Vasep để xuất khẩu cá tra sang EU trong quý II/2025 được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng ở mức 2 con số, ngành cá tra cần tiếp tục chú trọng đa dạng hóa sản phẩm, tăng hàm lượng chế biến, và đặc biệt là duy trì được chất lượng đồng đều – yếu tố then chốt để giữ được niềm tin từ các nhà NK khó tính trong khối EU.
Tín hiệu tích cực
Dẫn số liệu từ Hải quan Việt Nam Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản (Vasep) cho biết, xuất khẩu cá tra sang EU trong 4 tháng đầu năm 2025 đạt 61 triệu USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tín hiệu tích cực, dù tăng trưởng phần lớn đến từ một số thị trường riêng lẻ, trong khi nhiều nước vẫn ghi nhận xu hướng giảm nhập khẩu.
Dẫn đầu khối EU về giá trị nhập khẩu cá tra Việt Nam là Hà Lan với kim ngạch đạt hơn 17 triệu USD trong 4 tháng đầu năm 2025, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng trong tháng 4, xuất khẩu cá tra sang thị trường này tăng tới 26%, đạt hơn 5 triệu USD, cho thấy nhu cầu đang phục hồi rõ rệt.
Hà Lan từ lâu vốn là cửa ngõ trung chuyển thủy sản vào EU, đặc biệt là với các sản phẩm đông lạnh, phi lê cá tra đóng gói sẵn. Sự gia tăng đơn hàng từ Hà Lan có thể được lý giải bởi hai yếu tố, một là tồn kho tại các nhà phân phối châu Âu giảm sau mùa đông, kéo theo nhu cầu nhập khẩu trở lại; hai là giá cá tra đang ở mức hợp lý, phù hợp với chiến lược tiêu dùng tiết kiệm của người dân EU trong giai đoạn kinh tế còn nhiều biến động.
Sau Hà Lan, Đức là quốc gia tiêu thụ nhiều cá tra Việt Nam thứ 2 trong khối. Mặc dù vậy, theo số liệu của Hải quan Việt nam, giá trị xuất khẩu sang thị trường này trong tháng 4/2025 chỉ đạt gần 2 triệu USD, giảm 58% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế xuất khẩu cá tra 4 tháng đầu năm nay sang Đức chỉ đạt 11 triệu USD, giảm 12% so với cùng kỳ năm 2024.
Nguồn: Vasep
Đức là thị trường có yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc, chất lượng sản phẩm và chứng nhận môi trường – đây là những tiêu chuẩn ngày càng được doanh nghiệp Việt chú trọng đáp ứng.
Tuy nhiên, tiêu dùng cá thịt trắng tại Đức vẫn chịu ảnh hưởng từ lạm phát thực phẩm và xu hướng chuyển sang các loại thủy sản bản địa như cá hồi hoặc cá tuyết khi giá cá tra không còn rẻ như giai đoạn trước đại dịch. Điều này đặt ra yêu cầu tái cấu trúc phân khúc thị trường, đẩy mạnh dòng sản phẩm giá trị gia tăng cao hơn cho thị trường này.
Tây Ban Nha đứng thứ 3 trong khối EU về tiêu thụ cá tra Việt Nam, với hơn 6,8 triệu USD, giảm nhẹ 5% trong 4 tháng đầu năm 2025. Là quốc gia tiêu thụ nhiều thủy sản đứng đầu châu Âu, Tây Ban Nha từng là thị trường tăng trưởng mạnh cho cá tra Việt Nam. Tuy nhiên, xu hướng tiêu dùng năm 2025 cho thấy sự dịch chuyển về khẩu vị và nhu cầu nội địa hóa sản phẩm, khiến mặt hàng cá tra – dù có lợi thế về giá – vẫn không thể giữ được đà tăng trưởng như trước.
Thị trường này đặc biệt ưa chuộng sản phẩm phi lê đông lạnh tẩm ướp. Vì vậy, doanh nghiệp Việt có thể khai thác phân khúc nhà hàng – khách sạn hoặc các chuỗi siêu thị bán lẻ tại các thành phố du lịch để thúc đẩy tiêu thụ trong mùa hè sắp tới.
Tại Bỉ, tính đến hết tháng 4/2025, Việt Nam thu về hơn 6 triệu USD từ xuất khẩu cá tra sang thị trường này, tương ứng tăng 10% YoY. Với vai trò là một trung tâm logistics lớn tại Tây Âu, Bỉ không chỉ là thị trường tiêu thụ cuối cùng mà còn là điểm trung chuyển cá tra vào các nước lân cận như Luxembourg, Hà Lan và Đức.
Bỉ là thị trường có vai trò khá giống Hà Lan, vừa là điểm tiêu thụ, vừa là nơi trung chuyển hàng hóa. Năm nay, nhiều công ty nhập khẩu Bỉ có xu hướng tăng đặt hàng các dòng sản phẩm giá trị gia tăng từ cá tra, đặc biệt là cá tra tẩm bột chiên, cắt khúc…, phục vụ cho hệ thống nhà hàng và bán lẻ trong nước.
Tại Italy, thị trường này có mức tăng trưởng nhập khẩu cá tra từ Việt Nam cao nhất trong khu vực với +71% YoY, đạt hơn 5 triệu USD. VASEP cho biết, có nhiều yếu tố hỗ trợ cho đà tăng này. Trong đó, một phần đến từ việc chi phí sinh hoạt tại Italy vẫn còn cao và tầng lớp thu nhập trung bình có xu hướng chuyển sang sử dụng các loại thực phẩm chất lượng với giá hợp lý, bao gồm cá tra.
Mặt khác, việt một số chuỗi siêu thị và nhà hàng Italy bắt đầu chú trọng tới các sản phẩm có nguồn gốc bền vững, truy xuất rõ ràng, đây cũng là tiêu chí mà cá tra Việt Nam có thể đáp ứng thông qua các chứng nhận như ASC, Global GAP, điều này mở ra không gian tiêu thụ sản phẩm tại thị trường này.
Tại các thị trường truyền thống là Pháp, Bồ Đào Nha và Hy Lạp, mức tăng trưởng cá tra của Việt Nam xuất khẩu sang ba thị trường này trong 4 tháng đầu năm 2025 lần lượt là +32% YoY (đạt 4 triệu USD), +33% YoY (đạt hơn 2 triệu USD) và +19% YoY (đạt gần 2 triệu USD). Đáng chú ý, Pháp đang gia tăng nhập khẩu các dòng cá tra phi lê cắt khúc và cá tra hấp đông lạnh – sản phẩm phù hợp với xu hướng ăn kiêng và tiện lợi đang gia tăng trong giới tiêu dùng trẻ.
Kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng
Theo Vasep, với kết quả khả quan trong 4 tháng đầu năm, xuất khẩu cá tra sang EU trong quý II/2025 được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng ở mức 2 con số, đặc biệt trong bối cảnh giá nguyên liệu tại Việt Nam đang ổn định, chi phí logistics không biến động lớn, và tâm lý người tiêu dùng châu Âu đang dần cải thiện sau một năm 2023 đầy biến động.
Cả năm 2025, nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng ổn định từ 8–12% mỗi quý, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang EU hoàn toàn có thể đạt hoặc vượt mốc 180–190 triệu USD – mức phục hồi tích cực so với đáy của năm 2023.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, ngành cá tra cần tiếp tục chú trọng đa dạng hóa sản phẩm, tăng hàm lượng chế biến, và đặc biệt là duy trì được chất lượng đồng đều – yếu tố then chốt để giữ được niềm tin từ các nhà nhập khẩu khó tính trong khối EU
Anh Đào