Nâng cao chất lượng nhập khẩu, ưu tiên và tăng tỷ trọng nhập khẩu máy móc, thiết bị tiên tiến từ các thị trường công nghệ nguồn hướng vào phục vụ các ngành sản xuất trong nước và xuất khẩu thực sự về lâu dài là biện pháp nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, tăng xuất khẩu và giảm nhập siêu
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu một số mặt hàng chủ lực tiếp tục tăng mạnh. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu vẫn duy trì tốc độ tăng cao từ đầu năm, do đó tình trạng nhập siêu tiếp tục kéo dài. Cụ thể, kim ngạch nhập khẩu máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng 7 tháng đầu năm 2017 đạt 21,3 tỷ USD, tăng 37,4% so với cùng kỳ năm ngoái; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 19,2 tỷ USD, tăng 27,4%; chất dẻo nguyên liệu đạt 4,14 tỷ USD, tăng 15,2%; nguyên phụ liệu dệt, may, da, giày đạt 3,2 tỷ USD, tăng 10,5%; nhập khẩu vải các loại đạt gần 6,51 tỷ USD, tăng 9,2%.
Với xu hướng xuất nhập khẩu hàng hóa như vậy, ở thời điểm hiện tại, Bộ Kế hoạch và Đầu tư khuyến nghị cần tập trung giảm nhập siêu theo hướng đẩy mạnh xuất khẩu chứ không nên chạy theo việc kìm hãm nhập khẩu, nếu đó là các mặt hàng “đầu vào” cho sản xuất. Thay vào đó, chỉ cần lưu ý số lượng nhập khẩu một số mặt hàng tiêu dùng xa xỉ, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thị trường để mở rộng xuất khẩu.
Nhập siêu kéo dài sẽ làm tăng thâm hụt cán cân thanh toán, dễ gây mất ổn định kinh tế vĩ mô. Để kiểm soát được nhập siêu, hạn chế nhập siêu thì vẫn cần xét trên quan điểm hai mặt của vấn đề là nhập khẩu và xuất khẩu. Hạn chế nhập siêu tức là tăng cường thúc đẩy xuất khẩu và thắt chặt nhập khẩu.
Hạn chế, quản lý chặt chẽ hàng nhập khẩu, không khuyến khích tiêu dùng hàng xa xỉ thông qua hệ thống ngân hàng không và hạn chế cho vay tiêu dùng những hàng này; quản lý thông qua thuế, phí và các thủ tục nhập khẩu. Ngay cả với các mặt hàng cần thiết cho sản xuất hàng tiêu dùng thiết yếu và phục vụ xuất khẩu, trong từng giai đoạn nhất định.
Thuyết phục ưu tiên người Việt dùng hàng Viêt là giải pháp hạn chế nhập siêu hàng hóa (ảnh; Ngọc Ninh)
Để giảm nhập siêu, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho rằng, cần tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm, hàng hóa Việt Nam bằng cách đầu tư nhiều hơn cho công nghiệp hỗ trợ để giảm nhập siêu mặt hàng máy móc, thiết bị. Ngoài ra, cần đẩy mạnh triển khai cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” hơn nữa để thuyết phục doanh nghiệp sản xuất các mặt hàng có sức cạnh tranh và người tiêu dùng trong nước ưu tiên sử dụng hàng Việt, thay vì các mặt hàng nhập khẩu từ nước ngoài.
Muốn tăng xuất khẩu, không có cách nào khác là các doanh nghiệp phải nỗ lực nâng cao chất lượng, đa dạng mẫu mã, bảo đảm yêu cầu an toàn vệ sinh thực phẩm, đặc biệt với những mặt hàng nước ta đang có thế mạnh như nông sản, thủy sản.
Tăng tính cạnh tranh, nâng cao chất lượng cho sản phẩm, hàng hóa Việt Nam, tạo niềm tin cho người tiêu dùng, phát triển sản xuất và đẩy mạnh phân phối hàng hóa trong nước có chất lượng tốt… là một trong những giải pháp quan trọng đã được các bộ, ngành, địa phương sớm triển khai nhằm giảm nhập siêu.
Theo Giáo sư Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, Việt Nam đã đặt chân vào nhóm nước thu nhập trung bình, đang hướng đến những cột mốc mới trên con đường phát triển, cùng với việc gia tăng xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ, doanh nghiệp trong nước cần coi trọng việc mở rộng thị trường theo phương châm “Người Việt Nam được tiêu dùng hàng chất lượng cao” để sản xuất ra hàng hóa tốt hơn.
Ngọc Ninh