Đại biểu Trần Kim Yến đặt vấn đề: vàng được mua từ khoản tiền đã nộp thuế, nhưng khi bán lại tiếp tục chịu thuế, liệu có phải “thuế chồng thuế”? Trong khi đó, đại biểu Trịnh Xuân An phản biện rằng không thể gọi là “tiết kiệm” khi người dân phải thức từ 3 giờ sáng xếp hàng mua vàng, không có vàng miếng thì chuyển sang mua vàng nhẫn ép vỉ.
Thuế 0,1% gần như chẳng ảnh hưởng giới đầu cơ
Chiều 19/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) và Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Các nội dung giảm trừ gia cảnh, thuế chuyển nhượng bất động sản và thuế chuyển nhượng vàng miếng trở thành tâm điểm với nhiều ý kiến trái chiều.
Đại biểu Phạm Văn Hoà (Đồng Tháp) đồng tình với đề xuất bổ sung thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng vào diện chịu thuế, bởi những người mua bán vàng với mục đích sinh lời, đầu cơ cần phải bị điều tiết.
Tuy nhiên, ông đánh giá mức thuế 0,1% “không thấm vào đâu” với nhóm này và khó có tác dụng hạn chế đầu cơ. Ngược lại, với những gia đình mua vàng để dành, tích lũy cho con cháu hay phòng khi ốm đau, hoạn nạn, ông đề nghị miễn thuế vì “họ không kinh doanh, và vàng lại rất dễ trao đổi, mua bán”.
Đại biểu Phạm Văn Hoà.
Cùng quan điểm, đại biểu Trần Kim Yến (TP.HCM) đề nghị xem xét lại mức thuế 0,1% với vàng miếng. Theo bà, phần lớn người dân coi vàng là tài sản tiết kiệm tích góp nhiều năm nhằm dự phòng các tình huống như ma chay, cưới hỏi, bệnh tật.
“Vàng được mua bằng tiền đã nộp thuế thu nhập, nhưng khi bán lại tiếp tục bị đánh thuế có phải là ‘thuế chồng thuế’ không?”, bà nêu vấn đề. Bà cũng cho rằng mức thuế này không tác động nhiều đến giới đầu cơ, nên quan trọng hơn là phải có giải pháp thực sự để xử lý tình trạng lũng đoạn thị trường vàng. Bà ủng hộ việc giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị chịu thuế và thời điểm áp dụng, đồng thời mong nghị định hướng dẫn sớm được ban hành khi luật có hiệu lực.
Đại biểu Trần Kim Yến.
Ở góc nhìn khác, đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) nhận định việc đánh thuế vàng miếng là bước đi mới nhưng phù hợp bối cảnh Việt Nam. Theo ông, dù khó phân định hoàn toàn giữa tiết kiệm và đầu cơ, việc thu thuế vàng miếng vẫn là giải pháp điều tiết thị trường.
Ông phản bác quan điểm coi hành vi xếp hàng từ 3 giờ sáng mua vàng là “tiết kiệm”, bởi hiện tượng mua không được vàng miếng liền chuyển sang mua vàng nhẫn ép vỉ là biểu hiện rõ rệt của đầu cơ. Ông cũng nhấn mạnh dự thảo chỉ áp dụng thuế với vàng miếng, không bao gồm vàng nhẫn; đồng thời đề nghị quy định ngưỡng giao dịch, chẳng hạn 200 triệu đồng/lần hoặc 1 tỷ đồng/năm, thay vì “ngưỡng vàng miếng”.
Theo ông, để thu đúng và thu đủ mức 0,1% hoặc cao hơn, việc quản lý thị trường vàng, đặc biệt khi sàn vàng chưa vận hành hiệu quả cần được quy định chi tiết hơn.
Đề xuất đánh thuế lướt BĐS, miễn thuế cho gia đình sinh 2 con
Gợi lại phiên thảo luận Luật Dân số cách đây vài ngày, nơi Quốc hội đưa ra nhiều chính sách khuyến sinh nhằm ứng phó tốc độ già hoá dân số, đại biểu Trần Kim Yến cho rằng đã đến lúc cân nhắc miễn thuế thu nhập cá nhân cho các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, với một mức ưu đãi hợp lý và giao Chính phủ quy định thời điểm, phương thức triển khai. Theo bà, đây là biện pháp khuyến sinh phù hợp với bối cảnh hiện nay của đất nước.
Bà đồng thời đề nghị nâng mức giảm trừ với khoản đóng góp vào quỹ bảo hiểm hưu trí tự nguyện. Hiện mức giảm trừ tối đa chỉ 1 triệu đồng/tháng/người, nay đã trở nên lạc hậu so với chi phí sinh hoạt. Việc điều chỉnh kịp thời không chỉ khuyến khích người dân tham gia bảo hiểm hưu trí mà còn góp phần củng cố nền tảng an sinh xã hội.
Đại biểu Hoàng Văn Cường.
Về quy định miễn thuế thu nhập khi chuyển nhượng nhà ở, đất ở với trường hợp cá nhân chỉ sở hữu một bất động sản, đại biểu Phạm Văn Hoà bày tỏ sự lo ngại vì tiêu chí này còn thiếu chặt chẽ. Theo ông, một người có thể sinh sống tại một địa chỉ nhưng lại sở hữu thêm nhà đất ở các khu vực khác. Nếu không kiểm soát tốt, cơ quan thuế sẽ khó xác minh chính xác số lượng bất động sản mà cá nhân sở hữu.
Từ góc nhìn thị trường, đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh thuế đối với hoạt động đầu cơ bất động sản thông qua mua đi bán lại, dựa trên phần chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Ông cho rằng hệ thống dữ liệu đất đai đang được số hoá sẽ tạo điều kiện thuận lợi để quản lý và thu đúng loại thuế này, từ đó hạn chế tình trạng lướt sóng gây méo mó thị trường.
Đối với bất động sản thừa kế, ông Cường nhận xét quy định trong dự thảo vẫn khác biệt so với thông lệ quốc tế, bởi nhiều nước xem đây là khoản thu nhập bất thường, không hình thành từ lao động nên phải chịu thuế để đảm bảo công bằng xã hội. Nếu không, tài sản có thể tích tụ qua nhiều thế hệ, khiến khoảng cách giàu nghèo ngày càng nới rộng.
Bình Minh