Hai năm vừa qua, giá hàng hóa cơ bản đã trải qua giai đoạn tăng mạnh mẽ. Một số hàng hóa cơ bản như dầu mỏ, khí đốt, than đá đã tăng và lập đỉnh trong vòng nhiều năm trở lại đây. Mặc dù vậy, giá hàng hóa đang dần hạ nhiệt từ đầu tháng 6 tới nay báo hiệu xu hướng đảo chiều sau khi đã tăng mạnh bất thường trong 2 năm qua.
Trong báo cáo cập nhật xu hướng giá một số hàng hóa và đánh giá tác động lên các nhóm ngành trên thị trường, Agriseco Research cho biết thị trường hàng hóa thế giới đã hình thành xu hướng tăng mạnh mẽ kể từ năm 2020 khi đại dịch Covid-19 bùng phát. Điều này đã tác động lớn đến nhiều ngành kinh doanh đặc biệt là cấu trúc chi phí nguyên vật liệu đầu vào.
Trong giai đoạn này, thị trường hàng hóa thế giới đang phải chịu 2 áp lực chính là nhu cầu phục phục hồi mạnh mẽ khi các nền kinh tế trở lại trạng thái bình thường hậu đại dịch Covid 19 và nguồn cung hàng hóa trên toàn cầu đang bị ảnh hưởng do đứt gãy chuỗi cung ứng bởi Covid 19 và căng thẳng địa chính trị toàn cầu. Chỉ số Refinitiv CoreCommodity CRB Index – chỉ số tổng hợp giá cả của 22 loại hàng hóa chính đã tăng mạnh trong 2 năm qua. Nếu chỉ tính riêng trong năm 2022, chỉ số này đã có thời điểm tăng mạnh nhất lên đến hơn 40%.
Mặc dù vậy kể từ đầu tháng 6/2022 cho tới hiện nay, chỉ số CRB đang có xu hướng hạ nhiệt trước những nỗ lực kiềm chế lạm phát, hạ nhiệt giá hàng hóa của Chính phủ và Ngân hàng Trung ương các quốc gia trên thế giới. Điều này báo hiệu xu huớng đảo chiều của giá hàng hóa sau khi đã tăng mạnh bất thường trong 2 năm qua. Điều này cũng tạo ra một số cơ hội đầu tư cổ phiếu trong trung và dài hạn theo xu hướng giá hàng hóa.
Sự chững lại trong đà tăng của giá dầu
Giá dầu mặc dù vẫn đang ở mức cao tuy nhiên đã có sự điều chỉnh từ đầu tháng 6. Hiện nay, giá dầu Brent đang giao dịch ở mức 103,86 USD/thùng, giá dầu WTI là 96,35 USD/thùng.
Theo báo cáo “Triển vọng năng lượng” vừa được EIA công bố trong tháng 7, tổ chức này nhận định giá dầu thô Brent ở mức trung bình 71 USD/thùng trong năm 2021 sẽ tăng lên mức trung bình 104 USD/thùng vào năm 2022, giảm 3,1% so với dự báo đưa ra hồi tháng 6, trong khi giá dầu WTI ở mức trung bình 98,79 USD/thùng, giảm 3,6% so với dự báo hồi tháng 6. Đây vẫn là mức cao nhưng đã có sự chững lại trong đà tăng của giá dầu. Và theo đó, giá dầu từ giờ tới cuối năm có thể đi ngang hoặc giảm nhẹ.
Agriseco Research đánh giá những nguyên nhân gây bất ổn cho nguồn cung dầu bao gồm các lệnh trừng phạt ảnh hưởng tới sản lượng dầu mỏ của Nga; quyết định về sản lượng OPEC+ và tốc độ tăng sản lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của Mỹ. Giá dầu từ giờ tới cuối năm có thể đi ngang hoặc giảm nhẹ, và tiếp tục hạ nhiệt trong năm 2023 khi nguồn cung được bù đắp bởi sự gia tăng sản lượng của OPEC+ và Mỹ.
Cổ phiếu dầu khí thường có xu hướng đi theo giá dầu, vậy nên việc giá dầu chững lại cũng sẽ khiến nhóm này khó thu hút dòng tiền.
Agriseco Research đánh giá sẽ có sự phân hóa theo triển vọng kinh doanh đối với cổ phiếu dầu khí trong bối cảnh giá dầu không còn tăng nóng. Nhóm thượng nguồn: Triển vọng tích cực với các dự án thăm dò, khai thác được kích hoạt khi mặt bằng giá dầu ở mức cao. Nhóm trung, hạ nguồn: KQKD sẽ suy giảm do không còn hưởng lợi từ hàng tồn kho giá rẻ và giá bán đầu ra tăng cao.
Giá nông sản sẽ hạ nhiệt nhưng khó giảm mạnh
Đối với giá nông sản, kể từ khi bùng phát đại dịch Covid 19, chỉ số giá lương thực toàn cầu đã không ngừng tăng cao do sự đứt gãy chuỗi cung ứng trên toàn cầu. Mặc dù vậy, chỉ số giá lương thực đã có xu hướng hạ nhiệt khi giảm 2,3% trong tháng 6, đạt trung bình 154,2 điểm do giá ngũ cốc giảm 4,1%, giá lúa mì giảm 5,7% so với tháng 5. Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ năm 2021, mức giá hàng hóa vẫn cao hơn 23,1%.
Theo Agriseco Research đánh giá, giá nông sản sẽ hạ nhiệt nhưng khó giảm mạnh từ giờ tới cuối năm do nhu cầu toàn cầu lớn, thời tiết bất lợi ở một số nước; chi phí sản xuất và vận chuyển cao và gián đoạn chuỗi cung ứng vì Covid-19 và cuộc xung đột Nga – Ukraine.
Giá nông sản sẽ hạ nhiệt nhưng khó giảm mạnh từ giờ tới cuối năm 2022. Có thể từ năm 2023, giá nhiều loại nông sản sẽ hạ nhiệt mạnh hơn do các chính sách hạn chế xuất khẩu dần hết hiệu lực.
Giá heo đã trải qua chu kỳ tăng giá rất mạnh từ giữa năm 2019-2020 do dịch tả lợn châu Phi bùng phát. Khi kiểm soát được dịch kèm theo tác động của làn song Covid 19, giá heo đã giảm mạnh cho tới cuối năm 2021. Từ đầu năm 2022 tới nay, trước tình trạng giá nguyên liệu TACN tăng mạnh dẫn đến nhiều hộ nuôi heo phải chịu thua lỗ và cắt giảm tái đàn, điều này lại dẫn đến thiếu hụt nguồn cung và giá heo đang bước vào chu kỳ tăng giá mới. Hiện nay giá heo hơi đang giao dịch ở mức từ 60.000- 70.000 đồng/kg.
Giá heo có thể tiếp tục tăng từ giờ tới cuối năm 2022 do thiếu hụt nguồn cung bởi tỷ lệ tái đàn đầu năm thấp khi giá nguyên liệu tăng cao, nhiều hộ nông dân thua lỗ.
Giá lúa mỳ và ngô đều giảm mạnh từ tháng 5 tới nay, quay trở lại mức của năm 2021. Mới đây, Nga và Ukraine ký kết thỏa thuận nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc. Điều này có thể giúp thị trường nông sản tiếp tục hạ nhiệt khi đây là 2 quốc gia chiếm tỷ trọng lớn, đông góp khoảng 29% sản lượng xuất khẩu lúa mỳ và 19% sản lượng ngô toàn cầu.
Ngành chăn nuôi đã trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong nửa đầu năm 2022 khi giá nguyên liệu đầu vào TACN như giá ngô, giá lúa mỳ tăng rất mạnh, trong khi giá đầu ra như giá heo thì lại không tăng đáng kể. Tuy nhiên kể từ tháng 6 trở lại đây, diễn biến này đã có sự đảo chiều khi giá nguyên liệu TACN có sự hạ nhiệt với giá ngô và giá lúa mỳ bắt đầu giảm, ngược lại giá heo hơi đã tăng trở lại khi nhiều hộ nông dân treo chuồng trước tình cảnh thua lỗ đầu năm dẫn đến thiếu hụt nguồn cung.
Với nhận định rằng giá nông sản tiếp tục hạ nhiệt trong cuối năm 2022 khi tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng được kiểm soát, cùng với đó giá heo đầu ra có thể duy trì đà tăng khi nguồn cung thiếu hụt, nhóm ngành chăn nuôi kỳ vọng có sự cải thiện trong KQKD so với nửa đầu năm 2022.
Giá phân bón nhiều khả năng sẽ tiếp tục hạ nhiệt
Giá phân bón thế giới đã hạ nhiệt từ tháng 5 trở lại đây mặc dù vẫn ở mức cao so với mặt bằng của những năm trước. Giá ure tại Bắc Mỹ đã giảm hơn 33% từ đỉnh, hiện đang giao dịch dưới 600 USD/tấn.
Cũng theo xu hướng này, giá ure tại Việt Nam đã giảm xuống còn 15.000 đ/kg từ mức 18.500 đ/kg. Hiện nay, giá nguyên liệu đầu vào như than, khí tự nhiên đảo chiều giảm làm giảm áp lực lên giá phân bón. Lượng phân bón tồn kho trên thế giới, đặc biệt ở châu Mỹ, đang tăng mạnh khi nông dân hạn chế mua vì giá quá cao cũng là yếu tố cho thấy giá phân bón nhiều khả năng sẽ tiếp tục hạ nhiệt.
Giá phân bón được dự báo có thể tiếp tục giảm tới cuối năm 2022 và kéo dài sang năm 2023 trước khi hình thành mặt bằng giá mới. Tồn kho phân bón thế giới đang tăng mạnh cũng là dấu hiệu cho thấy giá phân bón sẽ còn tiếp tục giảm thời gian tới.
Nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng chính sách cấm hoặc hạn chế xuất khẩu phân bón nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước. Các chính sách sẽ hết hiệu lực từ năm 2023, khi đó nguồn cung phân bón trên thế giới sẽ được gia tăng đáng kể. Đối với ngành phân bón, nhu cầu đã tương đối bão hòa và ổn định. Hai năm qua giá phân bón tăng mạnh là do yếu tố nguồn cung thiếu hụt và nguyên liệu đầu vào tăng cao. Khi các yếu tố đó không còn nữa thì giá có thể hạ nhiệt và trở thành thách thức với nhóm ngành này.
Ngành nhựa có thể cải thiện biên lợi nhuận khi giá giảm
Giá các loạt hạt nhựa (PVC, PP, PE) ổn định từ đầu năm 2022 và bắt đầu giảm mạnh kể từ tháng 5 trở lại đây. Tồn kho hạt nhựa trên thế giới tăng cao do lượng tiêu thụ chậm lại. Hạt nhựa là chế phẩm từ các nguyên liệu hóa thạch như dầu, khí tự nhiên nên giá hạt nhựa sẽ có tương quan thuận với giá dầu hay giá khí. Giá hạt nhựa gần đây thậm chí giảm mạnh hơn giá dầu, nguyên nhân do chi phí sản xuất hạt nhựa là giá dầu, giá khí đã bắt đầu giảm và tồn kho hạt nhựa tăng cao dẫn đến nguồn cung tương đối dư thừa.
Giá nguyên liệu hạt nhựa có tương quan thuận chiều với giá dầu, tiếp tục giảm cùng với xu hướng của giá dầu. Chi phí hạt nhựa chiếm đến khoảng 70% chi phí sản xuất trong ngành. Với quan điểm giá dầu sẽ đi ngang và giảm nhẹ trong nửa cuối 2022, qua đó ngành nhựa có thể cải thiện biên lợi nhuận. Cụ thể, biên lợi nhuận gộp các doanh nghiệp ngành nhựa đã giảm 4% từ khoảng 18% trong năm 2020 xuống còn khoảng 14% trong năm 2021 do giá hạt nhựa tăng cao.
Nhu cầu xây dựng tăng trở lại: Nhu cầu về hạ tầng nước (đối với các doanh nghiệp sản xuất ống nhựa: NTP; NMP); Nhu cầu về đầu tư công (đối với các doanh nghiệp sản xuất nhựa đường: PLC) đều được đánh giá sẽ tăng trở lại trên mức nền thấp trong nửa cuối năm 2022 và các năm tới.
Giá hóa chất tiếp tục hạ nhiệt
Giá các loại hóa chất như phốt pho vàng hay xút đều đảo chiều giảm kể từ đầu tháng 6 trở lại đây cùng với xu hướng chung của nhóm hàng hóa khác. Nguyên nhân do nguồn cung đã cân bằng trở lại khi Trung Quốc mở cửa và bắt đầu nối lại các hoạt động sản xuất hóa chất. Sản lượng phục hồi tại Trung Quốc có thể khiến giá hóa chất tiếp tục hạ nhiệt.
Các doanh nghiệp hóa chất như DGC, CSV, HVT được hưởng lợi rất lớn khi giá hóa chất trong năm 2021 tăng mạnh. Tuy nhiên điều này vô hình chung tạo ra một mặt bằng KQKD rất cao và chỉ cần một sự đảo chiều của giá hàng hóa có thể khiến lợi nhuận sụt giảm mạnh.
Trung Anh