8 tháng đầu năm 2026, Brazil trở thành thị trường lớn nhất của cá rô phi Việt Nam với kim ngạch 44 triệu USD, tăng hơn 22.000% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm 49% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam. Tuy nhiên, đà tăng trưởng nhanh cũng đi kèm những yêu cầu ngày càng cao đối với nguồn cung nhập khẩu tại thị trường này.
Brazil chiếm gần một nửa xuất khẩu cá rô phi Việt Nam
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang Brazil đạt 44 triệu USD, tăng 22.142% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng trong tháng 8, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 4 triệu USD.
Không chỉ tăng về giá trị, lượng cá rô phi Việt Nam xuất khẩu sang Brazil cũng tăng mạnh. Theo số liệu từ Trung tâm Thông tin và Thị trường Nuôi trồng thủy sản thuộc Embrapa Pesca e Aquicultura, trong 8 tháng đầu năm, lượng phi lê cá rô phi Brazil nhập khẩu từ Việt Nam tăng 3,5 lần so với cùng kỳ năm 2025.
Trong cơ cấu xuất khẩu, phi lê cá rô phi đông lạnh thuộc nhóm HS 0304 chiếm gần như toàn bộ kim ngạch xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Brazil.
Đà tăng mạnh đưa Brazil trở thành thị trường lớn nhất của cá rô phi Việt Nam trong 8 tháng đầu năm, đồng thời chiếm gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này. Tuy nhiên, mức độ tập trung cao vào một thị trường cũng đặt ra yêu cầu lớn hơn đối với doanh nghiệp trong việc theo dõi chính sách và đáp ứng các quy định nhập khẩu.
Sự gia tăng nhanh của cá rô phi Việt Nam đang diễn ra trong bối cảnh ngành nuôi cá rô phi Brazil tiếp tục phát triển. Theo số liệu được VASEP dẫn lại, sản lượng cá rô phi của Brazil năm 2025 đạt khoảng 707.495 tấn, tăng 6,8% so với năm trước. Cá rô phi chiếm khoảng 92% tổng khối lượng cá nuôi xuất khẩu của Brazil trong năm 2025.
Diễn biến này tạo ra sự đan xen giữa nhu cầu nhập khẩu và năng lực sản xuất trong nước của Brazil. Trong ngắn hạn, nhập khẩu vẫn đóng vai trò bổ sung nguồn cung cho thị trường nội địa, nhưng Brazil đồng thời cũng đang có kế hoạch mở rộng sản xuất và xuất khẩu cá rô phi.
Do đó, nhu cầu nhập khẩu tăng không đồng nghĩa với việc các điều kiện đối với nguồn cung từ nước ngoài được nới lỏng. Việc cá rô phi Việt Nam gia tăng nhanh tại thị trường Brazil cũng khiến các yêu cầu liên quan đến kiểm soát nhập khẩu được chú ý hơn.
Hàng rào thuế quan và kỹ thuật gia tăng
Theo VASEP, tốc độ tăng nhập khẩu cá rô phi từ Việt Nam đã thúc đẩy các hiệp hội ngành cá rô phi Brazil đề xuất áp dụng hạn ngạch đối với phi lê cá rô phi Việt Nam, tương đương 5% sản lượng phi lê sản xuất trong nước. Các tổ chức này đồng thời đề nghị tăng cường kiểm tra về thuế, an toàn vệ sinh, chất lượng, tỷ lệ mạ băng (glazing) và tiêu chuẩn môi trường.
Tuy nhiên, đây hiện vẫn là đề xuất từ phía ngành cá rô phi Brazil và chưa phải hạn ngạch đã có hiệu lực.
Bên cạnh đó, trong năm 2026, tại một số bang của Brazil tiếp tục xuất hiện các vấn đề liên quan đến kiểm soát nhập khẩu. Các biện pháp liên quan đến TiLV, thuế/ICMS và kiểm soát sản phẩm cá rô phi đang làm gia tăng chi phí cũng như mức độ bất định đối với doanh nghiệp xuất khẩu.
Trong bối cảnh Brazil trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của xuất khẩu cá rô phi Việt Nam, việc thị trường này chiếm tỷ trọng cao cũng đặt doanh nghiệp trước yêu cầu chủ động hơn trong cập nhật chính sách. Các nội dung cần được theo dõi gồm hạn ngạch, thuế và ICMS, kiểm dịch, TiLV, tiêu chuẩn chất lượng, tỷ lệ mạ băng, truy xuất nguồn gốc và các yêu cầu về môi trường.
Với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu cao trong 8 tháng đầu năm, Brazil đang mở ra dư địa đáng kể cho cá rô phi Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì thị trường, doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về tuân thủ, minh bạch hồ sơ và khả năng thích ứng với những thay đổi trong chính sách nhập khẩu.
Trung Anh