Mỗi mùa Euro, World Cup hay các giải vô địch lớn, niềm đam mê bóng đá tại Việt Nam lại bùng nổ. Thế nhưng, đi kèm với đó là sự “trỗi dậy” âm thầm của những website phát sóng lậu - thứ đang trở thành “cánh cửa ngầm” nguy hiểm dẫn người xem tới những cạm bẫy cá độ và rủi ro an ninh mạng.
Website lậu: Từ miễn phí đến...đắt giá
Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm đơn giản như gõ “xem bóng đá trực tuyến”, “trực tiếp bóng đá” trên Google, người hâm mộ đã dễ dàng tìm thấy hàng loạt địa chỉ website như “Xoilac”, “Socolive”, “Thevang”, “Vebo”...
Các trang này cung cấp đầy đủ các giải đấu từ châu Âu, châu Á đến Nam Mỹ, hình ảnh sắc nét, đường truyền mượt mà, bình luận viên tiếng Việt không kém gì các nhà đài chính thống. Điều hấp dẫn là mọi thứ dường như... miễn phí: không cần đăng ký, không cần tài khoản, chỉ việc click và thưởng thức.
Qua tìm hiểu của phóng viên, “Xoilac TV” hiện đang là một trong những website phát sóng lậu được nhiều người lựa chọn nhất. Trang này ngang nhiên cung cấp trọn vẹn các trận đấu từ khắp các giải đấu trên thế giới mà không hề có bản quyền.
Nhiều người đánh giá Xoilac TV có đường truyền ổn định, hình ảnh sắc nét, thậm chí vượt cả các nền tảng chính thống đã mua bản quyền. Không chỉ dừng lại ở phát sóng lậu, trang này còn tổ chức bình luận với đội ngũ “bình luận viên” tự xưng, tạo cảm giác chuyên nghiệp để thu hút người xem, tiếp tay cho những vi phạm trắng trợn về bản quyền và mở đường cho quảng cáo cá cược phi pháp.
Anh N.Q.T (25 tuổi, Hà Nội) chia sẻ “Mình hay xem bóng đá ở xoilac, vì vừa miễn phí mà lại tiện nữa. Biết là web lậu nhưng vì truy cập rất dễ dàng, hình ảnh cũng sắc nét nữa nên mình vẫn lựa chọn xem ở đây. Chỉ khó chịu duy nhất là web này hiện rất nhiều quảng cáo, mà quảng cáo chủ yếu là các trang cá độ, thậm chí bình luận viên cũng quảng cáo cho các trang này. Nhiều lúc mình cũng tò mò ấn vào xem thử nhưng may mắn vẫn chưa tham gia vào mấy kèo cá độ trên này.”
Tháng 1/2024, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử đã công bố 403 website có dấu hiệu vi phạm pháp luật năm 2023. Trong đó có tới 6 trang web của “Xoilac TV”, đây là trang chuyên phát lậu các giải thể thao quốc tế trên Internet từ năm 2016, được phát triển bởi một nhóm ẩn danh.
Không chỉ “Xoilac TV”, các trang web khác như “vachvoi.cc”, “Livebong.tv”, “scocolive”, “thevang.net”, “trongtai.net”... cũng cung cấp đầy đủ các giải đấu trên khắp thế giới. Tuy nhiên do không có bình luận viên tiếng Việt và đường truyền không ổn định nên ít được ưa chuộng hơn.
Điểm chung của các trang web này là đều có các banner quảng cáo cá độ bóng đá được đặt tại vị trí vô cùng hấp dẫn cùng lời mời gọi “thể thao hoàn cao 1.6%”, bảo hiểm cược xiên 100%, “nhận lên tới 170 triệu mỗi ngày”, “trúng ngay 8.888.000 mỗi vòng quay”,…
Đáng chú ý, các website này thường xuyên đổi tên miền nhằm mục đích “né” sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Chỉ cần 1 phút tạo tài khoản, nạp tiền, là người người đã có thể thoải mái đặt cược, cá độ với nhiều hình thức đa dạng.
Nguy cơ vượt ngoài bóng đá
Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch. “Xoilac TV” được đánh giá là vi phạm bản quyền trắng trợn nhất. Nhưng điều nguy hiểm hơn cả là những hệ lụy âm thầm mà các website này mang tới: người dùng đối mặt với rủi ro mất dữ liệu cá nhân, lộ thông tin ngân hàng, nhiễm mã độc. Song song, tình trạng cá độ lan rộng khiến không ít gia đình rơi vào cảnh nợ nần, tan vỡ vì thú vui đen đỏ.
Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) cảnh báo: Những website phát lậu tồn tại nhiều vấn đề tương tự các web “đen”, như quảng cáo cờ bạc, dịch vụ phạm pháp, hoặc dụ người dùng tải phần mềm chứa mã độc. Quảng cáo thường được đặt dày đặc, thậm chí khung pop-up hiện ra trong quá trình xem, yêu cầu người dùng click vào nếu muốn xem tiếp.
Tại buổi họp báo mới đây của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, đại diện Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cho biết trong năm 2023, Cục đã cùng Cục An toàn thông tin đã chặn tổng cộng 162 trang web vi phạm. Nếu tính cả các trang web thay đổi tên miền thì rất nhiều, lên tới gần nghìn trang. Tuy nhiên, việc xử lý các đối tượng này vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng của cơ quan quản lý. Bởi lẽ, ngay khi bị chặn tên miền, các kênh này liền đổi địa chỉ IP, đổi tên miền nhanh chóng, chỉ mất 5 - 10 phút.
Ngoài các vấn đề an toàn thông tin, việc nở rộ web lậu còn ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội xem các giải đấu lớn trong tương lai. Là đơn vị mua bản quyền phát sóng nhiều giải lớn tại Việt Nam, đại diện FPT Play cho biết việc các website, ứng dụng phát sóng lậu các nội dung do đơn vị này sở hữu bản quyền khiến họ đối mặt với thiệt hại về chi phí, trong khi nguồn đầu tư ban đầu lớn.
Bà Phạm Thanh Thủy - phụ trách chống vi phạm bản quyền của truyền hình số vệ tinh K+ cho biết, doanh nghiệp này không thể đề nghị xử lý hành chính được, cũng không thể khởi kiện dân sự. Hiện tại thì chỉ mới có giải pháp chặn tên miền, nhưng cũng chưa hiệu quả.
Sức hấp dẫn của các website lậu chính là sự dễ dãi và miễn phí bề ngoài, nhưng đằng sau đó là cả một “hệ sinh thái” vi phạm và rủi ro. Khi mỗi cú click vô tình trở thành hành vi tiếp tay cho tội phạm mạng và cá độ, trách nhiệm không chỉ thuộc về cơ quan chức năng mà còn nằm ở chính sự tỉnh táo của cộng đồng người hâm mộ.
Mai Lan