Kết luận thanh tra cho thấy Văn phòng Chính phủ quản lý, sử dụng theo mục đích 23 cơ sở nhà, đất cho thấy công tác quản lý, sử dụng tài sản công đã được quan tâm, từng bước đi vào nền nếp.
Cụ thể, Kết luận thanh tra chuyên đề về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Văn phòng Chính phủ cho thấy công tác quản lý, sử dụng tài sản công đã được quan tâm, từng bước đi vào nền nếp. Đến ngày 30/4/2026, Văn phòng Chính phủ báo cáo quản lý 23 cơ sở nhà, đất và xác định không có cơ sở nhà, đất dôi dư.
Tuy nhiên, kết quả thanh tra cũng chỉ ra một số điểm nghẽn cần được xử lý, từ hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, thủ tục đất đai chưa hoàn tất đến những khu đất chưa được khai thác theo mục đích được giao. Đây là những vấn đề không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực đất đai, tài sản công.
Trung tâm Hội nghị 37 Hùng Vương chưa hoàn thành thủ tục chuyển quyền sử dụng đất đối với cơ sở tại số 260 Đội Cấn (ảnh: VPG)
Quản lý 23 cơ sở nhà, đất, nhưng vẫn còn những “vướng” pháp lý
Trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, Văn phòng Chính phủ đã thực hiện rà soát, kiểm kê, quản lý và xử lý cơ sở nhà, đất. Sáu đơn vị dự toán trực thuộc được giao quản lý, sử dụng 23 cơ sở nhà, đất; các đơn vị cũng đã ban hành quy chế quản lý, sử dụng tài sản công, phân công trách nhiệm đối với việc theo dõi, kiểm kê, đánh giá, sử dụng, mua sắm, cải tạo và sửa chữa tài sản.
Về cơ bản, công tác kiểm kê và cập nhật dữ liệu đã được thực hiện. Văn phòng Chính phủ đã kiểm kê, đánh giá hiện trạng, chất lượng các cơ sở nhà, đất; báo cáo Bộ Tài chính kết quả tổng kiểm kê hằng năm và cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công. Các đơn vị được giao quản lý cũng thực hiện theo dõi, hạch toán và lập báo cáo theo quy định.
Đáng chú ý, Văn phòng Chính phủ đã lập, phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất. Trong đó, 17 cơ sở được phê duyệt giữ lại để tiếp tục sử dụng; 5 cơ sở là nhà công vụ không thuộc đối tượng phải thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý. Sau khi được phê duyệt, các đơn vị tiếp tục quản lý, sử dụng các cơ sở theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên, kết luận thanh tra chỉ ra một vấn đề đáng chú ý: hồ sơ pháp lý của một số cơ sở nhà, đất chưa đầy đủ. Có 5 cơ sở chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Trong số này có các cơ sở tại D11A, D11B Giảng Võ; một số phòng và nhà tại ngõ 40 Vạn Bảo; cơ sở số 8 Lê Hồng Phong và số 35 Hùng Vương tại Hà Nội.
Một số vướng mắc khác cũng được xác định. Trung tâm Hội nghị 37 Hùng Vương chưa hoàn thành thủ tục chuyển quyền sử dụng đất đối với cơ sở tại số 260 Đội Cấn sau khi tiếp nhận từ Văn phòng Trung ương Đảng. Trong khi đó, Nhà khách La Thành đang quản lý, sử dụng 13.344 m² đất thuê của Hà Nội nhưng hợp đồng thuê đất đã hết hạn mà chưa được ký lại.
Những tồn tại này phần lớn chưa tạo thành tình trạng tài sản bỏ hoang trên diện rộng, nhưng cho thấy việc quản lý tài sản công sau sắp xếp bộ máy vẫn cần được theo dõi sát hơn. Đặc biệt, hồ sơ pháp lý là nền tảng để Nhà nước xác lập đầy đủ quyền quản lý, sử dụng và thực hiện các phương án xử lý tài sản về sau.
Đất công chưa khai thác: Bài toán cần được khơi thông
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của kết luận là trường hợp khu đất số 143 đường Lê Thanh Nghị, phường Hòa Cường, thành phố Đà Nẵng. Khu đất có diện tích 295,2 m², được giao cho Cổng Thông tin điện tử Chính phủ để xây dựng trụ sở cơ quan thường trú và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 2011. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, công trình vẫn chưa được triển khai.
Nhà khách La Thành đang quản lý, sử dụng 13.344 m² đất thuê của Hà Nội nhưng hợp đồng thuê đất đã hết hạn (ảnh: VPG)
Thanh tra Chính phủ xác định đây là một nguồn lực chưa được khai thác, sử dụng hiệu quả. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ cũng chưa lập phương án sắp xếp lại, xử lý đối với cơ sở này để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định.
Điểm đáng chú ý là nguyên nhân của tình trạng này có cả yếu tố khách quan. Văn phòng Chính phủ và Cổng Thông tin điện tử Chính phủ đã nhiều lần đề nghị UBND thành phố Đà Nẵng xem xét bố trí nhà, đất công làm trụ sở làm việc và nghiên cứu phương án xử lý khu đất nhưng chưa được giải quyết. Bên cạnh đó, việc thực hiện chủ trương hạn chế tối đa đầu tư xây dựng trụ sở mới cũng khiến dự án chưa được triển khai.
Thanh tra Chính phủ vì vậy không chỉ yêu cầu khắc phục thủ tục mà đặt ra hướng xử lý linh hoạt hơn. Trường hợp tiếp tục triển khai dự án, Văn phòng Chính phủ cần xem xét bố trí nguồn vốn. Nếu không bố trí được nguồn vốn, cần nghiên cứu phương án chuyển giao khu đất cho UBND thành phố Đà Nẵng quản lý, xử lý theo quy định, đồng thời xem xét bố trí cơ sở nhà, đất công phù hợp làm trụ sở cơ quan thường trú của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
Một trường hợp khác là cơ sở nhà, đất tại số 260 Đội Cấn, Hà Nội. Khu đất có một biệt thự cũ và 3 ki-ốt với tổng diện tích 1.581 m², hiện có 21 hộ dân sinh sống, kinh doanh từ nhiều năm trước. Đến thời điểm thanh tra, phần diện tích này chưa thể đưa vào khai thác, sử dụng theo mục đích được giao. Văn phòng Chính phủ đã có văn bản đề nghị Hà Nội xem xét giải quyết việc di dời các hộ dân.
Với khu đất này, yêu cầu đặt ra là phải sớm có phương án xử lý để đưa toàn bộ diện tích nhà, đất vào quản lý, khai thác và sử dụng đúng mục đích. Thanh tra Chính phủ đề nghị Văn phòng Chính phủ phối hợp với UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan liên quan nghiên cứu phương án xử lý, sớm đưa toàn bộ diện tích vào quản lý và khai thác.
Bên cạnh đó, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ còn được yêu cầu lập và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý khu đất 143 Lê Thanh Nghị. Các cơ quan liên quan phải rà soát, hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, thực hiện cấp giấy chứng nhận, chuyển quyền sử dụng đất và ký lại hợp đồng thuê đất đối với những trường hợp còn thiếu.
Điểm quan trọng trong các kiến nghị của Thanh tra Chính phủ là yêu cầu chuyển từ quản lý theo hướng “giữ tài sản” sang quản lý gắn với hiệu quả sử dụng. Văn phòng Chính phủ được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh hạn chế, bảo đảm tài sản công được sử dụng đúng mục đích, đúng tiêu chuẩn, định mức và phương án đã được phê duyệt; đồng thời phòng ngừa thất thoát, lãng phí tài sản công và nguồn lực đất đai của Nhà nước.
Trách nhiệm khắc phục được xác định đối với Cục Quản trị - Tài vụ, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Trung tâm Hội nghị 37 Hùng Vương, Nhà khách La Thành cùng các tổ chức, cá nhân liên quan qua các thời kỳ.
Như vậy, kết luận thanh tra không chỉ phản ánh những thiếu sót trong quản lý nhà, đất sau sắp xếp mà còn mở ra yêu cầu lớn hơn: phải nhanh chóng hoàn thiện pháp lý, tháo gỡ vướng mắc và đưa những tài sản chưa khai thác vào sử dụng hiệu quả. Với nguồn lực đất đai có giá trị cao, chậm xử lý cũng đồng nghĩa với việc chậm phát huy giá trị của tài sản công.
Phượng Hòa