Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, các Bộ, ngành, địa phương quyết liệt triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trong cơ cấu lại thị trường bất động sản, thúc đẩy nguồn cung, đặc biệt là phân khúc nhà ở xã hội.
Dấu hiệu tích cực từ nguồn cung nhà ở xã hội
Trong bối cảnh giá nhà thương mại tại TPHCM liên tục lập đỉnh, các dự án nhà ở xã hội đang được xem như “phao cứu sinh” cho người dân có nhu cầu an cư thực. Một dấu hiệu tích cực là nguồn cung nhà ở xã hội tại TPHCM có sự gia tăng trong thời gian gần đây.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng TPHCM, trong 10 tháng qua, TPHCM đã hoàn thành 4 dự án nhà ở xã hội với tổng cộng 2.639 căn hộ. Trong đó, 3 dự án đã đưa vào vận hành gồm dự án nhà lưu trú công nhân Cát Lái (672 căn), dự án nhà ở xã hội Tân Đông Hiệp (882 căn) và dự án nhà ở xã hội Côn Đảo giai đoạn 1 (132 căn). Đồng thời, dự án tái định cư Vĩnh Lộc B được chuyển đổi công năng, bổ sung thêm 953 căn nhà ở xã hội cho thuê.
Bên cạnh đó, 13 dự án với quy mô hơn 15.200 căn đang được triển khai xây dựng. Dự kiến cuối năm 2025, TPHCM sẽ hoàn thành 8 dự án, tương đương 7.257 căn, trong đó có các dự án nhà ở an sinh xã hội HUD Bình Dương và K-Home Kim Oanh hoàn thiện một phần.
Đáng chú ý, 7 dự án đã hoàn thành phần móng, đủ điều kiện kinh doanh theo quy định, cung cấp gần 8.000 căn ra thị trường. Thành phố cũng đã chấp thuận chủ trương đầu tư cho 17 dự án mới với quy mô gần 14.000 căn.
Như vậy, trong năm 2025, TPHCM kỳ vọng bàn giao gần 9.900 căn nhà ở xã hội, đạt gần 76% kế hoạch năm, nâng tổng số căn dự kiến hoàn thành giai đoạn 2021 - 2025 lên gần 15.000 căn, tương đương gần 83% kế hoạch 5 năm.
Theo Sở Xây dựng, TPHCM cũng đang hoàn thiện quy hoạch quỹ đất nhà ở xã hội đến năm 2040, đồng thời mở rộng tầm nhìn đến 2060. Các khu đất lớn từ 100 - 200 ha được ưu tiên bố trí, tạo quỹ phát triển đô thị xã hội dài hạn. Bên cạnh địa bàn TPHCM, nguồn đất dự phòng tại Bình Dương cũ và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ cũng được đưa vào nghiên cứu theo định hướng hợp nhất quy hoạch vùng.
Dấu hiệu tích cực từ nguồn cung nhà ở xã hội.
Theo ghi nhận, nhiều dự án được triển khai ở phía Bắc TPHCM (khu vực tỉnh Bình Dương trước đây). Các dự án được xây dựng ở khu vực đông đúc dân cư.
Hiện nay có 2 dự án nhà ở xã hội tại phường Hòa Lợi và phường Chánh Hiệp xây dựng gần hoàn thành 1.500 căn. Các dự án đã cất nóc, đang đi vào giai đoạn hoàn thiện. Cả hai dự án này đã đủ điều kiện bán nhà hình thành trong tương lai.
Mặc dù nhu cầu nhà ở xã hội tại khu vực phía Bắc TPHCM là rất lớn, nguồn cung lại khan hiếm, tuy nhiên các dự án lại có rất ít người mua.
Đáng chú ý là dự án nhà ở xã hội Thăng Long nằm ngay mặt tiền Quốc lộ 13, thuộc phường Hòa Lợi, TPHCM. Dự án nằm gần khu vực có nhiều nhà máy, đông đúc cư dân. Theo Sở Xây dựng TPHCM, dự án này đã được thẩm định giá bán là 20,44 triệu đồng/m².
Tại Hội nghị công bố Quyết định kiện toàn Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản và Phiên họp thứ nhất Ban chỉ đạo, ông Bùi Xuân Cường, Phó chủ tịch UBND TPHCM nêu, hiện Thành phố đang tập trung triển khai các dự án lớn, với mục tiêu hoàn thành gần 6.000 căn trong nhiệm kỳ 2021-2025. Việc này không chỉ cải thiện điều kiện sống cho người dân, mà còn ưu tiên phát triển nhà ở xã hội. Thành phố sẽ chủ động đầu tư vốn ngân sách để xây dựng nhà ở xã hội.
Đồng thời, một số khu đất công cũng sẽ được giao để xây dựng nhà ở xã hội và nhà tái định cư, nhằm giảm giá thành và tạo điều kiện cho người dân tiếp cận dễ dàng hơn.
Ông Cường cho biết thêm, TPHCM đã cân đối được hơn 1.400ha đất để phân bổ cho nhà ở xã hội. Với quy hoạch rõ ràng và các cơ chế theo Nghị quyết 201/2025 của Quốc hội về thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội và Nghị định 192/2025 của Chính phủ về Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết số 201/2025 của Quốc hội, Thành phố sẽ tập trung triển khai, kỳ vọng vượt chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao, tạo thêm cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội cho người dân và nhà đầu tư.
Những giải pháp quan trọng để đặt mục tiêu đặt ra
Theo kế hoạch giai đoạn 2021–2025, TPHCM đặt mục tiêu phát triển 35.000 căn nhà ở xã hội. Để thực hiện mục tiêu này, Thành phố đề ra 4 giải pháp quan trọng.
Một là tập trung rà soát, xây dựng và ban hành kịp thời các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến nhà ở xã hội thuộc thẩm quyền của Thành phố. Chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội phải bảo đảm công khai, minh bạch, công bằng, đúng đối tượng; nâng mức hỗ trợ nhà ở cho co các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.
Ban hành cơ chế, chính sách phù hợp, tạo thuận lợi trong việc thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư để có quỹ đất sạch phát triển nhà ở xã hội; đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài ranh dự án nhà ở xã hội, đấu nối hệ thống hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm đồng bộ hạ tầng xã hội trong và ngoài phạm vi dự án nhà ở xã hội.
Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển nhà ở xã hội, các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội được tiếp cận dễ dàng, đầy đủ thông tin về nhà ở xã hội; cắt giảm tối đa thời gian hoàn thành thủ tục hành chính trong việc thực hiện thủ tục pháp lý đầu tư, đất đai, quy hoạch, lựa chọn chủ đầu tư, cấp phép, kinh doanh, mua bán, quản lý, sử dụng nhà ở xã hội,… theo hướng rút gọn, nhanh chóng, thuận tiện, công khai, minh bạch. Có cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích phát triển nhà ở xã hội theo hướng mô hình xanh, sử dụng tiết kiệm năng lượng, phát triển bền vững, phát thải carbon thấp.
Hai là thực hiện quy hoạch, bố trí các dự án nhà ở xã hội độc lập, hoặc trong các dự án nhà ở thương mại tại các vị trí thuận tiện về giao thông, gắn với các trung tâm công nghiệp, bảo đảm đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội thiết yếu. Thành phố ưu tiên bố trí quỹ đất, nguồn vốn, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển nhà ở xã hội; có cơ chế, chính sách ưu đãi thực chất, đủ hấp dẫn để thu hút, khuyến khích các thành phần kinh tế trong nước và nước ngoài tham gia đầu tư, phát triển nhà ở xã hội và thực hiện các chính sách hỗ trợ nhà ở cho các đối tượng.
Ba là huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn cho phát triển nhà ở xã hội; ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách nhà nước từ Trung ương và địa phương tương xứng, kịp thời để bảo đảm thực hiện các mục tiêu phát triển nhà ở xã hội; Nhà nước tập trung phát triển nhà ở xã hội cho thuê khu vực đô thị bằng nguồn vốn đầu tư công; đẩy mạnh thực hiện xã hội hóa nguồn vốn phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt là của các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Rà soát, sớm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để triển khai hiệu quả chương trình cho vay hỗ trợ nhà ở xã hội.
Nghiên cứu hình thành quỹ phát triển nhà ở xã hội, hoặc mô hình định chế tài chính phù hợp để phát triển nhà ở xã hội dài hạn, bền vững; mở rộng nguồn vốn phát triển nhà ở xã hội từ quỹ đầu tư phát triển của Thành phố và nguồn vốn từ nước ngoài; khuyến khích hình thành các quỹ đầu tư, quỹ tín thác đầu tư và các hoạt động liên danh, liên kết thực hiện dự án nhà ở xã hội.
Bốn là tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đổi mới phương thức, mô hình quản lý và phát triển nhà ở xã hội; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho các địa phương trong phát triển nhà ở xã hội, đi đôi với tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát, bảo đảm việc triển khai các dự án nhà ở xã hội, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quỹ đất phát triển nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại đúng mục đích.
Đồng thời, quản lý, giám sát chặt chẽ việc đầu tư, xây dựng, bán, cho thuê, sử dụng căn hộ các dự án nhà ở xã hội. Có chế tài đủ mạnh, ngăn ngừa, kịp thời xử lý nghiêm những sai phạm, trục lợi chính sách. Đẩy nhanh hoàn thành xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, trong đó có nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố.
Theo UBND TPHCM cho biết, trong năm 2025, TPHCM có 14 dự án nhà ở xã hội đang thi công xây dựng, với quy mô 15.412 căn. Trong đó, vướng mắc lớn nhất của các dự án là khâu bồi thường giải phóng mặt bằng, khiến nhiều dự án chậm tiến độ hoặc không thể triển khai. Do đó, thành phố đã thành lập các Tổ công tác để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc tại các dự án trên địa bàn, góp phần chung tay cùng doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án, khơi thông tiến độ thực hiện dự án.
Thiên An