Sau phản ứng của nhiều chủ phương tiện, VETC đã tạm dừng kế hoạch thu phí 6.600 đồng/tháng với khách hàng cá nhân. Tuy nhiên, khoản tiền gây tranh luận những ngày qua thực chất không phải phí duy trì tài khoản giao thông mà là phí quản lý Ví điện tử VETC.
Sáng 20/8, Công ty TNHH Thu phí tự động VETC thông báo chưa áp dụng và tạm dừng triển khai chính sách thu phí dịch vụ Ví điện tử VETC để tiếp tục rà soát và lấy ý kiến khách hàng.
Doanh nghiệp đồng thời khẳng định đến thời điểm đưa ra thông báo, hệ thống chưa thực hiện thu khoản phí này. Trước đó, VETC dự kiến áp dụng mức 6.600 đồng/ví/tháng đối với khách hàng cá nhân và 66.000 đồng/ví/tháng với khách hàng tổ chức, doanh nghiệp.
VETC tạm dừng thu phí sử dụng ví điện tử.
Kế hoạch nhanh chóng nhận được sự chú ý bởi với nhiều chủ xe, VETC từ lâu gắn trực tiếp với việc nạp tiền và thanh toán khi qua trạm thu phí. Vì vậy, việc xuất hiện thêm một khoản phí hàng tháng dễ tạo cảm giác người sử dụng phải trả tiền để duy trì tài khoản phục vụ việc đi qua trạm.
Tuy nhiên, cách vận hành của hệ thống hiện nay đã có sự thay đổi và đây cũng là điểm cần phân biệt khi nhìn vào khoản phí 6.600 đồng.
6.600 đồng là phí Ví VETC, không phải phí tài khoản giao thông
Theo Nghị định 119/2024/NĐ-CP, tài khoản thu phí trước đây được chuyển đổi thành tài khoản giao thông. Điểm khác biệt quan trọng là tiền không còn nhất thiết được giữ ngay trên tài khoản này như cách người dùng từng quen thuộc.
Tài khoản giao thông chủ yếu lưu thông tin về phương tiện và chủ phương tiện. Để thanh toán khi xe qua trạm, tài khoản này phải được kết nối với một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt và chủ xe phải bảo đảm phương tiện thanh toán đó có đủ tiền để thực hiện giao dịch.
Với khách hàng của VETC, một trong những lựa chọn được doanh nghiệp cung cấp là Ví điện tử VETC. Đây mới là nơi chứa số dư và thực hiện thanh toán sau khi xe đi qua trạm.
Bởi vậy, khoản 6.600 đồng/tháng từng được VETC dự kiến áp dụng không phải phí để duy trì tài khoản giao thông, cũng không phải khoản phí bổ sung vào giá vé BOT tại các trạm. Đây là phí quản lý đối với dịch vụ Ví điện tử VETC.
Ví VETC cũng không đơn thuần là tên gọi mới của số dư trên ứng dụng thu phí. VETC đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán từ năm 2023, trong đó có dịch vụ ví điện tử. Vì vậy, sản phẩm này được vận hành theo các quy định dành cho ví điện tử, tách biệt với vai trò quản lý tài khoản giao thông.
Nói cách khác, phía sau thao tác xe chạy qua trạm và hệ thống tự động trừ tiền hiện tồn tại hai lớp khác nhau: tài khoản giao thông để nhận diện phương tiện và phương tiện thanh toán được kết nối để thực hiện giao dịch.
Vì sao VETC muốn thu thêm 6.600 đồng mỗi tháng?
Trước khi quyết định tạm dừng chính sách, VETC từng lý giải trong giai đoạn đầu chuyển sang mô hình mới, doanh nghiệp chưa thu phí quản lý Ví VETC và chủ động hỗ trợ một phần chi phí phát sinh trong quá trình vận hành.
Theo doanh nghiệp, để duy trì ví điện tử cần nhiều khoản chi phí từ kết nối ngân hàng, nạp tiền, đối soát giao dịch đến vận hành và nâng cấp hạ tầng công nghệ 24/7. Ngoài ra còn có chi phí bảo mật, giám sát rủi ro, lập hóa đơn điện tử, tra soát giao dịch và chăm sóc khách hàng.
Đây là cơ sở để VETC muốn tách một khoản phí riêng cho hoạt động của ví điện tử, thay vì coi toàn bộ chi phí thanh toán là phần dịch vụ miễn phí đi kèm hệ thống thu phí không dừng.
Tuy nhiên, việc một dịch vụ phát sinh chi phí vận hành và việc chi phí đó nên được thu từ khách hàng theo cách nào lại là hai vấn đề khác nhau. Trên thị trường hiện nay, nhiều ví điện tử không thu phí quản lý cố định hàng tháng mà tạo doanh thu từ từng loại giao dịch, dịch vụ hoặc từ các đơn vị chấp nhận thanh toán.
Đáng chú ý, quy định hiện hành cũng không bắt buộc tài khoản giao thông phải kết nối duy nhất với Ví VETC. Về nguyên tắc, tài khoản này có thể gắn với các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt hợp pháp; các hình thức cụ thể còn phụ thuộc vào phương án kết nối mà nhà cung cấp dịch vụ triển khai.
Điều này đồng nghĩa Ví VETC chỉ là một phần trong hệ thống thanh toán phục vụ giao thông, chứ không đồng nhất với tài khoản giao thông mà chủ phương tiện sử dụng.
Sau phản ứng của khách hàng, VETC hiện đã tạm dừng kế hoạch thu 6.600 đồng/tháng và cho biết sẽ tiếp tục rà soát phương án. Câu chuyện vì vậy không chỉ nằm ở một khoản phí vài nghìn đồng mỗi tháng, mà còn ở việc người dùng có được cung cấp đủ lựa chọn thanh toán và hiểu rõ mình đang trả tiền cho dịch vụ nào trong mô hình thu phí giao thông mới hay không.
Thế Anh