông Đinh Thiện Căn - nguyên Trưởng Phòng GD&ĐT và các cá nhân, tỏ chức có liên quan trong thời kỳ phát sinh vụ việc.
Còn với những thiếu sót tại các dự án xử lý nước thải, trách nhiệm thuộc về ông Đinh Xuân Thiện - nguyên Giám đốc Ban QLDA quận 1, bà Hoàng Thị Niên Trúc - nguyên Trưởng phòng Tài chính - Kế hoạch và các cá nhân, tổ chức có liên quan trong thời kỳ phát sinh vụ việc.
Từ kết quả kiểm tra, Chủ tịch UBND quận 1 chỉ đạo Giám đốc Ban QLDA quận 1, Trưởng Phòng Tài chính - Kế hoạch quận 1, Trưởng Phòng GD&ĐT quận 1 rà soát, xác định trách nhiệm của các bộ phận, cá nhân liên quan đến việc đấu thầu các gói thầu nói trên; Phối hợp Trưởng Phòng Nội vụ quận tổ chức kiểm điểm trách nhiệm của các cá nhân để xảy ra các thiếu sót.
Tổ chức rà soát, kiểm tra việc quản lý, sử dụng thiết bị thuộc Đề án "Phổ cập và nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh phổ thông và chuyên nghiệp thành phố" và Đề án "Phổ cập mầm non cho trẻ 5 tuổi" của các trường để tránh xảy ra thất thoát trong quá trình sử dụng tài sản công, trường hợp các thiết bị đã hư hỏng, không còn đảm bảo yêu cầu sử dụng hướng dẫn các đơn vị thực hiện các thủ tục thanh lý theo quy định. Tổ chức đánh giá hiệu quả của 2 đề án trên, báo cáo UBND quận 1.
Quang Tuấn