Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch của Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) có diện tích gần 8.500m2 nằm trên khu đất vàng ở quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Dự án từng được ví von là "tiểu Keangnam", sau nhiều năm vẫn nằm “đắp chiếu“, gây lãng phí, mất mỹ quan đô thị.
Liên tục "quay xe"
Mới đây, Tổng Công ty xi măng Việt Nam (VICEM) vừa có kiến nghị Bộ Xây dựng xin giữ lại lô đất 10 E6 - Khu đô thị mới Cầu Giấy, phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Đây là tòa văn phòng tiêu chuẩn hạng A, cao 31 tầng nổi, 4 tầng hầm, tổng diện tích sàn khoảng hơn 78.000m2.
Theo đó, VICEM muốn được tiếp tục đầu tư dự án làm Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM.
VICEM đưa ra lý do cho rằng, trụ sở đang sử dụng tại 228 Lê Duẩn, quận Đống Đa, Hà Nội không đảm bảo diện tích, quy mô, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc của cán bộ công nhân viên. Đặc biệt, trụ sở cũ không đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành sản xuất kinh doanh của VICEM.
Sở hữu vị trí đẹp trên đường Phạm Hùng, ngay cạnh tòa nhà Keangnam Landmark, Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem có tổng mức đầu tư 2.744 tỷ đồng, nhưng đã "đắp chiếu" nhiều năm.
Trước đó, vào cuối năm 2021, Bộ Xây dựng đã có ý kiến về đề xuất phương án “giữ lại tiếp tục sử dụng” khu đất tại lô 10E6, khu đô thị mới Cầu Giấy. Bộ Xây dựng cho biết, theo quy định Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp ngày 26/11/2014, Nghị định số 91/20215 của Chính phủ về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại doanh nghiệp và các Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 91/2015, VICEM không được đầu tư vào lĩnh vực bất động sản (đầu tư ngoài ngành nghề kinh doanh chính).
Đồng thời, dự án Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM tại lô đất trên đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương cho phép VICEM chuyển nhượng tại văn bản 2243 ngày 10/3/2017 của Văn phòng Chính phủ.
“Do đó, để có cơ sở xem xét đề xuất “giữ lại tiếp tục sử dụng” của VICEM đối với khu đất, Bộ Xây dựng yêu cầu VICEM báo cáo làm rõ cơ sở pháp lý, hiệu quả dự án, khả năng bảo toàn vốn nhà nước và đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật đối với đề xuất này” – văn bản của Bộ Xây dựng nêu.
Sau khi Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương cho phép chuyển nhượng, VICEM lại xin giữ lại dự án?
Báo cáo về việc chuyển nhượng dự án, VICEM cho hay, doanh nghiệp đã lập báo cáo kê khai và đề xuất phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất. Tuy nhiên, theo VICEM, việc thực hiện chuyển nhượng dự án theo hình thức bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất có một số khó khăn vướng mắc.
Trong đó, phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo hình thức án tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất chưa được cấp thẩm quyền phê duyệt. Chưa xác định được giá trị tài sản trên đất do vướng mắc và/hoặc tranh chấp kéo dài liên quan đến một số gói thầu của dự án (gồm cả tranh chấp đang trong quá trình giải quyết thông qua Toà án và Trọng tài).
Bên cạnh đó, giá trị quyền sử dụng đất của lô đất chưa được UBND TP Hà Nội phê duyệt giá đất cụ thể. Dự án dở dang kéo dài hơn 10 năm và còn một số tồn tại của các gói thầu nên việc tìm kiếm đối tác để chuyển nhượng dự án cũng gặp khó khăn.
Theo VICEM dự án Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM không phải là dự án bất động sản/ không phải là bất động sản đầu tư do mục tiêu chính của dự án là xây dựng trụ sở làm việc của Tổng công ty nên việc tiếp tục đầu tư dự án tuân thủ quy định của Luật số 69/2014 về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp, Nghị định số 91/2015 và các quy định pháp luật có liên quan.
Vì vậy, Hội đồng thành viên VICEM đề nghị Bộ Xây dựng chấp thuận cho VICEM “giữ lại tiếp tục sử dụng” khu đất tại lô 10E6 khu đô thị mới Cầu Giấy để tiếp tục đầu tư hoàn thiện dự án Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM và báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, có ý kiến cho phép VICEM không thực hiện phương án chuyển nhượng để hoàn thiện việc đầu tư dự án.
KTNN chỉ ra sai phạm liên quan dự án
Được biết, Vicem cho biết từ năm 2016 đã có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về chủ trương tìm nhà đầu tư chuyển nhượng dự án nhằm thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về chủ trương thoái vốn lĩnh vực ngoài ngành. Chủ trương này cũng được cơ quan quản lý như Bộ Xây dựng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đồng ý trên tinh thần bảo đảm nguyên tắc thị trường và thu lại lợi ích tối đa cho Nhà nước.
Sau đó, Văn phòng Chính phủ đề nghị Bộ Xây dựng tiếp thu ý kiến của các Bộ ngành có liên quan để chỉ đạo việc chuyển nhượng dự án này. Theo ý kiến chỉ đạo của Bộ Xây dựng và UBND TP.Hà Nội, Tổng công ty đã gia hạn thời gian hoàn thành dự án tới ngày 31/12/2020.
Ngày 20/2/2019, Vicem có văn bản 272/Vicem-HĐTV trình Bộ Xây dựng đề xuất phương án chuyển nhượng toàn bộ dự án với giá chuyển nhượng không thấp hơn chi phí đầu tư, đảm bảo thu hồi vốn nhà nước.
Thời điểm đó, Tổng công ty cho biết đã thuê Công ty cổ phần Định giá và Dịch vụ tài chính Việt Nam đánh giá, đề xuất phương án xử lý dự án. Sau đó, cơ bản các bộ, ngành liên quan đã đồng ý cho Vicem bán trụ sở, Vicem đã báo cáo Bộ Xây dựng việc tìm nhà đầu tư mua lại trụ sở.
Hiện tại, nhiều hạng mục của dự án xây dựng đã xuống cấp, bê tông bong tróc, rêu mốc...
Ngoài ra, đây là một trong những dự án được nhắc đến tại báo cáo Kiểm toán Nhà nước (KTNN) gửi Quốc hội mới đây dựa trên báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn nhà nước năm 2018 của Tổng công ty.
Báo cáo của KTNN đã chỉ ra nhiều sai phạm tại các đơn vị thuộc Tổng công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam (Vicem), đề nghị Vicem kiểm điểm trách nhiệm nhiều tập thể, cá nhân.
KTNN chỉ ra rằng đề xuất thay đổi phương án sắp xếp, xử lý nhà đất đã được Bộ Xây dựng phê duyệt đối với 3 lô đất, song chưa hoàn thành thủ tục hoặc/và chưa được phê duyệt lại.
Dự án được triển khai theo Quyết định phê duyệt số 2208/QĐ-XMVN ngày 30/12/2011 của HĐTV Tổng công ty và Giấy chứng nhận đầu tư số 01121000884 do UBND TP.Hà Nội ban hành năm 2010, dự án này có quy mô 31 tầng nổi, 4 tầng hầm với tổng diện tích sàn 81.000m2 ban đầu được dự kiến là Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem kết hợp cho thuê văn phòng.
Sở hữu vị trí đẹp trên đường Phạm Hùng, ngay cạnh tòa nhà Keangnam Landmark, Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem có tổng mức đầu tư 2.744 tỷ đồng.
Được khởi công vào 5/2011, dự kiến hoàn thành sau khoảng 3 năm nhưng chậm tiến độ, sau đó được lùi thời hạn đi vào hoạt động sang cuối năm 2017. Tuy nhiên sau khi hoàn thành thi công xây lắp toàn bộ kết cấu phần ngầm và thân công trình thì dự án gần như bất động suốt nhiều năm nay. Trong khi đó, chủ đầu tư cho biết hiện tổng chi phí đã rót vào dự án này vào khoảng 1.430 tỷ, bằng vốn tự có.
Hiện nay, Vicem có 10 nhà máy sản xuất xi măng với 16 dây chuyền sản xuất, công suất 20 triệu tấn clinker và 27 triệu tấn xi măng/năm với các thương hiệu xi măng Vicem Hải Phòng, xi măng Vicem Bỉm Sơn.
Được biết, Tổng Công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam (Vicem) tiền thân là Liên hiệp các Xí nghiệp Xi măng được thành lập ngày 01/10/1979, quản lý các nhà máy xi măng trong cả nước.
Ngày 05/10/1993, Bộ Xây dựng có Quyết định số 456/BXD-TCLĐ đổi tên Liên hiệp các Xí nghiệp Xi măng thành Tổng Công ty Xi măng Việt Nam. Ngày 14/11/1994, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 670/TTg về việc thành lập Tổng Công ty Xi măng Việt Nam hoạt động theo mô hình tổng công ty 91.
Hồng Quang