Sau quá trình sáp nhập địa giới hành chính, TP.HCM đang đẩy mạnh rà soát tình trạng phân lô, bán nền trái phép tại khu vực Bình Dương cũ theo kết luận của Thanh tra Chính phủ. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện tại nhiều địa phương vẫn còn chậm khi hơn một nửa số xã, phường chưa gửi báo cáo về cơ quan chức năng.
Thông tin được ông Phan Minh Thức, Phó trưởng Phòng Kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, cung cấp tại buổi họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM mới đây.
Thanh tra Chính phủ từng chỉ ra nhiều sai phạm kéo dài
Theo Phó trưởng Phòng Kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, việc rà soát được triển khai trên cơ sở kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ về công tác quản lý đất đai, xây dựng tại Bình Dương giai đoạn 2011-2019. Qua thanh tra, cơ quan trung ương xác định nhiều địa phương để xảy ra tình trạng phân lô, tách thửa tự phát, xây dựng không phép và sử dụng đất sai quy định trong thời gian dài nhưng chưa được kiểm tra, xử lý kịp thời.
Theo kết luận thanh tra ban hành ngày 22/3/2023, Thanh tra Chính phủ đánh giá công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Bình Dương cũ còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng phân lô bán nền trái quy định diễn biến phức tạp.
Theo kết luận thanh tra ban hành ngày 22/3/2023, Thanh tra Chính phủ đánh giá công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Bình Dương cũ còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng phân lô bán nền trái quy định diễn biến phức tạp.
Nhiều khu vực xuất hiện tình trạng tách thửa tự phát trên đất nông nghiệp, xây dựng hạ tầng không phép rồi rao bán nền đất dưới hình thức dự án khu dân cư. Một số nơi còn để xảy ra tình trạng chuyển mục đích sử dụng đất không đúng quy định, vi phạm Luật Đất đai 2013.
Sau kết luận thanh tra, ngày 30/10/2023, UBND tỉnh Bình Dương cũ đã ban hành Thông báo số 382 yêu cầu các huyện, thị xã, thành phố tổ chức thanh tra, rà soát toàn diện hoạt động phân lô bán nền theo chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ.
Đến tháng 10/2025, Thanh tra Chính phủ tiếp tục thành lập Tổ công tác số 1094 nhằm kiểm tra tiến độ thực hiện kết luận thanh tra, đặc biệt tập trung vào nội dung xử lý tình trạng phân lô bán nền trái phép.
Sau đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục ban hành nhiều văn bản đôn đốc các địa phương báo cáo kết quả thực hiện, trong đó có Công văn số 13264 ngày 25/11/2025 và Công văn số 12572 ban hành trong tháng 5/2026.
Tuy nhiên, theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, đến nay mới chỉ có 16/36 xã, phường thuộc khu vực Bình Dương cũ gửi báo cáo. Còn lại 20 đơn vị vẫn chưa hoàn tất báo cáo theo yêu cầu.
Phát hiện 285 khu phân lô, nhiều nơi mới dừng ở bước lập danh sách
Trong số 16 địa phương đã gửi báo cáo, có 8 đơn vị cho biết không phát hiện vi phạm liên quan phân lô bán nền trái phép. Tuy nhiên, 8 địa phương còn lại ghi nhận tổng cộng 285 khu phân lô cần rà soát, xử lý.
Theo ông Phan Minh Thức, hiện xã Phước Hòa và phường Tân Uyên đã ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với 2 khu phân lô vi phạm. Tuy vậy, tại nhiều phường phía Nam của Bình Dương cũ, nơi tập trung nhiều khu dân cư tự phát trong thời gian trước đây công tác xử lý vẫn còn chậm.
“Các địa phương chủ yếu mới dừng ở bước lập danh sách, thống kê hiện trạng, chưa có báo cáo chi tiết về kết quả kiểm tra, xử lý từng trường hợp”, ông Thức cho biết.
Phát hiện 285 khu phân lô, nhiều nơi mới dừng ở bước lập danh sách.
Theo các chuyên gia, tình trạng phân lô bán nền tự phát từng bùng phát mạnh tại Bình Dương giai đoạn thị trường bất động sản tăng nóng. Nhiều đối tượng lợi dụng nhu cầu đầu tư đất nền để tự ý phân lô đất nông nghiệp, mở đường nội bộ, quảng bá dự án không đủ pháp lý nhằm huy động vốn từ người dân.
Thời gian qua, nhiều địa phương phía Nam liên tục siết chặt hoạt động phân lô bán nền nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, phát triển đô thị tự phát và các rủi ro tranh chấp pháp lý. Một số khu vực từng xuất hiện tình trạng người dân mua đất thông qua giấy tay hoặc hợp đồng góp vốn nhưng không được cấp phép xây dựng, không đủ điều kiện tách thửa.
Sau sáp nhập, TP.HCM hiện đang đối mặt áp lực lớn trong việc đồng bộ dữ liệu quản lý đất đai, xử lý tồn đọng vi phạm cũ và tăng cường kiểm soát trật tự xây dựng trên địa bàn mở rộng.
Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, thời gian tới cơ quan này sẽ tiếp tục tổng hợp đầy đủ báo cáo từ các địa phương còn lại để tham mưu UBND TP.HCM và Thanh tra TP.HCM xem xét, báo cáo Thanh tra Chính phủ theo quy định.
Bên cạnh đó, thành phố cũng sẽ tăng cường phối hợp giữa các sở ngành và địa phương nhằm rà soát toàn diện các khu vực có dấu hiệu phân lô trái phép, kịp thời xử lý vi phạm và ngăn chặn tình trạng phát sinh mới trong thời gian tới.
Thiên An