Năm 2025 đánh dấu cột mốc kỷ lục của ngành rau quả Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt gần 5,5 tỷ USD, chiếm xấp xỉ hai phần ba tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Con số này không chỉ phản ánh quy mô thị trường khổng lồ mà còn khẳng định vai trò dẫn dắt mang tính quyết định của Trung Quốc đối với tăng trưởng rau quả Việt Nam.
Xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Trung Quốc tăng tốc lập kỷ lục gần 5,5 tỷ USD, trở thành trụ cột tăng trưởng của toàn ngành trong năm 2025.
Theo số liệu mới nhất từ Cục Hải quan Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả cả năm 2025 đạt hơn 8,56 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm 2024. Riêng thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 64% tổng giá trị xuất khẩu, trở thành động lực chủ lực kéo toàn ngành tăng trưởng.
So với năm trước, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc tăng gần 19%, tương đương hơn 870 triệu USD. Đây là mức tăng cao nhất từ trước đến nay, xét cả về giá trị tuyệt đối lẫn tỷ trọng đóng góp trong cơ cấu thị trường. Đà tăng trưởng đặc biệt rõ nét trong những tháng cuối năm, khi riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt khoảng 523 triệu USD, tăng gần 15% so với tháng trước và cao hơn tới 75% so với cùng kỳ năm 2024.
Với tốc độ này, Việt Nam trở thành quốc gia có mức tăng trưởng nhanh nhất trong nhóm 10 nguồn cung rau quả lớn nhất của Trung Quốc. Nhờ đó, thị phần rau quả Việt Nam tại thị trường này đã tăng mạnh từ 18,27% lên 22,55%, tiếp tục giữ vững vị trí nguồn cung lớn thứ hai, chỉ đứng sau Thái Lan.
Động lực chính cho đà bứt phá đến từ các mặt hàng chủ lực. Trong đó, sầu riêng giữ vai trò dẫn dắt khi nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc tăng mạnh, trong khi Việt Nam có lợi thế rõ rệt về sản lượng lớn, thời vụ kéo dài và khả năng xuất khẩu chính ngạch ngày càng ổn định.
Chuối cũng mở rộng nhanh thị phần nhờ nguồn cung dồi dào, giá cả cạnh tranh và thời gian vận chuyển ngắn hơn so với các đối thủ đến từ Nam Mỹ. Thanh long, dù không còn tăng trưởng bùng nổ như giai đoạn trước, vẫn duy trì sản lượng ổn định và tiếp tục đóng vai trò nền tảng trong cơ cấu xuất khẩu sang thị trường này.
So với các thị trường lớn khác, vai trò của Trung Quốc ngày càng nổi bật. Kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Mỹ chỉ đạt khoảng 547 triệu USD, chiếm hơn 6% tổng giá trị xuất khẩu, trong khi Hàn Quốc và Nhật Bản lần lượt chiếm dưới 4% và 3%. Sự chênh lệch lớn này cho thấy Trung Quốc không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn nhất mà còn là “đầu kéo” tăng trưởng của toàn ngành rau quả Việt Nam trong năm qua.
Nhận định về kết quả này, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết đây là mức xuất khẩu kỷ lục của ngành. Theo ông, dù nửa đầu năm 2025, hoạt động xuất khẩu gặp không ít khó khăn khi Trung Quốc áp dụng thêm nhiều yêu cầu kỹ thuật và biện pháp kiểm soát mới, các doanh nghiệp Việt Nam đã nhanh chóng thích ứng.
Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện quy trình sản xuất, tăng cường truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch đã tạo nền tảng cho sự bứt phá mạnh mẽ trong những tháng cuối năm.
Bước sang năm 2026, xuất khẩu rau quả được dự báo vẫn còn dư địa tăng trưởng, song rủi ro cũng gia tăng. Từ tháng 6 tới, Trung Quốc dự kiến siết chặt hơn các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc theo Lệnh 248 và 249.
Trong bối cảnh đó, nếu doanh nghiệp không chuẩn bị đầy đủ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và hồ sơ tuân thủ theo quy định, hoạt động xuất khẩu sang thị trường này sẽ đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt đối với các mặt hàng có sản lượng lớn như sầu riêng và chuối.
Thanh Phong