Thương mại Việt Nam - Hà Lan tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm 2026, bất chấp nền kinh tế Hà Lan tăng trưởng chậm. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng thị phần tại một trong những cửa ngõ quan trọng vào châu Âu, doanh nghiệp Việt Nam đang phải chuẩn bị để đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, phát triển bền vững và minh bạch chuỗi cung ứng.
Cảng Rotterdam - cửa ngõ quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Hà Lan và châu Âu.
Theo số liệu thống kê của cơ quan hải quan, trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Hà Lan đạt hơn 6,7 tỷ USD, tăng gần 22% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này đạt khoảng 6,4 tỷ USD, tăng 23,2%.
Hà Lan tiếp tục giữ vai trò là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại châu Âu trong năm thứ ba liên tiếp. Kết quả tăng trưởng cho thấy sức hấp dẫn của hàng hóa Việt Nam vẫn được duy trì, đồng thời phản ánh xu hướng các nhà nhập khẩu châu Âu tìm kiếm và đa dạng hóa nguồn cung.
Nhiều nhóm hàng xuất khẩu ghi nhận mức tăng mạnh trong 5 tháng đầu năm. Bên cạnh các ngành hàng truyền thống như điện tử, dệt may và da giày, một số mặt hàng có tốc độ tăng trưởng nổi bật như đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận tăng hơn 412%; gỗ và sản phẩm gỗ tăng 114%; rau quả tăng gần 48%; dệt may tăng 18,6%.
Đây được xem là cơ hội để hàng hóa Việt Nam mở rộng hiện diện tại thị trường Hà Lan cũng như tiếp cận sâu hơn các quốc gia khác trong Liên minh châu Âu. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng sẽ không chỉ phụ thuộc vào giá thành hay ưu đãi thuế quan, mà ngày càng gắn với khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn mới của thị trường.
Từ lợi thế thuế quan đến sức ép "hàng rào xanh"
Theo bà Võ Thị Ngọc Diệp, Tham tán thương mại Việt Nam tại Hà Lan, thách thức lớn đối với hàng hóa Việt Nam hiện nay không còn chủ yếu nằm ở thuế quan. Hiệp định EVFTA đã tạo ra những lợi thế đáng kể cho nhiều nhóm hàng xuất khẩu, nhưng các yêu cầu phi thuế quan đang trở thành rào cản quan trọng hơn.
Trong thời gian qua, EU tiếp tục hoàn thiện và triển khai nhiều chính sách liên quan đến phát triển bền vững và quản lý chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp xuất khẩu cần quan tâm đến việc mở rộng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, triển khai Quy định chống mất rừng, các quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, kinh tế tuần hoàn và trách nhiệm xã hội.
Cùng với đó, EU cũng tăng cường đầu tư và phát triển các ngành công nghệ chiến lược, đồng thời sử dụng nhiều biện pháp quản lý và phòng vệ thương mại đối với một số nhóm hàng. Những thay đổi này đặt doanh nghiệp xuất khẩu trước yêu cầu phải theo dõi sát chính sách để kịp thời điều chỉnh hoạt động sản xuất và kinh doanh.
Đáng chú ý, hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới cũng đang đứng trước những quy định mới. EU dự kiến áp dụng mức thuế hải quan cố định 3 Euro đối với các kiện hàng có giá trị dưới 150 Euro nhập khẩu từ ngoài khối.
Việc siết chặt quản lý xuất phát từ sự gia tăng nhanh của lượng hàng hóa giá trị thấp vào EU, từ khoảng 1,4 tỷ kiện năm 2022 lên 5,8 tỷ kiện năm 2024. Phần lớn số kiện hàng này có nguồn gốc từ Trung Quốc, trong khi tỷ lệ đáng kể hàng hóa được kiểm tra chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về an toàn, ghi nhãn và khai báo giá trị.
Xu hướng trên cho thấy cơ chế quản lý của EU và Hà Lan đang chuyển dần từ kiểm soát chất lượng của sản phẩm đơn lẻ sang giám sát rộng hơn đối với toàn bộ hành trình tạo ra sản phẩm. Từ nguồn nguyên liệu, mức phát thải carbon, điều kiện lao động đến trách nhiệm với môi trường đều có thể trở thành những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thị trường.
Với doanh nghiệp Việt Nam, "hàng rào xanh" vì thế không còn là yêu cầu có thể xử lý ở khâu cuối cùng trước khi xuất khẩu. Việc thích ứng cần bắt đầu từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, hệ thống quản trị, thu thập dữ liệu và khả năng chứng minh tính minh bạch của chuỗi cung ứng.
Cơ hội tăng trưởng vẫn rộng mở
Dù nền kinh tế châu Âu vẫn đối mặt với nhiều yếu tố bất ổn, triển vọng xuất khẩu của Việt Nam sang Hà Lan trong những tháng cuối năm 2026 vẫn được đánh giá tương đối tích cực.
Một số chỉ số kinh tế cho thấy tâm lý của người tiêu dùng Hà Lan đang có sự cải thiện. Niềm tin tiêu dùng đã tăng từ mức -46% trong tháng 5 lên -35% vào tháng 7, mức cải thiện mạnh nhất trong hơn 11 năm. Xu hướng mua sắm cũng tăng lên, trong khi lạm phát giảm từ 3,5% xuống còn 3,2% trong cùng giai đoạn.
Những diễn biến này được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nhu cầu tiêu dùng và mở ra cơ hội đối với các nhóm hàng Việt Nam có thế mạnh như dệt may, giày dép, gỗ và sản phẩm gỗ.
Một tín hiệu tích cực khác là việc Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam khai thác đường bay thẳng Hà Nội - Amsterdam từ giữa tháng 6. Tuyến bay mới được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động giao thương, du lịch, đầu tư và các chương trình khảo sát thị trường giữa Việt Nam với Hà Lan, cũng như các đối tác tại châu Âu.
Theo đánh giá của Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này trong cả năm 2026 có thể tăng khoảng 18-22% so với năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng trong những tháng cuối năm có thể chậm hơn giai đoạn đầu năm do hiệu ứng nền so sánh thấp dần thu hẹp, trong khi nhu cầu tiêu dùng tại châu Âu vẫn chịu ảnh hưởng từ lạm phát và những biến động địa chính trị.
Các nhóm hàng được đánh giá còn dư địa tăng trưởng gồm máy tính, điện thoại và linh kiện, dệt may, da giày, đồ gỗ, rau quả nhiệt đới, thực phẩm chế biến và một số sản phẩm công nghệ cao.
Để tận dụng tốt cơ hội, bà Võ Thị Ngọc Diệp cho rằng hoạt động xúc tiến thương mại cần tiếp tục được đổi mới theo hướng chuyên ngành, chuyên sâu và bám sát chuỗi giá trị. Việc kết nối doanh nghiệp cần tập trung vào các trung tâm kinh tế, logistics và công nghệ lớn của Hà Lan như Rotterdam, Amsterdam và Eindhoven.
Các hoạt động xúc tiến cũng cần gắn với những sự kiện, triển lãm chuyên ngành phù hợp, đồng thời kết hợp chặt chẽ với xúc tiến đầu tư để mở rộng cơ hội hợp tác. Thời gian tới, Thương vụ sẽ tập trung kết nối, vận động các nhà mua hàng Hà Lan tham dự Hội chợ triển lãm kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế - Viet Nam International Sourcing - tổ chức vào tháng 9 tại TP. Hồ Chí Minh.
Hà Lan không chỉ là một thị trường tiêu thụ mà còn được xem là cửa ngõ chiến lược giúp hàng hóa tiếp cận sâu hơn vào EU. Vì vậy, doanh nghiệp và các địa phương cần xây dựng chiến lược dài hạn, tập trung đầu tư công nghệ, nâng cao khả năng đáp ứng tiêu chuẩn xanh, phát triển thương hiệu, chuyển đổi số và tăng cường liên kết trong chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh thị trường quốc tế thay đổi nhanh chóng, lợi thế từ EVFTA sẽ chỉ phát huy hiệu quả bền vững khi doanh nghiệp chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn mới. Khả năng đáp ứng yêu cầu về phát triển bền vững, minh bạch chuỗi cung ứng và chất lượng ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để hàng Việt giữ vững đà tăng trưởng và mở rộng thị phần tại Hà Lan nói riêng và thị trường châu Âu nói chung.
Đinh Toàn (t/h)