Kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu đều giảm trong nửa đầu tháng Năm, tuy nhiên nhập siêu có biểu hiện tăng tốc khi hoạt động xuất khẩu của Việt Nam từ tháng 4 đến nay đã bắt đầu chịu tác động mạnh mẽ từ đại dịch Covid-19.
Thông tin vừa được Tổng cục Hải quan công bố chiều 20/5, trị giá xuất nhập khẩu chỉ đạt con số dưới 10 tỷ USD, nhất là hoạt động xuất khẩu được xem là kỳ thấp nhất kể từ đầu năm 2020.
Cụ thể, 15 ngày đầu tháng 5, cả nước xuất khẩu được 8,22 tỷ USD. Đây được xem là kỳ có kim ngạch thấp nhất kể từ đầu năm 2020 đến nay (không tính nửa cuối tháng 1 có dịp nghỉ Tết Nguyên đán).
15 ngày đầu tháng có 2 nhóm hàng xuất khẩu đạt 1 tỷ USD trở lên là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại và linh kiện. Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt gần 1,5 tỷ USD, nâng tổng kim ngạch tính từ đầu năm lên 13,6 tỷ USD. Trong khi đó, điện thoại và lĩnh kiện đạt hơn 1 tỷ USD, nâng tổng kim ngạch từ đầu năm lên 16,4 tỷ USD.
Một số nhóm hàng xuất khẩu đáng chú ý khác như dệt may đạt 828 triệu USD (lũy kế từ đầu năm lên 9,468 tỷ USD); máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 753,5 triệu USD (lũy kế từ đầu năm đạt hơn 7,5 tỷ USD); giày dép đạt 586,6 triệu USD (lũy kế từ đầu năm đạt 5,94 tỷ USD)…
Xuất khẩu hàng hóa suy giảm trong nửa đầu tháng 5
Ở chiều nhập khẩu, 15 ngày đầu tháng 5 đạt kim ngạch gần 9,2 tỷ USD. Trong đó cũng có 2 nhóm hàng đạt kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên là: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt gần 2,1 tỷ USD, qua đó nâng tổng kim ngạch từ đầu năm lên hơn 19,7 tỷ USD. Nhóm hàng tỷ USD thứ hai là máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt hơn 1,4 tỷ USD, nâng tổng kim ngạch từ đầu năm lên 12,7 tỷ USD.
Như vậy, 15 ngày đầu tháng 5 cả nước tiếp tục nhập siêu gần 1 tỷ USD.
Lũy kế từ đầu năm đến 15/5, quy mô kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước đạt gần 177 tỷ USD, trong đó xuất khẩu hơn 89 tỷ USD, do đó, Việt Nam vẫn có thặng dư thương mại khoảng 1,4 tỷ USD.
Theo Bộ Công Thương, dịch Covid-19 lây lan mạnh tại nhiều quốc gia và khu vực trên thế giới từ giữa tháng 3/2020 đến nay đã gây ra sự gián đoạn đối với chuỗi thương mại toàn cầu và ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam. Sau khi đạt mức tăng trưởng khá tích cực trong quý I/2020, hoạt động thương mại của Việt Nam từ tháng 4 đến nay đã bắt đầu chịu tác động mạnh mẽ từ đại dịch Covid-19. Những ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19 được dự báo sẽ tác động rõ nét hơn tới hoạt động thương mại của Việt Nam trong quý II/2020 bởi từ giữa tháng 3/2020 đến nay, dịch bệnh đã ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến các thị trường đối tác thương mại lớn của Việt Nam là Mỹ, EU, Nhật Bản.
Hiện tại, xu hướng chính của các đối tác nhập khẩu của Việt Nam thông báo là là hoãn đơn hàng trong tháng 4, 5 và tạm thời chưa đàm phán đơn hàng từ tháng 6 trở đi (thông thường hàng năm, thời gian này đã là thời gian đàm phán cho các đơn hàng cuối năm). Nguyên nhân chủ yếu được các nhà nhập khẩu vận dụng điều khoản Bất khả kháng (Force Majeure) khi nhiều nước yêu cầu đóng cửa các thành phố, thậm chí toàn quốc, người dân được yêu cầu ở nhà. Chính lý do này, đã khiến các mặt hàng như dệt may, da giày, đồ gỗ… đang hứng chịu tác động kép từ dịch Covid-19 do nguồn nguyên liệu sản xuất vừa mới được cải thiện từ đầu tháng 3, nhưng nay lại gặp khó khăn ở thị trường đầu ra, đặc biệt EU và Mỹ là hai thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.
Mặc dù vậy, nếu dịch bệnh được khống chế trong quý II/2020, dự kiến xuất khẩu sẽ tăng trở lại trong nửa cuối năm và tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế Việt Nam trong năm 2020 nhờ nhu cầu tiêu thụ trên thế giới tăng trở lại, cộng với những lợi thế cạnh tranh khi Hiệp định EVFTA chính thức có hiệu lực.
Lê Linh