Xuất khẩu phân bón của Việt Nam trong tháng 7/2026 giảm mạnh so với tháng trước cả về lượng và kim ngạch. Tuy nhiên, tính chung 7 tháng, xuất khẩu vẫn tăng cao so với cùng kỳ. Trong nước, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp phân bón cũng phân hóa rõ, trong khi diễn biến nguồn cung toàn cầu và chính sách xuất khẩu của Trung Quốc có thể tiếp tục tác động đến giá phân bón những tháng cuối năm.
Xuất khẩu phân bón giảm mạnh trong tháng 7
Theo số liệu của Cục Hải quan, tháng 7/2026, Việt Nam xuất khẩu hơn 188.000 tấn phân bón, thu về khoảng 90 triệu USD. So với tháng 6, lượng xuất khẩu giảm 28%, trong khi kim ngạch giảm tới 47%.
Giá bán bình quân cũng giảm khoảng 27%, cho thấy không chỉ lượng hàng xuất khẩu đi xuống mà giá trị mỗi tấn phân bón cũng chịu áp lực.
Thái Lan là một trong những thị trường ghi nhận mức giảm mạnh nhất. Lượng phân bón xuất khẩu sang thị trường này chỉ còn 307 tấn, giảm tới 96%. Một số thị trường khác cũng giảm sâu như Myanmar 70%, Lào 66% và Hàn Quốc 66%.
Dù sụt giảm mạnh so với tháng trước, kết quả tháng 7 vẫn cao hơn cùng kỳ năm 2025, với lượng xuất khẩu tăng 5% và kim ngạch tăng 11%.
Tính chung 7 tháng đầu năm, các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu gần 1,9 triệu tấn phân bón, thu về khoảng 1 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng xuất khẩu tăng 46% và kim ngạch gần gấp đôi.
Campuchia tiếp tục là thị trường nhập khẩu phân bón lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 21% tổng lượng xuất khẩu trong 7 tháng. Tuy nhiên, tỷ trọng này đã giảm 13 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước khi lượng xuất khẩu sang Campuchia giảm gần 10%, xuống khoảng 402.000 tấn.
Doanh nghiệp phân bón phân hóa kết quả kinh doanh
Hoạt động xuất khẩu thuận lợi trong nửa đầu năm góp phần hỗ trợ kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp phân bón.
Đạm Cà Mau (DCM) ghi nhận doanh thu thuần quý II/2026 tăng 12%, lên 6.712 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 1.067 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ.
Lũy kế 6 tháng, doanh thu của doanh nghiệp đạt khoảng 12.000 tỷ đồng, tăng 27%. Sản lượng tiêu thụ vượt 900.000 tấn, tương đương hơn 59% kế hoạch năm.
Theo lãnh đạo Đạm Cà Mau, trong nửa cuối năm doanh nghiệp sẽ tập trung củng cố thị trường, bảo đảm nguồn cung và nâng cao hiệu quả vận hành để hoàn thành các mục tiêu năm 2026.
Đạm Hà Bắc (DHB) cũng ghi nhận mức tăng trưởng đột biến. Doanh thu thuần quý II đạt khoảng 2.213 tỷ đồng, tăng 86% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 623 tỷ đồng, gấp gần 15 lần cùng kỳ năm trước.
Lũy kế 6 tháng, doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt 3.617 tỷ đồng, tăng 54%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 850 tỷ đồng, cũng gấp gần 15 lần cùng kỳ.
Trong khi nhiều doanh nghiệp tăng mạnh lợi nhuận, Phân bón Bình Điền (BFC) lại đi ngược xu hướng. Doanh thu thuần quý II chỉ đạt hơn 1.698 tỷ đồng, giảm gần 52% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế còn 51 tỷ đồng, giảm 65% và là mức thấp nhất kể từ quý I/2024.
Lũy kế 6 tháng, doanh thu của Bình Điền đạt 5.043 tỷ đồng, giảm 17%, còn lợi nhuận sau thuế giảm 25%, xuống gần 194 tỷ đồng.
Doanh nghiệp cho biết kết quả kinh doanh bị ảnh hưởng bởi diễn biến không thuận lợi của thị trường phân bón, biến động giá và thời tiết bất lợi khiến nhu cầu tiêu thụ giảm. Sản lượng tiêu thụ quý II giảm gần 58%, còn tính chung 6 tháng giảm 24% so với cùng kỳ năm trước.
Như vậy, dù thị trường phân bón có những yếu tố hỗ trợ trong nửa đầu năm, hiệu quả kinh doanh giữa các doanh nghiệp vẫn có sự khác biệt đáng kể, phụ thuộc vào sản phẩm, thị trường tiêu thụ và khả năng kiểm soát chi phí.
Giá phân bón cuối năm phụ thuộc nguồn cung toàn cầu
Theo Argus Media, triển vọng thị trường phân bón toàn cầu trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến cuộc khủng hoảng tại Trung Đông và chính sách xuất khẩu phân bón của Trung Quốc.
Trung Đông hiện đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng urê toàn cầu với khoảng 20 triệu tấn mỗi năm, tương đương gần một phần ba lượng xuất khẩu thế giới. Những gián đoạn tại khu vực này, đặc biệt khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị ảnh hưởng, có thể nhanh chóng làm thay đổi cán cân cung cầu.
Theo số liệu được dẫn lại, hơn 800.000 tấn urê từng bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh Trung Đông trong thời gian eo biển Hormuz bị gián đoạn. Những ảnh hưởng đối với hoạt động của các nhà máy, đặc biệt tại Iran, đã khiến nguồn cung suy giảm và đẩy giá urê lên gần 780 USD/tấn FOB vào giữa tháng 4.
Tuy nhiên, khi giá tăng quá cao, nhu cầu tại nhiều thị trường đã suy yếu trong tháng 5 và tháng 6. Sau đó, kỳ vọng Trung Quốc trở lại xuất khẩu giúp giá urê giảm xuống khoảng 330 USD/tấn FOB.
Trong thời gian tới, giá có thể tiếp tục được hỗ trợ nếu xuất khẩu từ Trung Đông bị hạn chế. Nhu cầu từ Brazil, châu Âu, Mỹ và Ấn Độ được dự báo vẫn lớn, đặc biệt trong quý III.
Trung Quốc cũng là yếu tố có khả năng tác động mạnh đến thị trường. Việc nước này mở lại hoạt động xuất khẩu từ tháng 6 với sản lượng tiềm năng lên tới 2,6 triệu tấn có thể giúp bổ sung nguồn cung cho thị trường quốc tế, nhất là khi nhu cầu theo mùa tại Brazil và các khu vực phía tây kênh đào Suez gia tăng.
Bên cạnh nguồn cung, khả năng chi trả của nông dân cũng sẽ quyết định sức mua phân bón. Khi giá phân bón tăng quá nhanh so với giá nông sản, người sản xuất có xu hướng cắt giảm lượng sử dụng, từ đó tạo áp lực ngược lên thị trường.
Trong bối cảnh đó, những tháng cuối năm được dự báo tiếp tục là giai đoạn nhiều biến động đối với thị trường phân bón. Diễn biến tại Trung Đông, chính sách xuất khẩu của Trung Quốc, nhu cầu của các thị trường lớn và khả năng cân đối chi phí của người nông dân sẽ là những yếu tố chính quyết định xu hướng giá.
Nhật Hạ (t/h)