Sau giai đoạn chững lại trong những tháng đầu năm, xuất khẩu rau quả Việt Nam đang chứng kiến đà phục hồi ấn tượng. Nhờ chiến lược đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm, ngành không chỉ lấy lại nhịp tăng trưởng mà còn tiến sát kỷ lục mới, tạo niềm tin cho mục tiêu kim ngạch 8 tỷ USD trong năm 2025.
Tín hiệu tăng trưởng mạnh mẽ sau giai đoạn trầm lắng
Ngành xuất khẩu rau quả Việt Nam đang trải qua một cuộc “lội ngược dòng” ngoạn mục. Nếu như đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt 372,7 triệu USD trong tháng 1, giảm tới 23,7% so với cùng kỳ năm trước, thì đến hết tháng 7, mức tăng trưởng vẫn còn âm 0,3%. Nguyên nhân chính nằm ở sự sụt giảm đơn hàng từ Trung Quốc - đối tác lớn nhất, chiếm gần 58% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam.
Tuy nhiên, từ quý III, nhờ triển khai đồng loạt các giải pháp mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng, ngành đã ghi nhận những con số đầy lạc quan. Theo Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu rau quả tháng 8/2025 đạt 951 triệu USD, tăng 24,4% so với tháng 7 và tăng 13% so với cùng kỳ 2024. Riêng nửa đầu tháng 9 (1 - 15/9), kim ngạch đạt gần 647 triệu USD, tăng 38,54% so với cùng kỳ năm ngoái, đưa tổng lũy kế xuất khẩu đến 15/9/2025 lên 5,466 tỷ USD, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm trước.
Đặc biệt, tháng 9 ghi nhận một cột mốc lịch sử khi kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 1,3 tỷ USD - mức cao nhất từ trước tới nay. Sự bứt phá này cho thấy nỗ lực đa dạng hóa thị trường, giảm lệ thuộc vào một số đối tác truyền thống đang phát huy hiệu quả.
Tháng 9 ghi nhận một cột mốc lịch sử khi kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt gần 1,3 tỷ USD. Ảnh minh hoạ
Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhận định: “Đà tăng trưởng hiện tại giúp ngành có cơ sở để kỳ vọng đạt và vượt mục tiêu kim ngạch 8 tỷ USD trong năm 2025. Thành công này không chỉ đến từ việc gia tăng xuất khẩu sang Mỹ mà còn từ việc củng cố các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc.”
Điểm nhấn nổi bật trong bức tranh xuất khẩu rau quả năm nay chính là sự tăng trưởng vượt bậc tại thị trường Mỹ. Xuất khẩu rau quả sang Mỹ trong tháng 8 đạt 363,3 triệu USD, tăng tới 59,8% so với cùng kỳ năm trước, đưa Mỹ trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam. “Sự tăng trưởng mạnh mẽ này không chỉ phản ánh nhu cầu tiêu thụ mà còn minh chứng cho uy tín và chất lượng của sản phẩm rau quả Việt Nam trên thị trường quốc tế,” ông Nguyên nhấn mạnh.
Song song với đó, Trung Quốc - thị trường truyền thống - cũng đang cho thấy dấu hiệu phục hồi ổn định. Nhu cầu sầu riêng làm nhân bánh dịp Quốc khánh và Trung thu tăng mạnh đã giúp các doanh nghiệp Việt đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe. Ông Nguyễn Minh Quang, Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu nông sản Việt - Trung, cho biết: “Các nhà nhập khẩu Trung Quốc giờ đây yêu cầu nghiêm ngặt hơn về chất lượng và nguồn gốc, buộc doanh nghiệp phải đầu tư bài bản, làm ăn chân chính để giữ uy tín lâu dài.”
Sự tăng trưởng của nhiều mặt hàng khác như chuối, dừa, dứa, chanh leo và xoài chế biến cũng góp phần quan trọng đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu. Điều này giúp ngành giảm bớt rủi ro phụ thuộc vào một loại trái cây chủ lực, đồng thời củng cố vị thế Việt Nam trong nhóm các quốc gia xuất khẩu nông sản nhiệt đới hàng đầu thế giới.
Chìa khóa từ chất lượng, minh bạch và linh hoạt
Giới chuyên gia nhận định, thành công của ngành rau quả không phải đến từ may mắn mà là kết quả của quá trình thay đổi tư duy kinh doanh. Ông Nguyễn Hữu Tỉnh, Giám đốc Công ty TNHH Hữu Nam, chia sẻ: “Đơn hàng xuất khẩu trái cây của chúng tôi tăng trưởng tốt nhờ cải thiện chất lượng, đa dạng hóa mặt hàng và tiếp cận thị trường mới hiệu quả. Đó là cách duy nhất để ngành phát triển bền vững, giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn.”
Ông Lê Văn Tùng, Giám đốc Công ty TNHH FruitsViet, cũng cho biết chính áp lực từ các thị trường khó tính đã buộc doanh nghiệp thay đổi: “Chúng tôi nhận ra rằng chỉ bán sản phẩm thôi là chưa đủ. Quan trọng hơn là phải xây dựng niềm tin và thương hiệu. Thị trường Mỹ yêu cầu minh bạch tuyệt đối về nguồn gốc, quy trình sản xuất và tiêu chuẩn an toàn, vì vậy chúng tôi đã đầu tư mạnh vào chuẩn hóa quy trình từ nông trại đến khâu đóng gói.”
Ngành rau quả chế biến cũng đang tăng trưởng ổn định, giúp cơ cấu xuất khẩu ngày càng đa dạng hơn. Ảnh minh hoạ.
Ở cấp độ hợp tác xã, ông Ngô Văn Hưng - thành viên một HTX tại Bắc Giang - chia sẻ: “Đầu tư vào chất lượng và thương hiệu là con đường duy nhất để tồn tại. Khi sản phẩm được dán nhãn và chứng nhận chất lượng, đối tác nước ngoài yên tâm hơn, giảm rủi ro bị trả hàng.”
Với đà tăng trưởng tại Mỹ, sự phục hồi ở Trung Quốc cùng các nỗ lực xây dựng thương hiệu, ngành rau quả Việt Nam đang tiến sát mục tiêu xuất khẩu 8 tỷ USD ngay trong năm 2025. Đây không chỉ là thành công của một ngành hàng mà còn là bài học quý giá cho toàn bộ nền kinh tế: bất cứ ngành nào cũng có thể bứt phá nếu nắm bắt được xu thế toàn cầu và có chiến lược phù hợp.
Sự chuẩn bị, đầu tư và linh hoạt - thay vì chỉ dựa vào lợi thế sẵn có - đang mở ra kỷ nguyên mới cho nông sản Việt: kỷ nguyên của sự chuyên nghiệp, minh bạch và phát triển bền vững. Khi doanh nghiệp Việt chủ động thay đổi, họ hoàn toàn có thể vượt qua thách thức và chinh phục các thị trường khó tính nhất.
PV