Các bộ, ngành phối hợp cùng Nhóm đối tác quốc tế (IPG) đã thống nhất được danh mục 24 dự án chuyển đổi năng lượng công bằng phù hợp mục tiêu của JETP, với tổng nhu cầu vốn đầu tư lên tới hơn 7 tỷ USD. Đây là bước tiến quan trọng thể hiện cam kết của Việt Nam trong lộ trình chuyển đổi năng lượng bền vững và phát thải ròng bằng 0.
Ba dự án trọng điểm đã có cam kết tín dụng từ IPG
Tại cuộc họp mới đây, Cơ quan Thường trực Ban Thư ký JETP (Bộ Công Thương) cho biết quá trình phối hợp giữa các bộ, ngành và Nhóm đối tác quốc tế (IPG) đã đạt được những kết quả ban đầu tích cực trong triển khai Tuyên bố thiết lập Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) giữa Việt Nam và IPG.
Trong số 24 dự án được xác định là phù hợp với khuôn khổ JETP, có 7 dự án đầu tiên được phía IPG xác định có thể triển khai, với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 1,5 tỷ USD. Đáng chú ý, đã có 3 dự án trọng điểm được công bố hỗ trợ tài chính cụ thể:
Thỏa thuận tín dụng trị giá 67 triệu Euro giữa Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVN NPT) và Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) nhằm xây dựng đường dây 500kV Bình Dương – Đồng Nai.
Quy hoạch điện VIII (Ảnh minh họa)
Bản ghi nhớ hợp tác giữa EVN và AFD đại diện cho 6 tổ chức tài chính trong IPG (AFD, EIB, JICA, KfW, CDP và Proparco), cung cấp 480 triệu Euro vốn vay và 10 triệu Euro hỗ trợ kỹ thuật từ EU để xây dựng Nhà máy Thủy điện tích năng Bắc Ái công suất 1.200 MW.
Khoản vay 65 triệu Euro cho dự án mở rộng Nhà máy thủy điện Trị An, không qua bảo lãnh Chính phủ, dành cho phần công suất tăng thêm 200MW.
Bốn dự án còn lại đang tiếp tục được tháo gỡ vướng mắc về thủ tục và cơ chế huy động vốn để có thể triển khai trong thời gian tới.
Gần 5,5 tỷ USD dành cho 17 đề xuất mới được thống nhất
Bên cạnh các dự án nêu trên, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cùng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) đã phối hợp với IPG và Liên minh tài chính Glasgow vì mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (GFANZ) tiến hành rà soát 25 đề xuất dự án mới, bao gồm 17 dự án đầu tư và 8 dự án hỗ trợ kỹ thuật.
Qua nhiều vòng trao đổi, các bên thống nhất chọn ra 17 đề xuất dự án phù hợp với tổng kinh phí huy động hơn 5,5 tỷ USD. Trong đó: 10 dự án đầu tư có cấu phần xây dựng, với tổng vốn dự kiến gần 5,5 tỷ USD; 7 dự án hỗ trợ kỹ thuật có tổng vốn dự kiến khoảng 16,79 triệu USD.
Như vậy, tính đến thời điểm hiện tại, tổng cộng đã có 24 dự án được xác định phù hợp với mục tiêu JETP, tổng nhu cầu vốn đầu tư hơn 7 tỷ USD. Các dự án này sẽ tiếp tục được các bên theo dõi, hỗ trợ và ưu tiên đưa vào danh mục thực hiện trong thời gian tới.
Theo kế hoạch, IPG sẽ tiếp tục phối hợp với Cơ quan Thường trực Ban Thư ký JETP để xây dựng và sàng lọc danh mục dự án mới, đặc biệt gắn với Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và các mục tiêu trung – dài hạn trong chuyển đổi năng lượng bền vững.
JETP – Bước tiến chiến lược của Việt Nam trong chuyển đổi năng lượng công bằng
Tháng 12/2022, Việt Nam và Nhóm các đối tác quốc tế (IPG) đã công bố Tuyên bố thiết lập JETP, khẳng định quan hệ đối tác lâu dài nhằm hỗ trợ Việt Nam giảm phát thải carbon, thúc đẩy hệ thống điện sạch, và bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra công bằng, bền vững.
Tại Hội nghị COP28 năm 2023, Việt Nam và IPG đã tiếp tục công bố Kế hoạch huy động nguồn lực (RMP) để triển khai JETP. Đây là cơ sở quan trọng để kết nối các nguồn lực quốc tế với nhu cầu trong nước, đẩy mạnh hiện thực hóa các mục tiêu trong phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo.
Để tăng cường tính minh bạch, từ tháng 4/2025, Bộ Công Thương đã ra mắt Trang thông tin chính thức về JETP tại địa chỉ www.jetp.moit.gov.vn, cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời về tiến trình triển khai JETP, các dự án ưu tiên, nguồn lực tài chính và tiến độ hợp tác với các tổ chức quốc tế.
Tầm quan trọng của JETP đối với phát triển bền vững
Việc xác định và triển khai 24 dự án phù hợp với JETP, với tổng vốn hơn 7 tỷ USD, đánh dấu một bước ngoặt trong quá trình chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam, hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Không chỉ mang lại nguồn tài chính lớn từ các đối tác quốc tế, JETP còn là cơ hội để Việt Nam tái cấu trúc hệ thống điện, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời thúc đẩy các ngành công nghiệp phụ trợ xanh và tạo thêm nhiều cơ hội việc làm chất lượng cao.
Sự thành công bước đầu của các dự án JETP cho thấy cam kết chính trị mạnh mẽ và năng lực điều phối đa phương của Việt Nam. Đây là tiền đề để tiếp tục thu hút thêm các dòng vốn xanh, công nghệ sạch và thúc đẩy Việt Nam trở thành quốc gia tiên phong về chuyển đổi năng lượng công bằng trong khu vực Đông Nam Á./.
Hải Bình (T/H)