Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV, nhiệm kỳ 2025-2030 của Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam, bà Đoàn Thị Hương Thanh - Giám đốc Pháp chế Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại Tổng hợp WinCommerce (thành viên Tập đoàn Masan) - đã trình bày tham luận về thực trạng, xu hướng và giải pháp phát triển ngành bán lẻ Việt Nam trong giai đoạn mới.
Chiều 26/10 vừa qua, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế (35 Hùng Vương, Hà Nội), Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) đã long trọng tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV, nhiệm kỳ 2025-2030.
Đại hội có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương: ông Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương); ông Trần Quốc Khánh, nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương; ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương); ông Tạ Tấn - Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức Phi Chính phủ (Bộ Nội vụ); cùng đại diện lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội, Sở Công Thương Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI),…
Đại hội còn có sự hiện diện của lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Hiệp hội qua các thời kỳ; đại diện các hiệp hội ngành hàng; cùng hơn 150 đại biểu là hội viên, doanh nghiệp phân phối - bán lẻ tiêu biểu và các đơn vị đối tác trên cả nước.
Thị trường bán lẻ Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực
Theo bà Hương Thanh, bối cảnh kinh tế toàn cầu thời gian qua chịu tác động mạnh mẽ từ xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu và sự bùng nổ của công nghệ số, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, nhờ nền kinh tế - chính trị ổn định, dân số hơn 100 triệu người và quá trình số hóa mạnh mẽ, thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực.
Năm 2024, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 6.391 nghìn tỷ đồng, tăng 9% so với năm trước. Tính đến tháng 9/2025, con số này ước đạt 5.176 nghìn tỷ đồng, tăng 9,5% so với cùng kỳ năm 2024.
“Đây là điểm sáng trong tăng trưởng kinh tế, thể hiện vai trò ngày càng quan trọng của lĩnh vực bán lẻ trong việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa và ổn định kinh tế vĩ mô”, bà Hương Thanh nhấn mạnh. Đại diện WinCommerce cho rằng, trong thời gian qua, Chính phủ, Bộ Công Thương và các cơ quan, ban, ngành đã triển khai nhiều chủ trương, chính sách tạo động lực cho doanh nghiệp bán lẻ.
Hiện WinCommerce đang vận hành hơn 4.300 điểm bán gồm siêu thị, cửa hàng WinMart, WinMart+ và Win tại 34 tỉnh, thành trên cả nước. (Ảnh minh hoạ)
Trong đó không thể không kể tới những hành động hỗ trợ mang tính ảnh hưởng lớn như là: các ý kiến chỉ đạo tập trung về việc đầu tư mạnh mẽ cho phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược; hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận chuyển; giảm chi phí logistics và nâng cao tính cạnh tranh; các chương trình thúc đẩy phát triển hạ tầng công nghệ, chuyển đổi số, thanh toán điện tử, thương mại điện tử; và làm thay đổi hành vi người tiêu dùng theo chiều hướng tích cực và tạo ra thay đổi chung với cục diện của ngành bán lẻ.
Đặc biệt, Quyết định số 1163/QĐ-TTg ngày 13/7/2021 và Quyết định 2326/QĐ-TTg ngày 21/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ đã xác lập khung chiến lược phát triển thương mại trong nước và thị trường bán lẻ Việt Nam đến năm 2050 - là cơ sở quan trọng để ngành bán lẻ phát triển ổn định, bền vững.
Bên cạnh đó, có rất nhiều chính sách kích cầu kinh tế hỗ trợ doanh nghiệp của Chính phủ được ban hành, ví dụ như chính sách giảm thuế VAT cho ngành hàng dịch vụ tiêu dùng và đặc biệt là Quyết định số 2269/QĐ-BCT của Bộ Công Thương, ban hành ngày 8/8/2025, là quyết định phê duyệt “Chương trình phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng, đẩy mạnh Cuộc vận động 'Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam' giai đoạn 20252027” đã mang tới một sự hỗ trợ rất lớn cho doanh nghiệp bán lẻ ở trong nước.
Hiện WinCommerce đang vận hành hơn 4.300 điểm bán gồm siêu thị, cửa hàng WinMart, WinMart+ và Win tại 34 tỉnh, thành trên cả nước. Trong năm 2024 và 9 tháng đầu năm 2025, doanh thu của WinCommerce tăng trưởng hai con số, riêng quý III/2025 lần đầu tiên vượt mốc 10.000 tỷ đồng, mức cao nhất từ khi thành lập. Từ đó nâng lũy kế doanh thu tháng 9 của Wincommerce lên 28.500 tỷ đồng, tăng 16,6 % so với cùng kỳ năm 2024.
Theo bà Thanh, doanh nghiệp hiện đã và đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI và Big Data trong chuỗi cung ứng để tối ưu hóa quản trị hàng hóa, dự báo nhu cầu tiêu dùng và giảm chi phí vận hành. Bên cạnh đó, hệ thống thanh toán không tiền mặt, chương trình hội viên cá nhân hóa và các giải pháp công nghệ giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng, tăng hiệu quả vận hành toàn chuỗi.
Song song, doanh nghiệp chú trọng liên kết sản xuất - tiêu thụ nội địa, mở rộng mạng lưới đến khu vực nông thôn, vùng ven đô nhằm thúc đẩy lưu thông hàng Việt, góp phần nâng cao đời sống người dân và phát triển thương mại nội địa.
Đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm để phát triển bán lẻ bền vững
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, tâm lý tiêu dùng có dấu hiệu thận trọng, ngành bán lẻ Việt Nam vẫn phải nỗ lực lớn để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 theo Chỉ thị số 08/CT-BCT của Bộ Công Thương.
Bà Đoàn Thị Hương Thanh - Giám đốc Pháp chế Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại Tổng hợp WinCommerce (thành viên Tập đoàn Masan).
Từ thực tiễn hoạt động, đại diện WinCommerce kiến nghị Hiệp hội Các nhà Bán lẻ Việt Nam tổng hợp, tham mưu tới các cơ quan chức năng 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy phát triển ngành bán lẻ bền vững, hiện đại và có sức cạnh tranh cao.
Thứ nhất, về định hướng phát triển khu vực kinh tế trong nước và tăng cường vai trò của doanh nghiệp nội địa. Cần có các đề án, chương trình và chính sách hỗ trợ cụ thể đối với doanh nghiệp bán lẻ trong nước, phù hợp mục tiêu xuyên suốt của Chiến lược “Phát triển thương mại trong nước giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” (Quyết định số 1163/QĐ-TTg). Mục tiêu đến năm 2030, khu vực kinh tế trong nước chiếm 85% tổng mức bán lẻ hàng hóa của cả nước, khẳng định vai trò chủ lực của doanh nghiệp nội trong hệ thống phân phối.
Thứ hai, ưu tiên triển khai mạnh mẽ các chương trình thúc đẩy tiêu dùng hàng Việt. Doanh nghiệp bán lẻ nội địa cần được trao vai trò trung tâm trong việc bảo vệ thị trường hàng nội, hỗ trợ sản xuất trong nước, mở rộng chuỗi tiêu thụ hàng Việt và đưa sản phẩm Việt Nam vươn tầm quốc tế.
Thứ ba, về xây dựng và liên kết hệ thống hạ tầng bán lẻ hiện đại, gắn với phát triển logistics nội địa. Đề xuất Chính phủ có cơ chế, chính sách cụ thể nhằm hiện thực hóa Chiến lược “Phát triển thương mại trong nước giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”, tập trung hoàn thiện hạ tầng thương mại – logistics ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, nơi doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn. Đồng thời, cần có chính sách tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp logistics, thúc đẩy kết nối giữa sản xuất – logistics – bán lẻ để hình thành chuỗi cung ứng chủ động cấp vùng, đảm bảo lưu thông hàng hóa thông suốt và cân bằng thị trường.
Thứ tư, về chính sách thuế, phí, lãi suất và hỗ trợ tài chính tín dụng. Đề xuất triển khai thực chất các giải pháp cấp bách được nêu trong Quyết định số 2269/QĐ-BCT (ngày 8/8/2025) nhằm giúp doanh nghiệp bán lẻ tiếp cận thông tin ưu đãi thuế, phí và các nguồn vốn tín dụng. Cần ưu tiên cho doanh nghiệp nội có tỷ lệ hàng Việt cao, doanh nghiệp mở rộng mạng lưới tới vùng sâu, vùng xa, hải đảo; cũng như các hệ thống bán lẻ hiện đại có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt thị trường.
Thứ năm, về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong lộ trình xây dựng hệ thống phân phối bán lẻ xanh và bền vững. Thực hiện đúng định hướng của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 85/2022/NĐ-CP, từ 1/1/2026 sẽ hạn chế sử dụng túi nilon khó phân hủy và sau 31/12/2030 dừng sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa dùng một lần. WinCommerce đề xuất Nhà nước có chính sách hỗ trợ phát triển vật liệu xanh với giá thành hợp lý, đồng thời cải cách thủ tục cấp phép sản xuất sản phẩm thân thiện môi trường, giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận, giảm chi phí cho người tiêu dùng.
Song song đó, cần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành bán lẻ, khuyến khích tái chế bao bì, sử dụng năng lượng và vật liệu tái tạo, mở rộng đối tượng ưu đãi môi trường tại Điều 131 Nghị định 08/2022/NĐ-CP cho các nhóm doanh nghiệp bán lẻ, trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn và khu du lịch, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn chuyển đổi xanh đầy thách thức.
Đại diện WinCommerce nhấn mạnh: “Chúng tôi hy vọng Hiệp hội Các nhà Bán lẻ Việt Nam sẽ tiếp tục có các hoạt động tích cực vì lợi ích của cộng đồng doanh nghiệp, sớm đưa ngành bán lẻ trở thành một trong những trụ cột của nền kinh tế đất nước trên con đường phát triển thịnh vượng, hiện đại và bền vững”.
Mai Lan