Trung Quốc và Liên minh châu Âu đã ngừng nhập khẩu thịt từ Brazil sau khi nước này bị cáo buộc đưa hối lộ để xuất khẩu thịt bẩn, thịt thối ra toàn thế giới. Việt Nam đang xem xét đề xuất tạm ngừng nhập khẩu thịt từ Brazil sau 3.000 tấn đã nhập từ đầu năm 2017.

Brazil chấn động vì bê bối thịt bẩn

Bê bối thịt bẩn xuất phát từ một cuộc điều tra của Cảnh sát Liên bang Brazil nhằm vào các công ty sản xuất và xuất khẩu thịt lớn, bao gồm hai doanh nghiệp BRF SA và JBS SA là nhà xuất khẩu thịt gia cầm và thịt bò lớn nhất thế giới. 

Theo Reuters, hai công ty này bị cáo buộc đút lót cho các kiểm soát viên để họ làm ngơ trước quy trình xử lý thịt thối. Từ đó, rất nhiều chuyến tàu chở thịt bò và gia cầm xuất khẩu từ Brazil có vi khuẩn salmonella đi ra thế giới.

Nhân viên y tế kiểm tra tại một quầy thực phẩm ở Brazil.

Ngày 17/3, cảnh sát liên bang Brazil đã mở chiến dịch chống thịt bẩn tại 6 bang ở nước này. Hơn 1.000 cảnh sát được triển khai ập vào các nhà máy sản xuất thịt tại 194 địa điểm trên toàn quốc và đã bắt giữ hơn 30 người. Chính phủ Brazil cũng đình chỉ công tác của hơn 30 quan chức có nhiệm vụ giám sát vệ sinh an toàn thực phẩm. Những người này đang bị điều tra vì tình nghi nhận hối lộ để cấp giấy chứng nhận an toàn cho những sản phẩm thịt kém chất lượng. Cho đến nay, đã có 3 nhà máy sản xuất thịt tại Brazil bị đóng cửa và 21 cơ sở khác đang bị điều tra, theo BBC.

Trong số các cơ sở bị điều tra có Tập đoàn BRF với các sản phẩm thịt gia cầm mang thương hiệu Sadia và Perdigao, cùng Hãng xuất khẩu thịt bò JBS với các thương hiệu như Big Frango, Seara Alimentos và Swift, theo AFP. “Họ đã sử dụng axít và nhiều hóa chất khác để xử lý sản phẩm thịt. Trong một số trường hợp, những sản phẩm này có chứa chất gây ung thư”, theo giới chức cảnh sát Brazil. Tuy nhiên, cả BRF lẫn JBS đều khẳng định họ tuân thủ đầy đủ mọi tiêu chuẩn về chất lượng cũng như quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Tuy nhiên, tại cuộc gặp với các đại sứ Liên minh Châu Âu (EU), Mỹ và Trung Quốc, Tổng thống Temer nói rằng chính phủ của ông vẫn tự tin về chất lượng thịt của Brazil - nước xuất khẩu thịt gia súc hàng đầu thế giới. “Chính phủ Brazil rất tin tưởng chất lượng sản phẩm của quốc gia được người tiêu dùng tin dùng và được chấp thuận ở các thị trường khắt khe nhất”, ông Temer nói.

Trong một nỗ lực trấn an các nhà nhập khẩu, Tổng thống Brazil Michel Temer đã mời các nhà ngoại giao nước ngoài dùng bữa tối tại một nhà hàng truyền thống, và đích thân ăn món thịt nướng để chứng minh mức độ an toàn.

Làn sóng tẩy chay mạnh mẽ

Brazil, quốc gia thu về 12 tỷ USD/năm từ ngành xuất khẩu thịt, hiện lo ngại Mỹ, Trung Quốc và EU có thể cấm nhập khẩu thịt từ nước này. Trên thực tế, nhiều khách hàng lớn của Brazil vẫn tỏ ra đề phòng, theo Reuters.

Liên minh châu Âu ngày 21/3 cũng ngưng hoàn toàn nhập khẩu thịt của Brazil. Còn giới chức Mỹ cho hay đang theo dõi sát sao vụ việc.

“Bạn không thể chơi đùa với thực phẩm”, Đại sứ Thụy Sĩ Andre Regli tại Brazil cho biết. Đại sứ EU Joao Cravinho nhấn mạnh ông sẽ yêu cầu Bộ Nông nghiệp Brazil sớm làm rõ vấn đề trên.

Đại sứ quán Nhật Bản tại Brazil đã thông báo dừng nhập khẩu gia cầm và các sản phẩm khác từ 21 nhà máy chế biến thịt của Brazil, và chưa có thời điểm cụ thể để nối lại hoạt động nhập khẩu thịt này.

Trung Quốc là nước tiêu thụ 1/3 thịt nhập khẩu từ Brazil, đóng góp 13,9 tỷ USD cho quốc gia châu Mỹ này trong năm ngoái. Thịt bò và thịt gia cầm có nguồn gốc Brazil đã biến mất khỏi nhiều chuỗi siêu thị và bán lẻ lớn ở Trung Quốc.

Hàn Quốc cũng tuyên bố sẽ siết chặt kiểm soát những sản phẩm đã nhập từ Brazil. Sản phẩm từ nước này chiếm 80% trong số 107.400 tấn gà mà Hàn Quốc nhập khẩu năm ngoái.

Hồng Kông thì đình chỉ ngay việc nhập khẩu thịt từ Brazil, yêu cầu hủy bỏ các hợp đồng đã ký, thậm chí xem xét tiêu hủy số thịt gà và các loại thịt khác đã nhập và đang lưu kho. Các nhà hàng, khách sạn ở Hồng Kông đã bỏ các loại thịt có nguồn gốc Brazil khỏi các thực đơn, hệ quả là đẩy giá thịt tăng lên đáng kể.

Đây là một cú sốc với Brazil, nước xuất khẩu thịt bò và thịt gia cầm số 1 thế giới, đứng thứ 4 về xuất khẩu thịt lợn. Năm 2016, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm này đạt tới 11,6 tỷ USD, thịt của Brazil có mặt tại 150 quốc gia.

Việt Nam đang xem xét đề xuất tạm ngừng nhập khẩu

Trước vụ bê bối thịt bẩn gây rúng động Brazil, ông Nguyễn Văn Trọng, Cục phó Cục Chăn nuôi thuộc Bộ NN&PTNT, cho biết từ đầu năm 2017 đến nay, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 3.000 tấn thịt và sản phẩm thịt từ Brazil. Phần lớn các lô hàng thịt nhập khẩu từ Brazil là thịt gà, cánh gà, chân gà…

Ông Trọng khẳng định, các cơ quan chức năng nước ta sẽ kiểm soát chặt chẽ vấn đề chất lượng. Cụ thể đối với thịt và sản phẩm thịt từ Brazil để xuất khẩu vào Việt Nam phải tuân thủ các quy định về kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm hàng hóa có nguồn gốc động vật nhập khẩu. Các nhà máy sản xuất thịt của Brazil phải được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam thẩm định, kiểm tra, đánh giá từng cơ sở giết mổ và chế biến thịt. Nếu đạt yêu cầu thì mới được phép xuất khẩu vào Việt Nam.

“Tất cả lô hàng thịt nhập khẩu từ Brazil vào Việt Nam đều được lưu giữ tại khu vực cảng nhập. Sau đó các cơ quan thú y cửa khẩu tổ chức kiểm soát chặt chẽ, lấy mẫu xét nghiệm từng lô hàng. Nếu kết quả xét nghiệm đảm bảo an toàn thực phẩm mới được phép nhập khẩu”, ông Trọng nhấn mạnh.

Đại diện Cục Thú y cũng cho hay đang đề nghị Bộ NN&PTNT xem xét tạm ngừng nhập khẩu thịt từ Brazil có nguồn gốc từ các nhà máy có nguy cơ mất an toàn thực phẩm giống như nhiều nước đã làm.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám cũng cho hay ngay sau khi có vụ bê bối thịt bẩn từ Brazil, ông đã chỉ đạo các đơn vị liên quan tổ chức cuộc họp khẩn cấp để bàn cách tháo gỡ, giải quyết và xem xét ngưng nhập khẩu thịt từ nước này. Đồng thời triển khai các biện pháp giám sát nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng thực phẩm xuất khẩu từ Brazil sang Việt Nam.

Thanh Thúy