Không sở hữu thiết kế thể thao hay động cơ mạnh mẽ, những mẫu MPV và xe van dáng hộp vuông lại gây chú ý nhờ khả năng tận dụng không gian, chở người và hàng hóa linh hoạt. Nhưng những dòng xe thực dụng này liệu có được khách hàng Việt đón nhận, đặc biệt là phục vụ nhu cầu gia đình?
Thiết kế hộp vuông giúp một chiếc ô tô phục vụ nhiều mục đích
Trong khi thị trường ô tô toàn cầu liên tục chứng kiến sự xuất hiện của những mẫu SUV ngày càng lớn, thiết kế thể thao và nhiều công nghệ, một dòng xe có ngoại hình khá đơn giản vẫn duy trì sức hút tại Nhật Bản. Đó là những chiếc kei van, thường có thân xe vuông vức, đầu ngắn, trần cao và cửa trượt hai bên, được phát triển nhằm tận dụng tối đa không gian trong giới hạn kích thước nhỏ.
Khác với SUV hay crossover thông thường, nhóm xe này không chú trọng hình thức bên ngoài mà ưu tiên khả năng sử dụng. Thiết kế thân xe gần như hình hộp giúp mở rộng khoảng không phía trên đầu hành khách, đồng thời tạo ra khoang chứa hàng có hình dạng tương đối vuông vắn, thuận tiện cho việc sắp xếp hành lý và hàng hóa.
Một trong những ví dụ tiêu biểu là Honda N-VAN e:, mẫu kei van chạy điện được Honda giới thiệu tại Nhật Bản từ năm 2024. Xe dài 3.395 mm, rộng 1.475 mm và cao khoảng 1.950 mm. Dù có chiều dài chỉ tương đương một chiếc ô tô mini, N-VAN e: vẫn có thể bố trí bốn chỗ ngồi hoặc mở rộng diện tích chứa hàng bằng cách gập các ghế không sử dụng.
Honda N-VAN e: sở hữu thiết kế hộp vuông đặc trưng của dòng kei van Nhật Bản, với khoang nội thất linh hoạt, có thể gập ghế để mở rộng không gian chở hàng.
Đáng chú ý, Honda thiết kế cửa bên phía hành khách không có cột B cố định, tạo khoảng mở lớn khi cả cửa trước và cửa trượt phía sau được mở. Kết hợp với sàn xe thấp, thiết kế này giúp việc đưa hàng hóa cồng kềnh vào khoang xe thuận tiện hơn.
Theo công bố của Honda, N-VAN e: có phạm vi hoạt động tối đa 245 km mỗi lần sạc theo chu trình WLTC, phù hợp với nhu cầu giao hàng, đi lại và làm việc trong phạm vi đô thị. Ngoài phiên bản bốn chỗ, hãng còn phát triển những cấu hình ít ghế hơn để ưu tiên khả năng chuyên chở.
Không chỉ Honda, Suzuki cũng gia nhập phân khúc xe van điện cỡ nhỏ khi ra mắt e EVERY tại Nhật Bản vào tháng 3/2026. Mẫu xe này có phiên bản hai chỗ và bốn chỗ, dung lượng pin 36,6 kWh, phạm vi hoạt động công bố 257 km theo WLTC và tải trọng tối đa 350 kg.
Suzuki e EVERY là mẫu xe van điện cỡ nhỏ tại Nhật Bản, có cấu hình 2 hoặc 4 chỗ ngồi, thiết kế trần cao và cửa trượt, phù hợp với nhu cầu di chuyển và vận chuyển hàng hóa trong đô thị.
Những mẫu xe như Honda N-VAN e: hay Suzuki e EVERY cho thấy một cách tiếp cận khá thực dụng. Cùng một kiểu thân xe, nhà sản xuất có thể phát triển phiên bản phục vụ gia đình hoặc ưu tiên vận chuyển hàng hóa, giúp mở rộng nhóm khách hàng mà không cần xây dựng một dòng sản phẩm hoàn toàn khác.
Còn tại Hàn Quốc, Kia PV5 đang là ví dụ đáng chú ý về việc phát triển MPV điện theo hướng đa dụng. Dù mang thương hiệu Hàn Quốc và không thuộc nhóm kei car Nhật Bản, PV5 có nhiều điểm tương đồng về triết lý thiết kế, đặc biệt là thân xe vuông vức, không gian rộng và khả năng bố trí nội thất theo nhu cầu sử dụng.
Kia PV5 dài 4.695 mm, rộng 1.895 mm, được phát triển trên nền tảng điện chuyên dụng E-GMP.S. Xe có nhiều biến thể, trong đó PV5 Passenger hướng đến vận chuyển hành khách, còn PV5 Cargo phục vụ hoạt động giao nhận hàng hóa.
Đáng chú ý hơn là phiên bản PV5 Crew Van được Kia giới thiệu trong năm 2026. Đây là cấu hình kết hợp khả năng chở người và hàng hóa trên cùng một chiếc xe. Thông qua cơ cấu gập ghế do nhà sản xuất thiết kế, người dùng có thể chuyển từ bố trí năm chỗ ngồi sang hai chỗ, nhường diện tích phía sau cho khoang hàng.
Kia PV5 phát triển theo hướng xe điện đa dụng, với các cấu hình chở khách và chở hàng. Đặc biệt, phiên bản Crew Van có thể chuyển đổi từ 5 chỗ sang 2 chỗ ngồi để mở rộng khoang chứa hàng.
Theo thông số mục tiêu Kia công bố, dung tích khoang hàng của PV5 Crew Van có thể thay đổi từ khoảng 2,4 m3 ở cấu hình năm chỗ lên 3,7 m3 khi chuyển sang hai chỗ. Chiều dài không gian chứa hàng cũng tăng từ 1.278 mm lên 1.965 mm.
Điều này giúp một chiếc xe có thể phục vụ nhóm nhân viên đi làm, chở dụng cụ, thiết bị hoặc vận chuyển hàng hóa trong những thời điểm khác nhau mà không cần tháo lắp ghế thủ công bằng dụng cụ. Thay vì đầu tư riêng xe chở người và xe chở hàng, doanh nghiệp có thể sử dụng một phương tiện cho nhiều công việc nếu nhu cầu và quy định vận hành cho phép.
Xe MPV đa dụng có phù hợp với thị trường Việt Nam
Tại Việt Nam, xe MPV 7 chỗ đang được nhiều gia đình lựa chọn nhờ không gian rộng và giá bán tương đối dễ tiếp cận. Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm phổ thông hiện nay như Mitsubishi Xpander, Suzuki XL7 hay Toyota Veloz Cross vẫn được thiết kế chủ yếu để chở hành khách, với khả năng mở rộng khoang hành lý bằng cách gập hàng ghế sau.
Trong khi đó, những mẫu xe tải van phục vụ kinh doanh lại thường ưu tiên khoang hàng, hạn chế số ghế ngồi. Điều này tạo ra khoảng trống nhất định đối với nhóm khách hàng cần phương tiện vừa phục vụ sinh hoạt gia đình, vừa hỗ trợ hoạt động kinh doanh nhỏ.
Sự phát triển của xe điện đang mở ra cơ hội cho kiểu thiết kế này. Khác với xe sử dụng động cơ đốt trong, nền tảng xe điện chuyên dụng có thể tận dụng việc bố trí động cơ và bộ pin để giảm sự chiếm dụng không gian trong khoang xe, tạo điều kiện phát triển sàn phẳng, khoang hành khách rộng và nhiều phương án bố trí nội thất.
Nếu những mẫu xe hộp vuông đa dụng được phát triển phù hợp, thị trường Việt Nam có thể hình thành nhóm khách hàng riêng, từ hộ kinh doanh, cửa hàng bán lẻ, doanh nghiệp logistics quy mô nhỏ đến gia đình thường xuyên cần chở nhiều hành lý.
Các mẫu xe dáng hộp vuông nổi bật với thiết kế tối ưu không gian, khả năng chở người và hàng hóa linh hoạt, mở ra hướng phát triển mới cho phương tiện đô thị. (Ảnh minh họa)
Ưu điểm của dòng xe này không đơn thuần nằm ở kích thước nhỏ. Thiết kế trần cao, cửa trượt và khoang xe vuông vắn giúp việc lên xuống xe, bốc xếp hàng hóa hoặc di chuyển trong không gian hẹp thuận tiện hơn. Đối với các tuyến giao hàng nội thành, khả năng bố trí hàng hóa hợp lý cũng có thể giúp tăng hiệu quả khai thác phương tiện.
Dù vậy, thị trường Việt Nam vẫn tồn tại những rào cản. Trước hết là quy định phân loại và đăng kiểm phương tiện. Việc một mẫu xe có thể gập ghế để tăng diện tích chứa hàng không đồng nghĩa chủ xe được tự do thay đổi kết cấu, số chỗ đăng ký hay sử dụng phương tiện chở hàng và hành khách ngoài phạm vi được phép.
Bên cạnh đó, khả năng cạnh tranh còn phụ thuộc giá bán, mạng lưới bảo dưỡng, tải trọng cho phép và hạ tầng sạc đối với xe thuần điện. Nhưng về lâu dài, những chiếc MPV dáng hộp vuông có thể là một hướng phát triển đáng chú ý khi ô tô không chỉ phục vụ việc di chuyển cho gia đình, mà còn trở thành công cụ kinh doanh và vận chuyển hàng hóa.
Lê Phong